ءبىلىم • 01 اقپان، 2023

ديرەكتورلاردى روتاتسيالاۋ: ارتىقشىلىعى مەن كەمشىلىگى

74 رەت كورسەتىلدى

ەلىمىزدە قاي سالانىڭ دا دامۋىنا كەدەرگىسىن كەلتىرىپ كەلە جاتقان ەڭ ۇلكەن ماسەلە سىبايلاس جەمقورلىق ەكەنى انىق. بۇل «كەسەل» ءبىلىم بەرۋ سالاسىن دا ءبىراز بىلىققا باتىرعانى جاسىرىن ەمەس. وسى تۇرعىدان كەلگەندە مەملەكەت تاراپىنان سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ تامىرىن قياتىن ءتۇرلى تەتىكتەر قولعا الىنىپ جاتىر. ماسەلەن، ءبىلىم سالاسىندا مەكتەپ ديرەكتورلارىن باسقا ءبىلىم ۇياسىنا باسشىلىققا اۋىستىرۋ تاجىريبەسى ەلىمىزدە كەيىنگى ءبىر-ەكى جىلدىڭ بەدەرىندە قارقىندى جۇزەگە اسىپ كەلەدى.

كوللاجدى جاساعان زاۋرەش سماعۇل، «EQ»

بۇل جوبانىڭ كوزدەگەن ماق­سا­تى – ديرەكتورلىق قىز­مەتتە كوپ جىل وتىرعان مەك­تەپ­تىڭ ءبىرىنشى باسشىلارىن سول لاۋازىم بويىنشا باسقا ءبىلىم مەكەمەسىنە جىبەرۋ، ءسويتىپ سول ارقىلى ءبىلىم سالاسىندا جەم­قورلىقتىڭ تامىر جايۋى­­­نا توس­قا­ۋىل قويۋ. ويتكەنى جاسى­راتىنى جوق، ەلىمىزدە پارا­قورلىق جايلاعان ەڭ كوپ سالا­نىڭ ىشىن­دە وسى ءبىلىم سالاسى اتالا­­تىن. ءبىلىم بەرۋمەن قاتار ۇرپاق تاربيەسىنە جا­ۋاپتى سالانى جەمقورلىق بىلى­عىنا باتىرماۋدىڭ امال-ايلا­سى رە­تىندە وسى روتاتسيالاۋ ءىس-شا­را­سى ەنگىزىلدى.

وسى ورايدا ءبىز شىمكەنت قالالىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى جانات تاجيەۆادان ديرەكتورلاردى ءبىر-بىرىمەن الماستىرۋ ءىسىنىڭ قالاي اتقارىلىپ جاتقانى جانە ناتيجەسى جونىن­دە سۇراپ بىلگەن ەدىك. ونىڭ ايتۋىنشا، مەگاپوليستىڭ ءبىلىم باسقارماسى اعارتۋ سالاسىنا جاۋاپتى مينيسترلىكتىڭ روتا­تسيا­لاۋعا قاتىستى بەكىتكەن جوس­پارىن ورىنداۋدا ۇلكەن ناتيجە كور­سەتكەن. مۇنداي باستامانىڭ ەلىمىزدە قولعا الىنعانى قۇپ­تار­لىق ءىس بولعانىن ايتادى. سە­بەبى ءبىر مەكەمەنى ۇزاق جىل باس­قارۋ تامىر-تانىستىقتىڭ جاي­لاۋىنا، جەمقورلىقتىڭ بە­لەڭ الۋىنا اكەلەتىنى انىق. وسى رەتتە شىمكەنتتەگى كەيبىر ءبىلىم ۇيالارىندا 20 جىلدان اسا ۋاقىت ءبىر ورنىندا تاپجىلماي وتىرعان ديرەكتورلار بولعان. سوندىقتان دا باسقارما باسشىسى روتاتسيا­لاۋ شاراسىنىڭ ەنگىزىلۋىن تولىق­تاي قولدايتىنىن جەت­كىزدى. ونىڭ پىكىرىنشە مەكتەپ دي­رەك­تورى ءبىلىم ۇياسىن باس­قا­رۋدا ۇزاق وتىرىپ قالسا، ءتۇبى پەن­دە­لىككە سالىنىپ، جەم­قور­لىق قىل­مىسىنىڭ تۋىنداۋىنا جول بەرىپ قويۋى مۇمكىن.

ء«بىلىم جانە عىلىم ءمي­نيس­­ت­رى­­نىڭ 2021 جىلعى 11 قاراشا­داعى «مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ءبىرىنشى باسشىلارىن روتاتسيالاۋدى جۇرگىزۋ قاعي­دالارىن بەكىتۋ تۋرالى» №559 بۇيرىعىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس شىمكەنت قالاسىنىڭ ءبىلىم باسقارماسى 2022 جىلى 50 مەكتەپكە دەيىنگى 50 ۇيىم جەتەكشىسىن جانە 68 مەكتەپ ديرەكتورىن، بارلىعىن قوسقاندا ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندەگى 118 باس­شىنى روتاتسيالادى. باس­شى ۇزاق جىلدار بويى ءبىر ءبى­لىم بەرۋ ۇيىمىن باسقارسا، بۇل ادامدى سەلقوستىققا، جال­قاۋ­لىققا ۇشىراتادى. سونىڭ كەسىرىنەن جۇمىستىڭ قارقى­نى تومەندەيدى، بالالاردى وقىتۋ­دا ىزدەنىمپازدىق ازايادى، مە­تو­ديكالىق جاڭا تاسىلدەر قولدا­نىلمايدى. كەرىسىنشە، باس­شىلىق ەتەتىن ۇيىمنىڭ اۋىس­­­­­­ۋى وزگەرىستەردى ەنگىزۋگە جانە باسشىنىڭ جۇمىستاعى تيىم­دى­لىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بە­رەدى. ماسەلەن، ديرەكتور ءبىر ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىندا 7 جىلدان اسا ۋاقىت جۇمىس ىستەسە، وندا ول مىندەتتى تۇردە روتاتسيالانۋعا جاتادى. وسىلايشا، مەكتەپ باسشىسىنىڭ جەتەكشىلىك ەتۋ مەرزىمى 7 جىلدان اسپاۋعا ءتيىس. اشىق­تىق پەن مولدىرلىكتى قام­تا­­ماسىز ەتۋ ءۇشىن روتاتسيالاۋ تۋرالى ماسەلەنى قاراۋ ءبىلىم باس­قارماسى جانىنداعى كوميس­سيا­عا جۇكتەلگەن. روتاتسيالاۋ جۇيەسىنىڭ ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋى جانە تۇتاستاي العاندا بۇل قاعي­دالاردىڭ جەرگىلىكتى جەرلەر­دە دۇرىس ىسكە اسىرىلۋى ءۇشىن مي­­نيسترلىك تاراپىنان مونيتورينگ جۇرگىزىلەدى»، دەدى ج.تاجيەۆا.

روتاتسيالاۋ تۋرالى باستامانى ءبىرىنشى قولداپ، ديرەك­تور­لىق قىزمەتىن باسقا مەكتەپتە جالعاستىرۋعا نيەت بىل­دىر­گەن العاشقىلاردىڭ ءبىرى ەرجان تولەنديەۆ وسى قادامى ارقىلى ءوزىن جاڭا ورتادا، جاڭا ۇجىمدا قايتا سىناپ كورگىسى كەلگەنىن ايتتى. بۇگىندە قالا­دا­عى №88 ورتا مەكتەپتى باسقا­راتىن ول بۇعان دەيىن 2010-2022 جىلدار ارالىعىندا ىرگە­تاسى العاش قالانعان تۇستان باس­­تاپ №86 ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيى­مىندا ديرەكتور بولىپ كەل­دى. ۇستازدى كەيدە ءبىلىم سالاسىنداعى جەمقورلىققا باي­­لانىستى باسى داۋعا ىلىگىپ قالاتىن جايتتار قاتتى وكىن­دى­رەدى. سوندىقتان مۇنداي يگى ءىس الداعى ۋاقىتتا سىبايلاس جەم­قورلىقتىڭ جولىن بوگەپ، پە­دا­گوگتەردى قوعام الدىندا ءجۇزىن تومەن سالدىرماس دەگەن سەنىمدە. ماماننىڭ پىكىرىنشە، تسيفرلىق تەحنولوگيا داۋىرلەپ تۇرعان زاماندا ءبىلىم سالاسىندا پاراقورلىق دەرەكتەرى كۇرت ازايعان. وعان ءبىرىنشى كەزەكتە پەداگوگتەر ءبىلىمىن باعالاۋدا، جۇمىسقا قابىلداۋدا باسقا دا شارالارعا ادامنىڭ قاتىسۋىن ازايتىپ، كوبىرەك ەلەكتروندى تەحنولوگياعا ارقا سۇيەۋ سەپ­تىگىن تيگىزىپ وتىر. بۇل رەت­تە مەكتەپ ديرەكتورلارىن رو­تا­تسيالاۋ دا وسىعان ۇقساس تاسىل­دەردىڭ بىرىنە جاتادى. مەك­تەپ باسشىسىنىڭ ايتۋىن­شا، ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ – ۇزاق ۇدەرىس. قوعامدى ىزگى، مەيى­رىمدى، ادىلەتتى ەتۋ ءۇشىن الدىمەن جاس ۇرپاقتىڭ تاربيەسىنەن باستاعان ءلازىم. اسىرەسە مەكتەپ جاسىنداعى بالالاردىڭ بو­يىندا كىتاپ وقۋعا دەگەن قۇ­مار­لىقتى وياتۋ كەرەك. مۇن­داي رۋحاني تاربيەلىك ىسپەن اي­نا­­لىساتىن – نەگىزىنەن اتا-انا. الايدا ولاردىڭ تاربيە ما­سە­لە­سىندە كوپ ولقىلىق جىبە­رىپ جاتقانىن ايتادى پەداگوگ.

ءوز كەزەگىندە شىمكەنتتەگى ادال­دىق الاڭى جوبالىق كەڭسە­سىنىڭ باسشىسى بيجان سادىبەكوۆ ءۇشىنشى مەگاپوليستە وسى كۇنگە دەيىن بارلىق مەكتەپتىڭ توقسان پايىزعا جۋىق ديرەكتورلارى ءبىر-بىرىمەن كرەسلولارىن الماس­­تىرىپ ۇلگەرگەنىن باياندادى. بۇل جۇيە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىندا ديرەكتوردىڭ ءوز اينالاسىنا تامىر-تانىس، تۋىستارىن جيناپ الۋ، پاراقورلىقتى، زاڭ­سىز اقشا جيناۋدى جۇيەلى تار­تىپكە اينالدىرۋ سەكىلدى قىل­­مىستاردى بولدىرماۋ تۇر­عى­سىنان ۇتىمدى شەشىم بولدى. دەگەنمەن روتاتسيالاۋ تۋرالى ەرەجەنىڭ پىسپەگەن، شيكى تۇس­تا­رى بار ەكەنىن دە جاسىرمادى.

«ماسەلەن، مەنىڭ جەكە كوز­قا­راسىم بويىنشا، بۇرىنعى مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ ورنىنا ءالسىز، جۇمىس تاجىريبەسى ازداۋ، ءبىلىم ۇياسىنىڭ كەمشىلىكتەرى مەن ارتىقشىلىقتارىن جەتە بىل­مەگەن باسشى كەلىپ قالسا، مەكتەپتىڭ جۇمىسىن قوجى­را­تىپ الۋى مۇمكىن. سونىمەن بىرگە ونىڭ ەڭبەك كودەكسىنە ساي­كەس كەلمەيتىن تۇستارىنىڭ دا بار ەكەنىن بايقادىق»، دەدى ب.سادىبەكوۆ.

 

شىمكەنت 

ۇقساس جاڭالىقتار