پىكىر • 24 قاڭتار، 2023

ادىلەتتى انگليا ۇلگىسى

69 رەت كورسەتىلدى

تاياۋدا ۇلىبريتانيادا قىزىق جاعداي بولدى. پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى پرەمەر-مينيستر ريشي سۋناكقا كولىكتە قاۋىپسىزدىك بەلبەۋىن تاقپاعانى ءۇشىن ايىپپۇل سالدى. بۇعان دەيىن بۇرىنعى پرەمەر-مينيستر بوريس دجونسون دا زاڭ بۇزعانى ءۇشىن جاۋاپقا تارتىلعان ەدى.

لانكاشير پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ حابارلاۋىنشا، الەۋمەتتىك جەلىدە تاراعان ۆيدەو­نى تەكسەرىپ، 42 جاستاعى ازا­­مات­قا قاۋىپسىزدىك بەلدىگىن تاقپاعانى ءۇشىن بەلگىلەنگەن مولشەر­دە­گى ايىپپۇل سالعان. بىراق جاۋاپقا تارتىلعان ادامنىڭ كىم ەكەنىن مالىم­دەگەن جوق. «داۋنينگ ستريت» كوپ ۇزاماي-اق ونىڭ ريشي سۋناك ەكەنىن مويىندادى.

الەۋمەتتىك جەلىدە تاراعان ۆيدەودا كولىك­­­­­­­­تىڭ ارتقى ورىندىعىندا وتىرعان ريشي سۋناك ۇكىمەتتىڭ جوسپارى تۋرالى ايتىپ بەرەدى. ونىڭ قاۋىپسىزدىك بەلدىگىن تاقپاعانى انىق بايقالادى. ەڭ قىزىعى، ۇكىمەت باسشىسىنىڭ كولىگى پوليتسيا كورتەجىمەن بىرگە ءجۇرىپ بارا جاتقان ەكەن.

پرەمەر-مينيستر تولەۋگە ءتيىس قاراجات سوماسى بەلگىسىز. دەگەنمەن ۇلىبريتانيادا قاۋىپسىزدىك بەلدىگىن تاقپاعاندارعا 100 فۋنت-ستەرلينگ ايىپپۇل سالىنادى. الدا-جالدا بۇل ءىس سوزىلىپ، ونى كەيىننەن سوت قاراسا، تولەم كولەمى 500 فۋنت-ستەرلينگكە دەيىن وسەدى.

ريشي مىرزا ۇلىبريتانياداعى اۋقاتتى ادامداردىڭ ءبىرى سانالادى. شىققان تەگى ۇندىس­تان­دىق 1960-جىلدارى شىعىس افريكادان ۇلىبريتانياعا كوشىپ كەلگەن. سۋناك بەدەلدى جەكەمەنشىك مەكتەپتە، كەيىن وكسفورد پەن ستەنفوردتا ءبىلىم العان. وسىندا بولاشاق جارى، ۇندىستاندىق ميللياردەردىڭ قىزى اكشاتۋ ءمۋرتيدى كەزدەستىردى. وقۋىن اياقتاعان سوڭ سۋناك Goldman Sachs ينۆەستيتسيالىق بانكىندە جۇمىس ىستەدى. Cاياسي ارەناداعى ەڭبەك ءوتىلى بەرتىندە باستالدى. 2015 جىلى ۇلى­بريتانيا پارلامەنتىنىڭ دەپۋتاتتىعىنا سايلاندى. 2019 جىلى قارجى ءمينيسترى لاۋازىمىنا تاعايىندالىپ، 2022 جىلعى 5 شىلدەگە دەيىن وسى قىزمەتتى اتقاردى.

قازىرگى تاڭدا ر.سۋناكتىڭ بايلىعى 730 ميلليون فۋنت-ستەرلينگتى قۇرايدى. ءتىپتى ول ۇلىبريتانيا كورولى چارلز III-تەن دە داۋلەتى كوپ پرەمەر-مينيستر اتانىپ وتىر. وسىلايشا، سۋناك تۇماندى البيونداعى ەڭ باي 250 وتباسىنىڭ قاتارىنا ەندى. سوندىقتان داۋلەتى تاسىعان ريشي سۋناك ءۇشىن بۇل سوما كوپ ەمەس. الايدا تولەگەن اقشاسى ەمەس، بەدەلىنە تۇسەتىن نۇقسان اۋىر.

جالپى، مۇنداي جاعداي تۇماندى البيون­دا العاش رەت بولىپ وتىرعان جوق. ءبىر جىل بۇرىن سول كەزدەگى پرەمەر-مينيستر بوريس دجونسون كارانتين ەرەجەلەرىن ساقتاماعانى ءۇشىن جاۋاپقا تارتىلعان ەدى. ماسەلە بىلاي باستالعان-تۇعىن. 2021 جىلعى 30 قاراشادا Daily Mirror باسىلىمى «داۋنينگ ءستريتتىڭ» كەيبىر قىزمەتكەرلەرى كارانتين تالاپتارىن بۇزعانى تۋرالى اقپارات تاراتتى. ولار 2020 جىلعى قاراشا جانە جەلتوقسان ايلارىندا بىرنەشە سالتاناتتى كەشكە قاتىسقان ەكەن. سونداي جيىنداردىڭ بىرىنە پرەمەر-مينيستر بوريس دجونسوننىڭ دا كەلگەنى ايتىلدى. ال سول ساتتە تۇماندى البيون تۇمشالانىپ، ۇلىبريتانيا قاتاڭ لوكداۋن جاعدايىندا بولاتىن. ەلدەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى ماماندارى قاتىسۋشىلار سانى 6 ادامنان اساتىن كەز كەلگەن باسقوسۋعا تىيىم سالعان-دى.

باستاپقىدا بوريس دجونسون ءبارىن جوققا شىعارعان. بىراق كوپ ۇزاماي ەلدەگى باسقا دا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ونىڭ ماسەلەسىن مايشاممەن قاراپ، ۆيدەو دەرەكتەر ارقىلى سالتاناتتى كەشتىڭ وتكەنىن راستادى. بۇل از دە­سەڭىز، بۇكىل ەل كارانتين تالاپتارىنا مويىن­سۇنىپ جۇرگەندە «داۋنينگ ستريت» بوريس دجونسوننىڭ تۋعان كۇنىن دۇركىرەتىپ تويلاپتى. مينيسترلەر ۇيىنەن داۋ شىققان سوڭ ەل پارلامەنتى ماسەلەنىڭ اق-قاراسىن انىقتاۋعا كىرىستى. ءسويتىپ، بوريس مىرزا كارانتين ەرەجەسىن بۇزعانى ءۇشىن زاڭ جۇزىندە دە جاۋاپقا تارتىلدى، ارىپتەستەرى مەن قوعام تاراپىنان دا سىنعا ۇشىرادى.

ەڭ قىزىعى سول، «داۋنينگ cتريتتە» وتكەن كوڭىل­دى كەشتەردىڭ بىرىنە قازىرگى پرەمەر-مينيستر ريشي سۋناك تا قاتىسقان ەكەن. سون­دىق­تان وعان دا سول كەزدە ايىپپۇل سالىن­عان ەدى. ءسويتىپ، شىققان تەگى ۇندىس­تاندىق ازامات ءبىر جىل ىشىندە ەكى رەت جاۋاپقا تارتىلعان ۇكىمەت قىزمەتكەرى اتاندى.

جالپى، باتىس ەلدەرىندە مۇنداي جاعداي قالىپتى سانالادى. مىسالى، اقش-تىڭ وكىل­دەر پالاتاسىن باسقارعان دەننيس حاستەرت قىزمەت بابىن جەكە مۇددەسىن پايدالانعانى ءۇشىن جاۋاپقا تارتىلعان. ايتا بەر­سەڭىز، دەموكترياياسى دامىعان باتىس ەلدەرىندە مۇن­داي جاعداي وتە كوپ.

ياعني ەشبىر لاۋازىمدى تۇلعا زاڭنان جوعارى تۇرمايدى. ايتپەسە، ۇلىبريتانيانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ءىس جۇزىندە ەل باسشىسى دەپ ايتساق، قاتەلەسپەيمىز. ويتكەنى كورول نەگىزى­نەن سالتاناتتى مىندەتتەر اتقارادى. ال پرەمەر-مينيستر ىشكى جانە سىرتقى ساياسات، حالىق­تىڭ تۇرمىسى سەكىلدى قوعامعا كەرەك ماڭىزدى ماسەلەلەرگە جاۋاپتى.

دەگەنمەن تۇماندى البيوننىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ادامداردىڭ لاۋازىمىن ەمەس، زاڭ تالاپتارىنىڭ ورىندالۋىن جوعارى قويادى. سوندىقتان زاڭ الدىندا ءبارى تەڭ. بالكىم، ادىلەتتى انگليا دەگەن دە وسى بولسا كەرەك.  

سوڭعى جاڭالىقتار

استانادا «ۆaitursynuly.kz» سايتىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى

احمەت بايتۇرسىن ۇلى • 03 اقپان، 2023

ۇقساس جاڭالىقتار