قوعام كۇتكەن زاڭ قوعامعا قىزمەت ەتەدى

كەشە ماجىلىستە پالاتا توراعاسى قابيبوللا جاقىپوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن جالپى وتىرىستا بىرقاتار زاڭ جوبالارى قارالدى. ءماجىلىستىڭ بۇل جولعى جالپى وتىرىسىندا 15 زاڭ جوباسى تالقىلاندى. راسىندا, پارلامەنت قابىرعاسىندا تالقىلانىپ, تۇزەتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلىپ, قاجەت تۇسىندا جاڭا زاڭ جوبالارى قابىلداناتىن ءاربىر زاڭنىڭ ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدى, قوعامىمىزدى العا اپارۋداعى, ونى دامىتۋداعى ءرولى اسا زور. وسى رەتتە دەنەشىنىقتىرۋ جانە سپورت سالاسىنداعى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ, سونداي-اق, «دەنەشىنىقتىرۋ جانە سپورت تۋرالى» زاڭ جوباسىنىڭ نورمالارىن قولدانىستاعى زاڭنامامەن ۇيلەستىرۋ ماسەلەسىنىڭ دە ايتارلىقتاي ماڭىزى بار. وسى جەردە ايتا كەتەتىن ءجايت – بايراقتى دودالاردا ەل نامىسىن جىرتىپ, كوك تۋىمىزدى جەلبىرەتىپ, ءانۇرانىمىزدى ويناتىپ, قانىمىزدى قىزدىراتىن ساڭلاقتارىمىزدى ەلگە كەلگەندە الدىمەن توبەمىزگە كوتەرىپ قار­سى الىپ, ارتىنان وعان بەرىلگەن پاتەر­دىڭ دە داۋعا تۇسكەنىن كورگەندە قا­را­پايىم حالىقتىڭ ناليتىنى بار. ول-ول ما, ءوزى مۇگەدەك بولا تۇرا پاراليمپياداعا قاتىسىپ, جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلىپ, ەلى­نىڭ اتىن شىعارعان ازاماتقا بەرى­لەتىن سىي دەنى ساۋ وليمپيا­داشىلاردان تومەن بولاتىنىن ەستىگەندە, تىپتەن, جاندارى اۋىرعان. تاعدىردىڭ تەپەرىشىنە قارا­ماستان, بويىنداعى دەرتىمەن كۇرەسە, سپورتپەن اينالىسۋعا ەرىك-كۇشى جەتكەن ازاماتتاردى قايتا وزگەلەردەن ارتىعىراق باعا­لاۋىمىز كەرەك ەمەس پە دەپ. قۋانارلىعى – زاڭ جوباسىندا وسى ولقىلىقتار ەسكەرىلىپتى. ال الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كومي­تە­تىنىڭ حاتشىسى مايرا ايسينا زاڭ جوباسى ماجىلىستە 2014 جىلعى 28 مامىرداعى جالپى وتىرىستا ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلدانعانىن ەسكە سالىپ ءوتتى. ماجىلىسمەندەر داۋىسقا سالعان زاڭداردىڭ ىشىندە كەدەن وداعىنىڭ كەدەندىك شەكاراسى ارقىلى اۆتو­موبيل وتكىزۋ پۋنكتتەرىندە ۆەتە­ري­ناريالىق باقىلاۋدى جانە ءوسىم­­دىكتەر كارانتينى بويىنشا با­قىلاۋدى جۇزەگە اسىرۋ, بري­­تانيا تاراپىنىڭ قازاقستان اۋماعى ارقىلى اۋعانستانعا جۇك ءترانزيتىن قامتاماسىز ەتۋ, ەكسترەميزم مەن تەرروريزمگە قارسى ءىس-قيمىل سالاسىنداعى قاتىناستاردى رەتتەيتىن زاڭنا­مانى جەتىلدىرۋ سىندى جوبالارمەن قاتار, سوت جۇيەسىنە قاتىستى بىرقاتار زاڭ جوبالارى جالپى وتىرىستىڭ كۇن تارتىبىنە ەنگىزىلگەن ەكەن. ءماجىلىستىڭ زاڭناما ءجا­نە سوت-قۇ­قىق­تىق رەفورما كومي­­تە­تىنىڭ حاتشىسى سۆەت­لانا بىچكوۆا «قازاقستان رەسپۋب­لي­كا­سىنىڭ سوت جۇيەسى مەن سۋديا­لارى­نىڭ مارتەبەسى تۋرالى» كونس­تيتۋتسيالىق زاڭعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭنىڭ جوباسى (ەكىنشى وقىلىم) بويىنشا كونستيتۋتسيالىق زاڭ جوباسىنىڭ سۋديالاردىڭ تاۋەلسىزدىگىن كۇ­شەي­تۋگە, سۋديا لاۋازىمدارىنا كاندي­داتتاردى كونكۋرستىق ىرىكتەۋ راسىمدەرىن جەتىلدىرۋگە جانە سۋديا لاۋازىمدارىنا كانديداتتاردى ىرىكتەۋدە جۇرتشىلىقتىڭ ءرولىن كۇشەيتۋگە باعىتتالعانىن ايتتى. سونىمەن, «قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ سوت جۇيەسى مەن سۋديا­لارىنىڭ مارتەبەسى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭنىڭ جوباسى ەكىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى. پالاتا «قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە سوت تورەلىگىن ىسكە اسى­­رۋدى ودان ءارى جەڭىلدەتۋ, تورە­شىلدىك راسىمدەردى ازايتۋ ماسە­لەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن دا ەكىنشى وقىلىمدا ماقۇلدادى. بۇل جولى دا بايانداماشى بولعان دەپۋتات سۆەتلانا بىچكوۆا زاڭ جوباسىندا بۇيرىق ارقىلى ءىس جۇرگىزۋدى قولدانۋ سالاسىن وعان قۋىنىمدىق ءىس جۇرگىزۋدىڭ كەيبىر داۋلارىن بەرۋ جولىمەن كەڭەيتۋ كوزدەلەتىنىن مالىمدەدى. ازاماتتىق ءىس جۇرگىزۋ كودەكسىنە تاتۋلاسۋ كەلىسىمىن جاساسۋ ءراسىمىن ەگجەي-تەگجەيلى رەگلامەنتتەۋدى كوزدەيتىن جاڭا تاراۋ ەنگىزىلگەن ەكەن. وتىرىستا ءماجىلىس ەكسترەميزمگە جانە تەرروريزمگە قارسى ءىس-قيمىل ماسەلەلەرى بويىنشا تۇزەتۋلەردى ەكىنشى وقىلىمدا ما­قۇلدادى. ەكسترەميزم مەن تەرروريزمگە قارسى ءىس-قيمىل سالاسىنداعى قاتىناستاردى رەتتەيتىن زاڭ­نا­مانى جەتىلدىرۋ زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى بولىپ تابىلاتىنىن ءماجىلىستىڭ حالىقارالىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ بايانداپ بەردى. جالپى وتىرىس بارىسىندا كەدەن وداعىنىڭ كەدەندىك شەكاراسى ارقىلى اۆتوموبيل وتكىزۋ پۋنك­تتەرىندە ۆەتەريناريالىق-ساني­تاريالىق باقىلاۋ جانە ءوسىم­دىكتەر كارانتينى بويىنشا باقىلاۋ فۋنكتسيالارىن كەدەن ورگاندارىنا بەرۋ ماسەلەسى بويىنشا تۇزەتۋلەر ەكىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى. ءماجىلىستىڭ قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ مۇشەسى زۋحرا سايا­پوۆا زاڭ جوباسىمەن جۇمىس بارىسىندا دەپۋتاتتار كولىك-لوگيستيكا ورتالىقتارىن جايلاستىرۋ جانە تەحنيكالىق جاراقتاندىرۋ ءجو­نىندەگى ۇلگىلىك تالاپتاردى ازىرلەۋ جانە بەكىتۋ بويىنشا قۇزىرەتتى ايقىنداۋ, سونداي-اق, كەدەن ورگاندارىن وزىنە ءتان ەمەس فۋنكتسيالاردان بوساتۋ جونىندە تۇزەتۋلەر ەنگىزگەنىن ءمالىم ەتتى. اتالعان زاڭ جوباسىن قابىلداۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەدەن ورگاندارىنىڭ كەدەن ودا­عى­نىڭ كەدەندىك شەكاراسى ار­قى­لى اۆتوموبيل وتكىزۋ پۋنكت­تەرىندە ۆەتەريناريالىق باقى­لاۋدى جانە وسىمدىكتەر كاران­تينى بويىنشا باقىلاۋدى جۇزە­گە اسىرۋ ءۇشىن قۇقىقتىق بازا قۇرۋعا, كەدەن وداعىنىڭ كەدەن­دىك شەكاراسى ارقىلى اۆتومو­بيل وتكىزۋ پۋنكتتەرىندە اكىم­شى­لىك كەدەرگىلەردى جويۋعا, باقى­لاۋشى ورگانداردىڭ سانىن قىس­قارتۋعا جانە كەدەن وداعىنىڭ شەكاراسىنداعى وتكىزۋ پۋنكتتەرى ارقىلى جۇكتەردى وتكىزۋدى جەدەلدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ءماجىلىس جالپى وتىرىستا «دەنەشىنىقتىرۋ جانە سپورت تۋ­رالى» زاڭ جوباسىن ىلەسپە تۇزە­تۋ­لەرىمەن ەكىنشى وقىلىمدا ماقۇل­دادى. پالاتا وندىرىسىنە الىنعان تا­بي­عي مونوپوليالار جانە رەتتەلەتىن نارىقتار ماسەلەلەرى بويىنشا زاڭ جوباسى جونىندە ەكونوميكالىق رە­فورما جانە وڭىرلىك دامۋ كومي­تەتىنىڭ توراعاسى سەيىتسۇلتان ءايىم­بەتوۆ ءسوز الىپ, تۇسىنىك بەردى. ال الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كومي­تە­تىنىڭ ءتورايىمى گۇلنار ىقسا­نوۆا «اقپاراتتاندىرۋ تۋرالى» (جا­ڭا رەداكتسيا) زاڭ جوباسىن قابىل­داۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى ايتا كەلىپ, ونىڭ كۇشى بارلىق نىسانالى توپتار مەن ءاربىر ادامعا قاتىس­تى­لىعىنا توقتالدى. شىنىندا, قازىرگىدەي اقپا­رات­­تىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەح­نو­لو­گيالار دامىعان عا­سىردا اركىم ەلەكتروندى اق­پاراتتىق رەسۋرس­تارىن, اقپاراتتىق جۇيەلەردى پاي­دا­لانىپ, ەلەكتروندىق قىزمەت­تەردىڭ ءارى مەنشىك يەسى, ءارى ازىرلەۋشىسى ء(ونىم بەرۋشىسى) نەمەسە كوبىنەسە پايدالانۋشىسى بولۋدا. سوندىقتان ءار ازاماتتىڭ اقپاراتتاندىرۋ ۇدەرىسىنىڭ بەل­سەندى قاتىسۋشىسىنىڭ ءرولىن اتقا­راتىنىن ايتقان دەپۋتات نازارعا ۇسىنعان زاڭ جوباسى دا دەپۋتاتتار تاراپىنان قولداۋ تاپتى. زاڭ جو­باسى بويىنشا قورىتىندى ءازىر­لەنەتىن بولدى. انار تولەۋحانقىزى, «ەگەمەن قازاقستان».