ارام ولگەن مالدىڭ ەتىن ساتىپ جىبەرۋگە تىرىساتىن جىلپوستاردىڭ كوپ ەكەنىن ومىردە كورىپ ءجۇرمىز. ال مۇنداي ەتتىڭ بويىنداعى زياندى ۆيرۋس قايناتقاندا ولمەي, تۇتىنعان ادامنىڭ بويىنا تاراپ, ءتۇرلى اۋرۋدى قوزدىرۋى مۇمكىن ەكەنى ءسوزسىز. سوندىقتان بازارعا ساتۋعا اكەلىنەتىن مالدىڭ تۇتاس ەتىن ارناۋلى زەرتحانادا تەكسەرىپ, بىلىكتى ساراپ ارقىلى ونىڭ تۇتىنعان حالىقتىڭ دەنساۋلىعىنا زالالى جوقتىعىن انىقتاۋ دا – ماڭىزدى مىندەت. بۇل دا – ۆەتەرينارلىق سالانى جەتىلدىرۋدىڭ ءبىر سالاسى.
ءبىر كەزدە «ەپيزووتيا – ەكونوميكالىق قانا ەمەس, الەۋمەتتىك جانە ساياسي دا جاۋ» دەگەن ۇران كوتەرىلگەن ەدى. ەپيزووتيا دەگەنىڭ – جانۋارلاردىڭ ءبىر نەمەسە كوپ ءتۇرىنىڭ ورتاق ينفەكتسيالىق اۋرۋلارعا ۇشىراۋى. ونداي كەسەلدەر ءبىر اۋماقتاردا تىركەلەدى. حالىق اراسىندا ونى ەپيدەميا دەپ اتايدى. وسىندايعا ۇشىراعان مالدىڭ ەتىن حالىق تۇتىناتىن بولسا, ونىڭ ارتى قايعىلى جاعدايعا ۇلاسىپ جاتادى. وسىنىڭ ءوزى بازارعا ساتۋعا اكەلىنەتىن مالدىڭ, قۇستىڭ بارلىق ەتى, وسىمدىك تەكتەس ازىق-ت ۇلىكتەر زەرتحانادا مۇقيات تەكسەرىلىپ, ارنايى ساراپ ارقىلى زيانسىزدىعى انىقتالعان سوڭ عانا ساتۋعا رۇقسات ەتىلەتىن بەلگى سوعىلادى.
پەتروپاۆل قالاسىنداعى بەس بازاردىڭ ۆەتەرينارلىق-سانيتارلىق زەرتحانالارى تالشىن تۇرلىبەكوۆا مەن ونىڭ قىزى گۇلنار باسقاراتىن «مونوتسيت» جشس-عا قارايدى. 20 شاقتى ادامعا جۇمىس بەرىپ وتىرعان بۇل ۇيىم 2006 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا ۇيىمنىڭ زەرتحانالارى تەكسەرىپ, ساتۋعا كەلىسىم بەرگەن ەت, وسىمدىك ونىمدەرىنەن ەشقاشان اۋرۋ بەلگىسى تابىلىپ, ادامدارعا زيان كەلتىردى دەگەن ارىز-شاعىم بولعان ەمەس. وسىنىڭ ءوزى ۇلكەن جەتىستىك, جۇمىس ساپاسىنىڭ جوعارى ەكەنىن كورسەتەدى. سونىڭ ايعاعىنداي بۇل ۇجىم ۇلتتىق رەيتينگ ورتالىعىنىڭ 2015 جىلى «سالا كوشباسشىسى» سەرتيفيكاتىن, 2016 جىلى «ەكونوميكا ماقتانىشى» توسبەلگىسىن, مەرەيتويلىق مەدالدار, توسبەلگىلەر, قۇرمەت گراموتالارىن ءجيى الىپ ءجۇر. بۇلار ۇجىمنىڭ ەڭبەك ساپاسىنىڭ كورسەتكىشتەرى ەكەنى داۋسىز.
– بىزگە وسى بيزنەستى باستاۋ وڭايعا تۇسكەن جوق. قىمبات ءارى كۇردەلى قۇرال-جابدىقتار الۋ ءۇشىن نەسيە الۋعا تۋرا كەلدى. ۇجىمعا بىلىكتى, جوعارى ءبىلىمدى ۆەتەرينار دارىگەرلەردى ىزدەپ تاپتىق. قازىر تەك ولاردىڭ سانى 16-عا جەتىپ, بەرىك ۇجىم قالىپتاستىردىق. ارينە, ماسەلەلەر دە جوق ەمەس. زەرتحانالارعا ورىندى بازارلاردان جالعا الامىز. زامانا تالابىمەن جالداۋ اقىسى قۇبىلىپ تۇرادى, بىراق ورتاق ءتىل تابۋدىڭ ناتيجەسىندە ولارمەن كەلىسىمگە كەلەمىز, – دەيدى ت.تۇرلىبەكوۆا.
زەرتحانانىڭ جۇمىسىن جەرگىلىكتى بيلىك تاراپىنان اۋماقتىق ۆەتەرينارلىق قىزمەتتىڭ ينسپەكتورلارى تۇراقتى باقىلاپ وتىرادى. زەرتحانالار بەكىتىلگەن نورماتيۆتىك قۇجاتتاردىڭ تالابى نەگىزىندە جۇمىس ىستەيدى. نورماتيۆتىك قۇجاتقا سايكەس مالدىڭ تۇتاس ەتىنەن 200 گرامدىق سىنامالار باس, جۇرەك, باۋىر سياقتى ءۇش جەردەن الىنىپ, زەرتحانادا ساراپقا سالىنادى. جوعارى ساپالى قۇرال-جابدىقتار ارقىلى الىنعان سىنامالار ەڭ كوپ دەگەندە جارتى ساعاتتا ساراپتان وتەدى. وسىدان كەيىن عانا اۋرۋدىڭ بەلگىسى جوق ەتتەرگە ساتۋعا رۇقسات بەرەتىن بەلگى سالىنادى.
ت.تۇرلىبەكوۆانىڭ ءوزى رەسەيدە تۋىپ-ءوسىپ, روستوۆ قالاسىنىڭ ۆەتەرينارلىق ينستيتۋتىن بىتىرگەن. ەڭبەك جولىن جولدامامەن بارعان ومبى وبلىسىندا باستاعان. ودان 70-جىلدارى قازاقستانعا كەلىپ, الدىمەن بۋلاەۆ قالاسىنداعى ۆەتەرينارلىق ستانساعا ورنالاسىپ, كەشىكپەي ونىڭ باسشىلىعىنا تاعايىندالىپ, سول جەردە 20 جىلدان ارتىق قىزمەت ىستەيدى. كەيىن وبلىستىق ساراپ زەرتحاناسىنا اۋىسادى. مەملەكەت زەرتحانالىق ساراپتاۋ جۇمىسىن جەكەمەنشىك نارىققا بەرگەندە اشىلعان بىرنەشە زەرتحانانى كورىپ, تالشىن حاكىمقىزى دا بۇل ءىستى قولعا العان. سودان بەرى 17 جىل وتە شىعىپتى. قازىر قىزى گۇلنار ەكەۋى, جوعارىدا ايتقانىمىزداي, «مونوتسيت» جشس قۇرامىندا قالانىڭ جاڭادان اشىلعان 5 بازارىندا ساراپتاۋ زەرتحانالارىن ۇستاپ وتىر.
ۇجىمنىڭ دەمەۋشىلىك قىزمەتتەرى دە كوپ. قاتارىنان بىرنەشە جىل بويى وبلىستاعى بالالار ءۇيىنىڭ 25 ادامدىق 8-وتباسىنا دەمەۋشىلىك جاساپ كەلگەن. «مەرەكەلەردە بالالارعا سىيلىقتار جاساپ, تاتتىلەر اپارىپ وتىردىق. سول «وتباسى» مۇشەلەرىمەن ءالى كۇنگە بايلانىسىپ تۇرامىز. وسى وتباسىنداعى ءبىر تالاپتى قىزدىڭ كىتابىن دا شىعارىپ بەردىك», دەيدى گۇلنار تۇرلىبەكوۆا.
بۇل ۇجىمدا ۆەتەرينارلىق ماماندىقتا وقيتىن استانا مەن پەتروپاۆلدىڭ ستۋدەنتتەرى دە تاجىريبەدەن وتەدى. بىلىكتى ۆەتەرينارلار جاستارعا ءوز تاجىريبەسىن ۇيرەتەدى. ال ەسىل اۋدانىنداعى اۋىلشارۋاشىلىعىنىڭ جوعارى كوللەدجى ء«مونوتسيتتىڭ» دارىگەرلەرىن وزدەرىنە شاقىرىپ, كەزدەسۋلەر وتكىزىپ تۇرادى. مىنە, وسىنداي شاعىن ۇجىمنىڭ دا ۇلكەن پايداسى حالىققا ءتيىپ وتىر.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى
