جەدەل توپ قاراقشىلار وسى جەردە بولۋى مۇمكىن دەگەن پەداگوگيكا ينستيتۋتىنىڭ ماڭى, ك.ماركس كوشەسىندەگى ءۇيدى قورشاپ الدى. قاتەلەسپەدى. بەلگىسىز بىرەۋلەر وق جاۋدىرا باستادى. اتۋشىلارعا قارۋلارىن تاستاپ, ءوز ەرىكتەرىمەن بەرىلۋ تالابى قويىلدى. بىراق اشىنعان قاسكويلەر ءتارتىپ ساقشىلارىنىڭ بۇيرىعىنا قۇلاق اسپادى. ەكىجاقتى تارتىس كۇشەيدى. جەدەل جاساقتىڭ ءبىر وكىلى ۇيگە كىرىپ, قىلمىسكەرلەردى قارۋسىزداندىرۋعا بەل بۋدى. ەسىككە بىرەر قادام قالعاندا, اتىلعان وق جاس ءومىردى قىرشىننان قيىپ كەتتى. بۇل – ميلليسەكۋند ويلانباستان, ارىپتەستەرىن قۇتقارۋ ءۇشىن وققا كەۋدەسىن توسقان ميليتسيا لەيتەنانتى جانايدار جيرەنتاەۆ ەدى...
– وتاعاسىنىڭ ورنى, مىنە, وسىمەن 30 جىلعا جۋىق ۋاقىت بوس تۇر. ءتىرى بولسا بيىل 63 جاسقا كەلەر ەدى. توردە ىلىنگەن سۋرەتىنە قاراپ, كوز جاسىمدى سىعىپ العاننان باسقا امال نەشىك. جانايدارعا تاعدىر نەبارى 33 جىل عۇمىرىن ولشەپ بەردى. بىراق سول ءوزىنىڭ قىسقا عانا ومىرىندە ءبىراز دۇنيەنى باستان كەشىردى. ءتىپتى كەڭەس اسكەرلەرىنىڭ ساپىنا قوسىلىپ, اۋعانستانداعى سوعىس وتىنە دە باردى. سونداي بايسالدى, ءار شەشىمىن اقىلعا قوندىرعان قايراتتى ازامات مايداندا جاراقات السا دا, ەلگە ورالعاننان كەيىن دە بولاشاعىن ىشكى ىستەر ورگاندارىندا قىزمەت ەتۋمەن بايلانىستىردى. ميليتسيادا ەكى جارىم جىل قىزمەت ەتىپ, ءوزىنىڭ ءتارتىپ پەن تالاپقا باعىنعان ۇلگىلى قىزمەتكەر رەتىندە قىلمىستىق ىزدەستىرۋ بولىمىنە جىبەرىلگەنى دە كەزدەيسوق ەمەس-ءتىن, – دەيدى ج.جيرەنتاەۆتىڭ جۇبايى نازكەن جيرەنتاەۆا.
ينتەرناتسيوناليست-جاۋىنگەر, ميليتسيا كىشى لەيتەنانتى جانايدار اسقاربەك ۇلى جيرەنتاەۆ 1960 جىلى 25 قىركۇيەكتە قازىرگى اقمولا وبلىسى بالقاش اۋدانىنىڭ ۆەسەلوە اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. 1976 جىلى تسەلينوگراد اۆتوموبيل كولىك تەحنيكۋمىنا ءتۇسىپ, 1980 جىلى وقۋىن تامامداعان. سول جىلدىڭ 24 قاراشاسىنان باستاپ 1982 جىلدىڭ 25 قاراشاسىنا دەيىن قارۋلى كۇشتەردە اۋعانستانداعى كەڭەس اسكەرلەرىنىڭ كونتينگەنتى قۇرامىندا اسكەري بورىشىن وتەگەن. 1984 جىلدان باستاپ ىشكى ىستەر ورگاندارىندا ەكونوميكالىق قىلمىس دەپارتامەنتىندە, كريمينالدىق ميليتسيا بولىمشەسىندە قىزمەت اتقارعان. كەيىن ىسىنە جاۋاپتى ازامات 1993 جىلدىڭ ساۋىرىنەن اقمولا وبلىسى ءىىب شىعىس ءبولىمىنىڭ قىلمىستىق ىزدەستىرۋ جەدەل ۋاكىلى بولادى. جۇمىسىمەن قاتار ەكى جىل س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ەكونوميكا فاكۋلتەتىنىڭ سىرتتاي بولىمىندە ءبىلىم العان.
شۇعىل تاپسىرمادان بولەك, ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتىمەن جەدەل-قىزمەتتىك جۇمىستا جوعارى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزگەن جانايدار اسقاربەك ۇلىنا «كسرو قارۋلى كۇشتەرىنە 70 جىل» مەدالى بەرىلگەن. وجەتتىگى مەن باتىلدىعى ءۇشىن 1996 جىلى 24 قازاندا پرەزيدەنت جارلىعىمەن «ەرلىگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتالدى. بۇگىندە استانا قالاسىنداعى ءبىر كوشە جانايدار جيرەنتاەۆتىڭ ەسىمىمەن اتالادى.
ابىرويى اسقاق, ەلى ارداق تۇتاتىن ازاماتقا جىل سايىن الماتى اۋداندىق ءىىب قىزمەتكەرلەرى ارنايى ەسكە الۋ كەشىن ۇيىمداستىرىپ, قازا تاپقان ارىپتەستەرىنىڭ ەرلىگىنە قۇرمەت بىلدىرەدى. ەستەلىك-تاقتا دا ورناتىلعان-دى. 2016 جىلى ق.قۋانىشباەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترىندا ساحنالانعان «اكە جولى» سپەكتاكلىنىڭ باستى كەيىپكەرىنىڭ ءپروتوتيپى رەتىندە دە جانايدار جيرەنتاەۆ الىندى. شاھارداعى مەكتەپتەردىڭ ۇجىمى دا باتىر قازا بولعان كۇنى وقۋشىلارى اراسىندا ەرلىگىن ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا كەزدەسۋلەر وتكىزىپ تۇرادى. بۇعان قوسا قىلمىستىق ىزدەستىرۋ كۇنىندە ج.جيرەنتاەۆ كوشەسىندە ورنالاسقان №22 مەكتەپتىڭ جانىندا ونىڭ وتباسى, جاقىن تۋىسىنان بولەك, دوستارى مەن قىزمەتتەستەرى جينالىپ, ۇنسىزدىكپەن ەسكە الدى.
جانايدار جيرەنتاەۆتىڭ ارتىندا قوس قىزعالداعى – ديناراسى مەن اسەلى قالدى.
– اكە ءىزىن جالعاپ, ەكىنشى قىزىم دينارا پوليتسيا قىزمەتكەرى بولدى. مەن باستاپقىدا قىزىمنىڭ بۇل شەشىمىنە قارسىلىق ءبىلدىردىم. ءبىر قايعىدان قان جۇتقان ادامعا, جانىمنىڭ تاعى ءبىر بولشەگىنەن ايىرىلىپ قالمايمىن با دەگەن قورقىنىش بولعانىن جاسىرمايمىن. ويتكەنى مەملەكەتىمىزدە وسى ابىرويلى مىندەتتى اتقارىپ, بەيبىت كۇندە قىزمەتتىك پارىزىن ورىنداۋ كەزىندە قازا تاپقان ءبىراز قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى بار. ۋايىمىمدى اقىلعا بوي الدىرىپ, كەيىن كەلىسىمىمدى بەردىم. سول سالادان ومىرلىك جولداسىن دا كەزدەستىردى, – دەدى ن.جيرەنتاەۆا.
جالپى, ەلىمىزدە پارىزىن ورىنداپ, اجال قۇشقان ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى از ەمەس. تاۋەلسىزدىك العالى بەرى ەلىمىزدە ىشكى ىستەر ورگاندارى مەن ۇلتتىق ۇلاننىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى قاتارىنان 800-دەن اسا ازامات قىزمەتتىك مىندەتتەرىن ورىنداۋ بارىسىندا قازا بولعان. ولارعا مەملەكەت تاراپىنان كومەك تە قاراستىرىلعان. 2011 جىلعى 6 قاڭتارداعى «قۇقىق قورعاۋ قىزمەتى تۋرالى» زاڭنىڭ 66 جانە 68-باپتارىنا سايكەس قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى مەن زەينەتكەرلەرىنىڭ تۇرعىن ۇيگە قۇقىقتارى قاراستىرىلعان. ال ولاردىڭ اسىراۋىنداعى ادامدار مەن مۇراگەرلەرiنە ونىڭ سوڭعى اتقارعان لاۋازىمى بويىنشا الپىس ايلىق اقشالاي قاراجات مولشەرiندە بiرجولعى وتەماقى تولەنەدi. بالالارىنا, ولار كامەلەتتىك جاسقا تولعانعا دەيىن ۇكىمەت بەلگىلەگەن تارتىپپەن مەديتسينالىق جانە ساناتوريالىق-كۋرورتتىق قىزمەتتەر دە كورسەتىلەدى. بۇعان قوسا قىزمەتتىك مىندەتتەرىن اتقارۋ كەزىندە اجال قۇشقانداردىڭ بالالارى اسكەري مەكتەپ-ينتەرناتتارعا جانە كادەت كورپۋستارىنا كونكۋرستان تىس قابىلدانۋ قۇقىعىن پايدالانا الادى.
سونداي-اق بالالارعا كامەلەتتىك جاسقا تولعانعا دەيىن نەمەسە جالپى ورتا, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى, جوعارى جانە (نەمەسە) جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى وقۋ ورنىن كۇندىزگى نىساندا اياقتاعانعا دەيىن جيىرما ءۇش جاستان اسپاعانشا جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا مۇگەدەكتىگى بويىنشا جانە اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ جاعدايى بويىنشا بەرىلەتىن مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك جاردەماقىلار تۋرالى» زاڭدا كوزدەلگەن اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋىنا بايلانىستى جاردەماقىلاردان بولەك, جۇبايىنا ءومىر بويى اي سايىنعى اقشالاي تولەم قاراستىرىلعان.
انتىنا ادال بولىپ, قيىن ساتتە حالىق ءۇشىن باسىن قاتەرگە تىككەن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى ارىپتەستەرىنىڭ عانا ەمەس, بۇكىل قوعامنىڭ جادىندا ساقتالادى. بەيبىت كۇننىڭ بوزداقتارىنىڭ ەسىمى ماڭگى ەل ەسىندە.
