كوللاجدى جاساعان قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگى IT-سالاسىن دامىتۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ەرسۇلتان ەرمانوۆتىڭ پىكىرىنشە, مۇنداعى ماقسات – تالانتتارعا بىرىڭعاي̆ ينفراقۇرىلىمدى قولجەتىمدى ەتۋ. بۇل جاستاردىڭ يدەيالارىن ىسكە اسىرۋعا جəنە əلەمدىك نارىققا شىعۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.
– وڭىرلىك حابتاردا تەحنولوگيالىق كəسىپكەرلىكتى جەتىلدىرۋ جəنە IT-ەكسپورتتى ارتتىرۋ ءۇشىن جىل سايىن اكسەلەراتسيالىق ءارى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى اشىلادى. بىلتىر قاناتقاقتى جوبا رەتىندە ەلىمىزدىڭ 10 قالاسىندا بيزنەس-ينكۋباتورلاردى قولداۋ جۇرگىزىلدى. بۇل باعدارلاما جاستاردى تەحنولوگيالىق كəسىپكەرلىككە باعىتتاۋعا جəنە قولداۋعا ارنالعان. يننوۆاتسيانى جانداندىرۋ ماقساتىندا وڭىرلەردە قاجەتتى ينفراقۇرىلىم ۇيىمداستىرىلدى. بيىل وڭىرلىك حابتاردى دامىتۋ تۇجىرىمداماسى دايىندالىپ جاتىر جəنە 7 وڭىردە IT-حابتىڭ اشىلۋى جوسپارلانىپ وتىر, – دەدى ەرسۇلتان ەرمانوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, Astana Hub حالىقارالىق ەكوجۇيە رەتىندە ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتتى. 2022 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 320 شەتەلدىك كومپانيا Astana Hub-قا تىركەلۋگە ءوتىنىش بەردى. نəتيجەسىندە, 166 مەكەمە حاب رەزيدەنتى اتاندى. شەتەلدىك قاتىسۋشىلاردىڭ بيزنەس-جوسپارلارىنا سəيكەس, 2023 جىلعى جالپى ەكسپورتتىق ءتۇسىم 200 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى دەگەن بولجام بار.
ءىت-مامانداردى دايارلاۋ دا كۇن تارتىبىنەن تۇسكەن ەمەس. دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, بىلتىر ەلىمىزدە 25 مىڭنان استام IT-مامان دايارلانعان. بۇل 2021 جىلمەن سالىستىرعاندا 10 پايىزعا جوعارى. كورسەتكىشتى ارتتىرۋعا وسىدان ەكى جىل بۇرىن ىسكە قوسىلعان Tech Orda باعدارلاماسىنىڭ تيگىزگەن سەپتىگى زور. باعدارلاما وڭىرلەردە IT-ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدى ىنتالاندىرىپ كەلەدى. كەيىنگى ەكى جىلدا ەلىمىزدىڭ 12 وڭىرىندە 20 باعدارلامالاۋ مەكتەبىنىڭ اشىلۋى سونىڭ دالەلى. بىلتىر 49 IT-مەكتەپكە 3 068 گرانت بەرىلدى.
– IT-اكادەميالار Samsung جانە Huawei سياقتى ءىرى تەحنولوگيالىق كومپانيالارمەن بىرلەسىپ ىسكە قوسىلدى. وندا 4 مىڭعا جۋىق ادام وقىدى. سونداي-اق IT-سالاسىنداعى ينكليۋزيۆتى بىلىمگە نازار اۋدارىلادى. مىسالى, مينيسترلىكتىڭ قولداۋىمەن ITeachMe قۇزىرەتتىلىكتى دامىتۋ ورتالىعى ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار ادامدارعا ارنالعان بىرقاتار ءبىلىم بەرۋ ءىس-شاراسىن وتكىزدى. قازىرگى تاڭدا تۇلەكتەر سانى 500-گە جۋىقتادى, – دەدى دەپارتامەنت ديرەكتورى.
ۇكىمەت تەحنولوگيالىق ساياسات كەڭەسىنىڭ الاڭىندا ءۇش نەگىزگى تەحنولوگيالىق باعىتتى انىقتاعانىن بىلەمىز. ولار – MedTech, AgriTech جانە GreenTech. ول ءۇشىن ءتيىستى IT-تەحنولوگيالار قاجەت. بۇل رەتتە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىنا ەرەكشە ءمان بەرىلەدى. ە.ەرمانوۆتىڭ پىكىرىنشە, قازاقستان وسى سالادا ءوز الەۋەتىن پاش ەتۋى كەرەك.
– جاقىن ۋاقىتتا وسى باعىتقا باسا نازار اۋدارۋ جوسپارلانعان. العاشقى قادامداردىڭ ءبىرى رەتىندە بيىل جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ ستراتەگياسى بەكىتىلەتىنىن ايتۋعا بولادى. IT-سالانى دامىتۋ تۇجىرىمداماسى شەڭبەرىندە 2029 جىلعا قاراي وتاندىق IT-نارىقتى ودان ءارى قولداۋ ءارى دامىتۋ ءۇشىن الدىمىزدا بىرقاتار ماقسات-مىندەت تۇر. اتاپ ايتقاندا, تسيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ ەل ەكونوميكاسىنىڭ وسۋىنە قوساتىن ۇلەسىن 1 پايىزعا جەتكىزۋ, IT-قىزمەتتەردەگى جەرگىلىكتى قامتۋ ۇلەسىن 67,6 پايىزدان 80 پايىزعا دەيىن ارتتىرۋ, IT-ونىمدەر مەن قىزمەتتەر ەكسپورتىنىڭ جالپى كولەمىن 1,5 ملرد دوللارعا دەيىن ۇلعايتۋ, ەل ەكونوميكاسى ءۇشىن 250 مىڭ بىلىكتى IT-مامان دايىنداۋ, Tech Orda باعدارلاماسى بويىنشا 45 مىڭعا جۋىق ۆاۋچەر بەرۋ, وڭىرلەردە 60 زاماناۋي مەكتەپ اشۋ ماڭىزدى ماقسات-مىندەتتەردىڭ قاتارىندا, – دەپ ناقتىلادى ە.ەرمانوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ۆەدومستۆونىڭ IT-سالاسىندا اتقارىپ جاتقان جۇمىسى جالپى ەكى ستراتەگيالىق قۇجاتقا نەگىزدەلەدى. ولار – «تسيفرلاندىرۋ, عىلىم جəنە يننوۆاتسيالار ەسەبىنەن تەحنولوگيالىق سەرپىلىس» ۇلتتىق جوباسى جəنە IT-سالاسىن دامىتۋ تۇجىرىمداماسى.
– نەگىزگى ستراتەگيالىق باعىتتاردىڭ ءبىرى – IT-قىزمەت ەكسپورتىن دامىتۋ. الەمدەگى كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق تابىستىلىعى ونىڭ نارىقتاعى بəسەكەگە قابىلەتتىلىگىمەن سيپاتتالادى. مۇنى دəلەلدەيتىن نەگىزگى كورسەتكىش – IT-ەكسپورتتىڭ كولەمى. وسىعان بايلانىستى ۇلتتىق جوبادا ارنايى كورسەتكىشتەر نەگىزگى ماقسات رەتىندە بەلگىلەنگەن. سونىڭ ىشىندە 2025 جىلعا دەيىن IT-ەكسپورتىن 500 ملن دوللارعا جەتكىزۋ مىندەتى تۇر. بىلتىر Astana Hub رەزيدەنتتەرىنىڭ تسيفرلىق شەشىمدەرىنىڭ ەكسپورتى 165 ملن دوللارعا تەڭ بولدى. بۇعان قوسا 130 ملن دوللار كولەمىندە ستارتاپتارعا ينۆەستيتسيا تارتىلدى. ياعني وڭ ديناميكا بايقالىپ وتىر, – دەدى دەپارتامەنت ديرەكتورى.
ە.ەرمانوۆ وتاندىق كəسىپكەرلەردىڭ جاھاندىق نارىققا شىعۋىنا قولايلى جاعداي جاسالىپ, ءəرتۇرلى مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىمەن قامتاماسىز ەتىلگەنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار ەلىمىزدە ەكسپورتقا شىعاراتىن يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق مەكەمەلەر ءۇشىن اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق قىزمەتتەر باعىتىنداعى شىعىنداردىڭ ورنىن تولتىرۋ تەتىگى قولدانىلۋدا. بۇل تەتىكتىڭ ناتيجەسىندە بىلتىر 60 ملن تەڭگەگە جۋىق شىعىن وتەلگەن.
