كوللاجدى جاساعان قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
بۇل تۋرالى باق وكىلدەرىنە ارنالعان بريفينگتە ىشكى ىستەر مينيسترلىگى اكىمشىلىك پوليتسيا كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى رەنات زۇلقايىروۆ ايتتى.
– جابىرلەنۋشىلەردىڭ ءوتىنىش بەرۋدەن باس تارتۋىنا بايلانىستى شاعىمنىڭ 60%-ى بويىنشا شارا قولدانىلمادى. قازىرگى قولدانىستاعى زاڭناماعا سايكەس, ارىزسىز پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى ء«ۇي تيراندارىن» جاۋاپقا تارتا المايدى. سالدارىنان اگرەسسورلاردىڭ جازاسىز قالۋ فاكتورلارى جيىلەپ بارادى, – دەيدى ر.زۇلقايىروۆ.
بەلگىلى بولعانداي, وتباسىندا قول جۇمساۋ ادەتكە اينالىپ بارادى. سالدارى اۋىر. «بيىل تۇرمىستىق سالادا 18 كىسى ءولتىرۋ فاكتىسى تىركەلدى. 2022 جىلى قىركۇيەكتە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى قاتاڭداتۋ جونىندە تاپسىرما بەرگەن ەدى. بۇل باعىتتا قۇزىرلى ورگاندار جۇيەلى جۇمىستى جالعاستىرىپ جاتىر», دەدى رەنات زۇلقايىروۆ.
ستاتيستيكا نە دەيدى؟ بىلتىر قاڭتار-قاراشا ارالىعىندا ەلىمىزدە وتباسىلىق-تۇرمىستىق سالادا 841 قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق تىركەلگەن. رەسپۋبليكا بويىنشا وتباسىلىق-تۇرمىستىق سالاداعى ەڭ كوپ قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق شىعىس قازاقستان وبلىسىندا بايقالدى (100 جاعداي). انتيليدەرلەر قاتارىندا الماتى (87), قاراعاندى (80), پاۆلودار (80 جاعداي), قوستاناي (72) وبلىستارى بار. ەڭ از قۇقىق بۇزۋشىلىق اباي, ۇلىتاۋ جانە جەتىسۋ وبلىستارىندا تىركەلدى. قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ باسىم بولىگى دەنساۋلىققا قاساقانا اۋىر (327) جانە ورتاشا اۋىرلىقتاعى (295) زيان كەلتىرۋ, كىسى ءولتىرۋ (99) جاعدايلارى ەكەنىن اتاپ وتكەن ءجون. بۇدان بولەك, مەنشىككە قارسى قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتار (9 جاعداي), باسقارۋ تارتىبىنە قارسى جاسالعان قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتار (4) دا بار.
وتباسىنداعى زورلىق-زومبىلىق – اگرەسسيانىڭ ەڭ كوپ تارالعان جانە الەۋمەتتىك قاۋىپتى تۇرلەرىنىڭ ءبىرى. ءبىزدىڭ قوعامداعى تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا قارسى كۇرەس قىلمىسقا قارسى كۇرەس سياقتى ماڭىزدى ماسەلە ەكەنىن ءتارتىپ ساقشىلارى ءجيى ايتادى. بۇگىندە پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى تۇرمىستىق سالادا قۇقىققا قايشى ارەكەتتەر جاساۋعا بەيىم, سپيرتتىك ىشىمدىككە قۇمار ادامداردى, قولايسىز وتباسىلاردى, سونداي-اق پوليتسيادا ەسەپتە تۇرعان, ونىڭ ىشىندە كامەلەتكە تولماعانداردى تۇراقتى نەگىزدە تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا تەكسەرۋدى مىقتاپ قولعا العان. قىلمىستىڭ جولىن كەسۋ جانە وعان جول بەرمەۋ ماقساتىندا پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى قۇقىق بۇزۋشىلارمەن پروفيلاكتيكالىق جۇمىس جۇرگىزەدى. حالىقپەن نەعۇرلىم تىعىز ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ جانە قۇقىق بۇزۋشىلىقتارعا جەدەل دەن قويۋ, ازاماتتاردىڭ تۇراتىن جەرلەرىندە جاسالاتىن قىلمىستاردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن «Whatsapp» مەسسەندجەرىندە ارنايى توپ قۇرىلىپ, پيك توراعالارى, ءۇي بويىنشا بەلسەندىلەر, گاراج كووپەراتيۆتەرىنىڭ وكىلدەرى, ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارى جانە جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنىڭ باستىقتارى بىرلەسە جۇمىس اتقارىپ جاتقان كورىنەدى.
ىشكى ىستەر ءمينيسترى مارات احمەتجانوۆتىڭ ايتۋىنشا, وتباسىلىق-تۇرمىستىق سالاداعى زورلىق-زومبىلىق ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى قاتاڭداتۋ اياسىندا قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتار بويىنشا «وتباسى-تۇرمىستىق قاتىناستار سالاسىندا تۇرعان ادامعا قاتىستى» دەگەن قوسىمشا سارالاۋدى ەنگىزۋ كوزدەلگەن. سونىمەن قاتار وسى سالاداعى اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتار بويىنشا قاماۋعا الۋ مەرزىمىنىڭ تومەنگى شەگىن 5 تاۋلىكتەن باستاپ بەلگىلەۋ, سونداي-اق قايتالاما قۇقىق بۇزۋشىلىقتار بويىنشا قاماۋعا الۋ مەرزىمىن 20 تاۋلىكتەن 25 تاۋلىككە دەيىن كوبەيتۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونداي-اق تۇرمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى تىركەۋدىڭ ءوتىنىش بەرۋ سيپاتىنان انىقتاۋ سيپاتىنا كوشۋ كوزدەلگەن.
– بۇل – پوليتسياعا جابىرلەنۋشىلەر ءوتىنىشىن جازباسا دا تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق جاساۋ فاكتىسى بويىنشا اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى ءىس قوزعاۋعا, سونداي-اق جازانىڭ بۇلتارتپاستىعى قاعيداتىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. تۇپكىلىكتى قۇقىقتىق باعالاۋدى سوت بەرەدى, – دەيدى م.احمەتجانوۆ.
زاڭسىز ارەكەتتى قايتالاپ جاساعان كەزدە مۇنداي قۇقىقتى الىپ تاستاۋ ارقىلى تاراپتاردىڭ سوتتا تاتۋلاسۋ راسىمىنە قويىلاتىن تالاپتاردى قاتاڭداتۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇگىندە اكىمشىلىك جازالاۋ شاراسىن قوعامدىق جۇمىستارعا اۋىستىرۋ ماسەلەسى پىسىقتالىپ جاتىر. بۇل – كوشەلەردى, قوعامدىق اۋماقتاردى تازالاۋ, جولداردى سالۋ جانە جوندەۋ, قالا اۋماقتارىن كوگالداندىرۋ جانە اباتتاندىرۋ, سونداي-اق باسقا دا الەۋمەتتىك پايدالى جۇمىستار. جازانىڭ بۇل ءتۇرى ىقتيمال بۇزۋشىلاردى ولاردىڭ مىنەز-قۇلقىن باقىلاۋعا يتەرمەلەيدى.
