وزىمىزدە وسەتىن ءونىمنىڭ «قات تاۋارعا» اينالاتىنىنا وكپەلەيتىندەردىڭ قاتارى كوپ. ول ورىندى دا شىعار. مامانداردىڭ ەسەبىنشە, ءبىزدىڭ ەل اي سايىن شامامەن 30 مىڭ توننا پياز تۇتىنادى ەكەن. ال اكىمدىكتەردىڭ دەرەگى بويىنشا, قازىر ەلىمىزدە پيازدىڭ راستالعان قورى – شامامەن 152,4 مىڭ توننانىڭ توڭىرەگىندە دەسەدى. ەسەبىن شىعارعاندار, ءساۋىر ايىنا دەيىن پياز جەتكىلىكتى بولادى دەپ سەندىرەدى. از-كوبىن اناۋ ايتقانداي ايىرا الماساق تا, مىناداي قورمەن پيازدىڭ باعاسىن كوتەرىپ, جوق جەردەن بايبالام شىعارۋدىڭ ءوزى – باسى ارتىق دۇنيە سياقتى... جوق الدە, بۇل – قالت-قۇلت ەتىپ ازەر كۇنەلتىپ وتىرعان جارلى-جاقىبايدىڭ سوڭعى تيىنىن سىپىرىپ الۋ ساياساتى ما؟
وسىندايدا مىنا ءبىر جايتتىڭ ەرىكسىز ەسكە ورالاتىندىعىن قايتەرسىڭ... بۇرىندارى پيازدى ارشىپ جاتقاندا كوزدەن جاس پارلاۋشى ەدى عوي, قازىر ساتىپ الىپ جاتىپ جىلاپ جىبەرەتىن جاعدايعا جاقىنداپ قالدىق. ويتكەنى وسى تاياۋدا عانا پيازدى كەيبىر ءىرى ساۋدا ورىندارى 400 تەڭگەنىڭ ۇستىندە ساۋدالاپ جاتقانىن كوزىمىز كوردى. «بايقادىق, امالسىز باستى شايقادىق», دەمەۋشى مە ەدى مۇندايدا... قالاي دەمەسەك تە, بىلتىرعى پياز – بيىل كىرپياز! وسىنىڭ سىرى نەدە ەكەن؟
باعانىڭ شامادان تىس شارىقتاۋىنا الدىمەن پاكىستاندا بولعان الاپات سۋ تاسقىنى سەبەپ دەسەدى ساراپشىلار. ونىڭ ۇستىنە بيىلعى قىستىڭ تىم قاتال بولىپ, وڭتۇستىكتەگى جىلىجايلاردىڭ وعان توتەپ بەرە الماي قالۋى دا جاناما سەبەپتەردىڭ بىرىنە بالاندى. ونىمگە سۇرانىس ارتتى. سۇرانىستى ءساتتى پايدالانا قوياتىن دەلدالدار مەن ساۋداگەرلەر باعانى كوتەردى. جاھاندا بولىپ جاتقان وسىنداي جاعدايلار, پيازدىڭ «پيارىن» ارتتىرىپ, دەمدە «دەفيتسيت» تاۋارلاردىڭ قاتارىنا قوسىپ كەپ جىبەرەدى. قايتپەك كەرەك؟
تاپ وسى تۇستا, تۇراقتاندىرۋ قورىنىڭ قۇلپى شەشىلۋگە ءتيىس ەدى. ەستەرىڭىزدە بولسا, ءبىزدىڭ بيلىك 2012 جىلدان باستاپ تۇراقتاندىرۋ قورى دەگەن ينستيتۋتتى اينالىمعا ەنگىزگەن بولاتىن. وبالى نەشىك, وپ-وڭدى جۇمىسىن باستادى. ءاۋ باستاعى ويلارى, «تۇرعىندار ازىق-ت ۇلىكتەن تارىقپاسىن, قاراپايىم حالىقتىڭ قالتاسى قاعىلماسىن», دەگەن جاناشىرلىق نيەتتەن تۋىنداسا كەرەك دەسەك, ءبىز قاتەلەسە قويماسپىز...
ادەتتە كۇزگى جيىن-تەرىندە جيناقتالعان قامبا قىمباتشىلىق قوس بۇيىردەن قىسا باستاعان تۇستا اشىلاتىن. قاپتىڭ اۋزى سوگىلىپ, جۇرتتىڭ مۇرتى مايلانباسا دا, ءبىر قارىق بولىپ قالاتىن. باعا مۇمكىندىگىنشە تۇراقتالاتىن. سونىڭ ارقاسى دا شىعار, ەلىمىزدىڭ ايماقتارىندا كۇزدە تولتىرىلعان قويمالارداعى پياز ساتىلىمعا شىعارىلا باستادى. ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگى ونىڭ باعاسى دۇكەندەردە 125 تەڭگە بولاتىنىن ايتادى. بۇل – جاڭا ءونىم جەتكىزىلگەنشە, جان باعا تۇرۋدىڭ جاقسى امالى ەدى.
دەگەنمەن قوعامدىق مونيتورينگ بويىنشا ساراپشى رۋسلان اساۋباەۆ تۇراقتاندىرۋ قورلارى ءىس جۇزىندە ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن دالەلدەي الماعانىن العا تارتادى. ال ەكونوميست ماقسات حالىق «تۇراقتاندىرۋ قورى بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتكەن. بىراق پاندەميانىڭ سالدارىمەن كۇرەسەتىن كەزدە. الايدا ءار وڭىرگە تۇراقتاندىرۋ قورىن بەرىپ قويىپ, ۇزاق مەرزىمدە جاساي بەرۋ شەشىم ەمەس. ول – قىسقا مەرزىمدەگى تاكتيكالىق شەشىم. ال ونى سوزا بەرەتىن بولسا, تيىمدىلىگى تومەندەي بەرەدى», دەيدى. قالاي دەمەسەك تە, ارىپتەستەرىمىز ايتپاقشى, «بۇل قور وسىعان جاۋاپتى ورگانداردىڭ جان قىسىلعان كەزدە اشىلاتىن «قاۋىپسىزدىك جاستىعىنا» اينالىپ كەتپەدى مە ەكەن دەپ تە قورقاسوقتايمىز... قور جۇمىسىن قايتا قاراپ, كەي تەتىكتەرىن مەيلىنشە جەتىلدىرمەيىنشە, وعان ايتىلاتىن سىن ازايا قويماس. ساقتاۋلى ءونىمدى «سۇر سحەمالارمەن» سىرتقا شىعارىپ, سان سوقتىرىپ كەتەتىن دەلدالداردىڭ تىرلىگىنە دە دۇرىس تۇساۋ سالىنباي تۇرعانى, كۇدىك تۇمانىن ودان ارمەن قويۋلاتا بەرمەك.
بۇعالىق سالىنباعان اساۋداي بۇلقىناتىن باعا, شىركىن, ءبىز ايتقانعا كونىپ, ايداعانعا جۇرسە, جاقسى عوي... وسىندايدا وي كەلەدى: نارىققا كونبەگەن باعا, ءبىزدىڭ ىرىققا كونە قويار ما ەكەن؟ ءاي, قايدام-اۋ...
