اسكەري ءبولىم 1992 جىلعى 21 قازاندا الماتىدا ارميا باسقارماسىنا قىزمەت كورسەتەتىن دەربەس كۇزەت باتالونىنىڭ بازاسىندا قۇرىلعان. 30 جىلدىق تاريحىندا ۇجىمعا 12 كوماندير باسشىلىق جاساعان ەكەن. ءبولىمنىڭ تۇڭعىش كومانديرى – پودپولكوۆنيك سەرگەي نيكولاەۆيچ ارسيۋتين, ەكىنشى كومانديرى – پولكوۆنيك الەكساندر دميتريەۆيچ سۋپتەليا, كەيىننەن اسكەري ۇجىمدى ەكى رەت باسقارعان پولكوۆنيك ەركەن ەركەن ۇلى ابدىكەرىموۆتەر بۇگىندە دۇنيەدەن وتكەن.
ءار جىلدارى ءبولىمدى باسقارعان كومانديرلەردىڭ بىرقاتارى قازىر قۇرمەتتى دەمالىستا. پولكوۆنيكتەر رۋسلان مۇزدىباەۆ, قايرات بوزتاەۆ, ايدار ابدراحمان, ەركىن الاشبەكوۆ سەكىلدى وفيتسەرلەر قارۋلى كۇشتەردە ابىرويلى قىزمەت اتقارىپ ءجۇر. بۇگىندە اسكەري بولىمگە پودپولكوۆنيك قۋانىش سەرىك ۇلى سەيىتباتقالوۆ باسشىلىق جاسايدى.
1999 جىلى قورعانىس مينيسترلىگى مەن قارۋلى كۇشتەردىڭ باس شتابى الماتى قالاسىنان اقمولاعا قونىس اۋدارعاندا 83205 اسكەري ءبولىمى دە ارقا توسىنە تابان تىرەدى. سول تۇستاعى ءبولىم كومانديرى كاپيتان ەركەن ابدىكەرىموۆ كوشتىڭ باسىندا بولىپ, ىستىق-سۋىعىن بىردەي كورگەن ازامات. بۇل ەركەن ەركەن ۇلى باستاعان الماتىلىقتاردى جاڭا استانا جاتسىنا قويعان جوق دەسەك تە, ەلورداعا تۇپكىلىكتى ورنىعۋ ۇجىمنىڭ كەز كەلگەن مۇشەسىنەن تاباندىلىق پەن جانقيارلىقتى تالاپ ەتكەن كەز ەدى. ءبولىمنىڭ شتاب باستىعى پودپولكوۆنيك ماكسيم كارالنىي سول تۇستا مەرزىمدى قىزمەتىن وتەپ جۇرگەن سارباز بولاتىن. ەلورداعا العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ كەلگەن پودپولكوۆنيك م.كارالنىيدىڭ دا ايتارى كوپ.
– 1997 جىلى مەرزىمدى قىزمەتىمدى وتەۋگە پاۆلودار قالالىق اسكەري كوميسسارياتىنان شاقىرىلدىم. بۇل اسكەري بولىمگە كەلىپ ءتۇسۋىمنىڭ تاريحى قىزىق, – دەپ ەسىنە الادى ول. – 1992 جىلى مەملەكەتتىك قورعانىس كوميتەتى قۇرىلعان تۇستا نەمەرەلەس باۋىرىم الەكسەي بورياكوۆتى قالالىق كوميسساريات اسكەرگە شاقىرىپ, قولىنا قۇجاتتارىن ۇستاتىپ, الماتىعا ۇشاققا وتىرعىزىپ جىبەرەدى. استاناعا العاش كەلگەن الەكسەي قولىنداعى ءبىر جاپىراق قاعازعا جازىپ العان مەكەنجاي ارقىلى اسكەري ءبولىمدى تاۋىپ الادى. باقىلاۋ وتكىزۋ پۋنكتىنە كەلسە, كەزەكشىلىكتە تۇرعان ساربازدار: «باۋىرىم, اسكەردە نە جوعالتتىڭ, ۇيىڭە قايت!» دەپ كەلەكە ەتىپ ك ۇلىپتى. بۇل كەڭەس وكىمەتىنىڭ ىرگەسى سوگىلمەي تۇرعاندا وداقتىڭ ءار تۇسىنان شاقىرىلعان ساقا جىگىتتەر ەكەن. الەكسەيدىڭ تاۋەلسىز قازاقستان اسكەرىندەگى قىزمەتى وسىلاي باستالعان.
كەيىن مەنى دە اسكەرگە شاقىرعاندا كوميسسارياتتاعىلارعا 83205 اسكەري بولىمىنە جىبەرۋ تۋرالى ءوتىنىش ايتتىم. سايكەستىك شىعار, سول جولى وسى بولىمگە كوماندا جاساقتالىپ جاتىر ەكەن. ءسويتىپ, اراعا 3 جىل سالىپ, الەكسەي باۋىرىم قىزمەت وتكەرگەن ۇجىمعا كەلىپ ءتۇستىم.
ماكسيم ۆيتالەۆيچتىڭ تاعدىرىنا اسكەري ءبولىمنىڭ ەلورداعا كونىس اۋدارۋ ميسسياسىنا قاتىسۋ جازىلىپتى. 1999 جىلى العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ, جاڭا استاناعا كوشىپ كەلگەن ول سول تۇستاعى قورعانىس مينيسترلىگى كادرلار دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى گەنەرال-مايور ءسابيت تاۋلانوۆتىڭ جۇرگىزۋشىسى بولادى.
ماكسيم ۆيتالەۆيچ مەرزىمدى قىزمەتى اياقتالعان سوڭ اسكەري بولىمگە قارۋلى كۇشتەردىڭ قىزمەتكەرى بولىپ جۇمىسقا ورنالاستى. 2001 جىلى كەلىسىمشارت بويىنشا اسكەري قىزمەتكە شاقىرىلدى. 21 جىلدىق قىزمەت وتىلىندە سىرتتاي وقىپ, جوعارى ءبىلىم الۋعا دا ۇلگەردى.
اسكەري پوليتسيا جاساعىندا, گۆاردەيسك گارنيزونىندا, اسكەرلەردى پاتەرلەرگە ورنالاستىرۋ باس باسقارماسىندا بىرقاتار قىزمەت اتقاردى. اسكەري ءومىرى قاتارداعى جاۋىنگەردەن باستالعان ماكسيم ۆيتالەۆيچ بۇگىندە كومانديردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى – شتاب باستىعى لاۋازىمىن ابىرويمەن اتقارىپ جۇرگەن ازامات.
اسكەري ءبولىمنىڭ جەكە قۇرامى العاشقى كۇننەن جوعارعى قولباسشىلىقتىڭ قويعان تاپسىرمالارىن مۇلتىكسىز ورىنداپ كەلەدى. ەلىمىزدە وتكەن بىرقاتار كەڭ كولەمدى حالىقارالىق وقۋ-جاتتىعۋلارعا قاتىسىپ, تاجىريبە شىڭداپ ءجۇر. بۇل جونىندە شتاب باستىعى: «2022 جىلى قىركۇيەك ايىندا وتكەن «ايبالتا-2022» وقۋ-جاتتىعۋلارىنىڭ شەشۋشى كەزەڭىنە قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ جىلجىمالى كوماندالىق پۋنكتى قاتىسىپ, اسكەرلەردى باسقارۋدى ساۋاتتى ۇيلەستىرە ءبىلدى», دەيدى.
ايتسا ايتقانداي, اسكەري بولىمدە جاۋىنگەرلىك وقۋ جىلىنىڭ ءار كەزەڭىندە تولىق قۇرامدا قوسالقى اۋدانعا اسكەري تەحنيكامەن مارش جاساپ, دالالىق كوماندالىق پۋنكتى ورىستەتۋ جاۋىنگەرلىك دايارلىق شەڭبەرىندە وتكىزىلىپ تۇرادى. وندا قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ دالالىق كوماندالىق پۋنكتىن, ونىڭ ازىرلىگى مەن مۇمكىندىكتەرى تەكسەرىلىپ, جەدەل توپتاردىڭ جۇمىسى باعالانادى.
سونداي-اق ورتالىق ازيا وڭىرىندە تەڭدەسى جوق بۇل شتابتىق ماشينالاردىڭ ءتورت ءمودۋلدى كەشەنى قازاقستان ارمياسىنىڭ ساپىنا 2012 جىلى كەلىپ تۇسكەنىن اتاپ وتكەن ءجون.
ال اۆتوموبيلدەر مارشىن ورىنداۋداعى نەگىزگى مىندەتتەردىڭ ءبىرى اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ اسكەري تەحنيكا جۇرگىزۋ داعدىسىن جەتىلدىرۋ بولادى.
بۇدان وزگە ءبولىمنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋ روتاسى قورعانىس مينيسترلىگىن, سونداي-اق اقمولا وڭىرلىك گارنيزونىنا قاراستى بىرقاتار اسكەري ءبولىمدى كيىم-كەشەك, ازىق-ت ۇلىك ۇلەسىمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىرادى.
– قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ باسشىلىق قۇرامى مەن قۇرىلىمدىق بولىمشە باسشىلارىن قىزمەتتىك كولىكپەن قامتاماسىز ەتۋ ءبىزدىڭ ءبولىمنىڭ مىندەتىنە كىرەدى, – دەيدى پودپولكوۆنيك ماكسيم كارالنىي. – ەلىمىزگە ىسساپارمەن كەلەتىن شەتەلدىك اسكەري دەلەگاتسيانى الىپ جۇرەتىن كولىكتەر حالىقارالىق دەڭگەيدەگى بىرنەشە ءىس-شارالارعا قاتىستى. جەكە قۇرامنىڭ ەڭبەگى قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ باسشىلىعى تاراپىنان دا, مەيماندار تاراپىنان ۇنەمى جوعارى باعا الىپ, كوتەرمەلەنىپ كەلەدى.
مەملەكەتتىك مەرەكەلەردىڭ قۇرمەتىنە وتكىزىلەتىن اسكەري شەرۋلەرگە 83205 اسكەري ءبولىمىنىڭ اۆتوكولىك تەحنيكالارى دا قاتىسىپ جۇرگەنىن بىلەمىز. ونىڭ ىشىندە پارادتىق كابريولەت كولىكتەرىنە ارنايى توقتالىپ وتكەن ءجون. الماتى مەن استانا جۇرتشىلىعىنا 2000 جىلداردىڭ باسىنا دەيىنگى وتكەن اسكەري شەرۋلەردەن گاز «چايكا» پارادتىق كابريولەتتەرى تانىس بولۋى مۇمكىن. بۇل كولىكتەردى بۇگىندە نەگىزىنەن ورتالىق ازيا اسكەري وكرۋگىنەن مۇرا بولىپ قالعان دەۋگە بولادى. قازىر ونىڭ بىرەۋى قارۋلى كۇشتەردىڭ اسكەري-تاريحي مۋزەيىندەگى جادىگەرلەر قاتارىن تولىقتىرىپ تۇرسا, ەندى ءبىرىن 83205 اسكەري ءبولىمىنىڭ اۆتوپاركىنەن كورۋگە بولادى. سوڭعى جىلدارداعى شەرۋلەردەن جاڭا ەكى «لينكولن» پارادتىق كابريولەتىن كورىپ ءجۇرمىز.
سونىمەن بىرگە كۇندەلىكتى قىزمەتتە قولدانىلاتىن قارۋلى كۇشتەردىڭ مورلەرى مەن ءمورتاڭبالارى دا قامتاماسىز ەتۋ بولىمىندە ازىرلەنەتىنىن بىلە جۇرگەن ءجون. 83205 اسكەري ءبولىمىنىڭ باسپاحاناسى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردى, جالپىاسكەري جارعىلاردى باسىپ شىعارىپ, قارۋلى كۇشتەردى تولىق قامتاماسىز ەتىپ وتىر.
ۇجىمدا اسكەري ءتارتىپتى نىعايتۋ, وڭ مورالدىق-پسيحولوگيالىق احۋالدى قالىپتاستىرۋ مەن قولداۋ باعىتىنداعى جۇمىستار جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىلىپ تۇرادى. جاعىمدى پسيحولوگيالىق احۋال جەتىستىككە جەتۋدىڭ ءتيىمدى ءتاسىلى دەپ بىلەتىن جەكە قۇرامنىڭ ۇرانى – «جەتكىزەمىز, جەڭەمىز!» بۇل – وزىنە سەنىمدىلىكتىڭ بەلگىسى بولسا كەرەك.
مۇحاربەك ماحامبەت,
اسكەري جۋرناليست
