شاراعا ارمەنيا پرەمەر-ءمينيسترى نيكول پاشينيان جانە بەلارۋس پرەمەر-ءمينيسترى رومان گولوۆچەنكو, قىرعىزستان مينيسترلەر كابينەتىنىڭ توراعاسى – پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى اقىلبەك جاپاروۆ, رەسەي ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى ميحايل ميشۋستين, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا القاسىنىڭ توراعاسى ميحايل مياسنيكوۆيچ, سونداي-اق ەاەو باقىلاۋشى مەملەكەتتەردىڭ وكىلدەرى: وزبەكستان پرەمەر-ءمينيسترى ابدۋللا اريپوۆ جانە كۋبانىڭ رەسەي فەدەراتسياسىنداعى ەلشىسى حۋليو انتونيو گارمەنديا پەنيا قاتىستى.
ءوز سوزىندە ءاليحان سمايىلوۆ وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ۇيىمنىڭ ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرى وڭ ديناميكا كورسەتكەنىن اتاپ ءوتتى. ماسەلەن, ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ كولەمى $1,5 ترلن-دى قۇرادى, ونىڭ ىشىندە قازاقستانداعى ءوندىرىس كولەمى 1,1%-عا ءوسىپ, $100 ملرد-تان استى. بۇدان باسقا, اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىن شىعارۋ 5%-عا (قازاقستاندا 9%-دان استام) ءوستى.
«بۇل كورسەتكىشتەر ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ نەگىزگى الەۋەتىنە ساي كەلمەيدى دەپ ويلايمىن. 2025 جىلعا دەيىنگى دامۋ ستراتەگياسى مەن ەاەو تۋرالى شارتتىڭ ءىس-شارالارىن جۇزەگە اسىرۋعا بارىنشا كۇش جۇمىلدىرۋ قاجەت. ءبىرىنشى كەزەكتە بۇل – ءوزارا ساۋداداعى كەدەرگىلەردى جويۋ», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, بۇل باعىتتا ىشكى شەكارالاردا كەدەندىك باقىلاۋ ەلەمەنتتەرى ءالى كۇنگە دەيىن ساقتالىپ وتىر, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلاردا ءىس جۇزىندە ۇلتتىق رەجيم جوق, سانيتارلىق, ۆەتەرينارلىق جانە باسقا دا شەكتەۋلەر كەڭىنەن قولدانىلىپ وتىر. بۇل بيزنەسكە ەاەو ارتىقشىلىقتارىن تولىق پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرمەيدى.
وسىعان بايلانىستى وداق كەڭىستىگىندە ءتۇرلى كەدەرگىلەرسىز ساۋدا تاسىمالىن قالىپتاستىرۋ, سونداي-اق تەز ارادا اقپارات الماسۋدى اۆتوماتتاندىرۋ ترانزيتتىك الەۋەتتى دامىتۋعا جانە كووپەراتسيالىق بايلانىستاردى نىعايتۋعا سەرپىن بەرە الادى.
ءاليحان سمايىلوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق ينتەگراتسيانى ودان ءارى دامىتۋ ءۇشىن ناقتى ەكونوميكالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ قاجەت دەگەن قاعيدانى باسشىلىققا الادى. وسى ورايدا, ۇكىمەت باسشىسىنىڭ پىكىرىنشە, كەمە قاتىناسى, ترانزيت, ينفراقۇرىلىمعا قولجەتىمدىلىك, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدى تسيفرلاندىرۋ, سونداي-اق الكوگول مەن تەمەكى نارىقتارىنىڭ تولىققاندى جۇمىس ىستەۋى بويىنشا ۋاعدالاستىقتارعا جەتكىلىكتى نازار اۋدارۋ قاجەت.
«شەشىمىن كۇتكەن ماسەلەلەر مۇنىمەن شەكتەلمەيدى», دەدى قازاقستان پرەمەر-ءمينيسترى.
سونىمەن قاتار پرەمەر-مينيستر ازىق-ت ۇلىكتى حالىققا قولجەتىمدى ەتۋ بويىنشا جۇيەلى شارالار قابىلداۋ ماڭىزدى ەكەنىنە توقتالدى. بۇل اسىرەسە, ەرتە پىسەتىن كوكونىس پەن جەمىستەردى جەتكىزۋشى ەلدەردە وندىرىستىك تىزبەكتەردىڭ ۇزىلۋىنە جانە بۇرىن-سوڭدى بولماعان قاتتى ايازدارعا بايلانىستى اسا وزەكتى بولىپ وتىر. اتالعان فاكتورلار قازىردىڭ وزىندە ازىق-ت ۇلىك نارىقتارىندا باعانىڭ ايتارلىقتاي وسۋىنە الىپ كەلدى.
«ازىق-ت ۇلىك ءوندىرىسى بويىنشا بىرلەسكەن جوبالاردى قۇرىپ, قارجىلاندىرۋعا نازار اۋدارۋ قاجەت. اتاپ ايتقاندا, جىلىجاي شارۋاشىلىقتارى, بورداقىلاۋ الاڭدارى, ساۋدا-ساتتىق جانە قويما ينفراقۇرىلىمى بويىنشا جوبالارعا كوڭىل ءبولۋ كەرەك. وسى ورايدا قولدانىلاتىن فيتوسانيتارلىق, ۆەتەرينارلىق جانە تەحنيكالىق شارالار ءوزارا ساۋدادا جاساندى كەدەرگىلەر تۋدىرماۋى ءتيىس», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
سونىمەن قاتار, پرەمەر-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ەاەو ەلدەرى اراسىنداعى ساۋدا-ساتتىقتاعى قۇرىلىمدىق وزگەرىستەر اياسىندا وداق ىشىندە اسىرە رەسميلىككە جۇگىنبەي, تاۋارلاردى جەدەلدەتىپ وتكىزۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ قاجەت. ۇكىمەت باسشىسى تاۋارلاردى باقىلاۋدىڭ قازاقستاندىق جۇيەسىن مىسال رەتىندە كەلتىردى.
«وسىعان بايلانىستى قازاقستاندىق الىمدارعا قاتىستى كەدەندىك باج سومالارىنىڭ ايىرماسىن قوسىمشا تولەۋ مۇمكىندىگىن بەرۋدى ۇسىنامىز. مۇنداي مۇمكىندىك باسقا ەلدەردە قاراستىرىلعانىن ايتىپ وتەيىن. بۇل كەدەندىك باج تۇرىندە قوسىمشا تۇسىمدەر بەرەدى. كوميسسيادان وسى ماسەلەنى پىسىقتاۋدى سۇرايمىن», دەدى پرەمەر-مينيستر.
