ول كەزدە اتالمىش وقۋ ورداسى بۇرىنعى جامبىل قالاسىندا بولسا, قازىرگى تاڭدا تۇرار رىسقۇلوۆ اۋدانىنىڭ ورتالىعى قۇلان اۋىلىندا ورنالاسقان. اتاۋى دا وزگەرگەن. قازىرگى تاڭدا ول قۇلان اگروتەحنيكالىق كوللەدجى دەپ اتالادى.
شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ ءوزى تەحنيكۋمدا وقىعان جىلدارىن ەمىرەنە ەسكە الادى.
«جامبىل قالاسىنىڭ مالدارىگەرلىك تەحنيكۋمىنا تۇسكەن كەزىم. كۇندەلىكتى لەكتسيامەن تاجىريبەلىك ساباقتار دا قاتار جۇرەدى. «كونەۆودستۆو», «وۆتسەۆودستۆو» دەگەن تاراۋمەن بىرگە, وزگە ءتورت ت ۇلىك مال قۇرىپ قالعانداي, «وسلەۆودستۆوعا» ويىستىق. وقىتۋشىمىزدىڭ ۇلتى ورىس, سوعىس جىلدارى لەنينگراد قورشاۋىندا بولىپ, قازاقستانعا كوشىپ كەلگەن, وتە ءبىلىمدى, قاتال ءارى قارت ادام ەدى. تاجىريبەلىك ساباق وتكىزۋگە تەحنيكۋمنىڭ قوسالقى شارۋاشىلىعىندا ەسەك جوق. سوندىقتان پروفەسسور ستۋدەنتتەردى جامبىلدىڭ «اتشابار» مال بازارىنا الىپ باراتىن. قالانىڭ توڭىرەگىندەگى اۋىلداردان, قىرعىزدىڭ تالاسىنان مال ايداپ اكەلىپ ساتاتىندار سەنبى, جەكسەنبى كۇندەرى ساپىرىلىسىپ, ىعى-جىعى بوپ جاتاتىن.
بىردە بازاردىڭ قاق ورتاسىندا شىبىنداپ تۇرعان كوك ەسەكتىڭ جانىنا كەپ توقتادىق.
– ستۋدەنت ايتماتوۆ, بۇل ەسەكتىڭ قاي ءتۇرى؟ كانە, باياندا, – دەپ, كوزاينەگى جارقىلداعان پروفەسسور ءبىر توپ ستۋدەنتتىڭ ىشىنەن ماعان بۇرىلسىن.
– بۇل ماق ۇلىق العاش افريكا مەن ازيا قۇرلىعىندا پايدا بولعان. مىنا وزدەرىڭىز كورىپ تۇرعانداي, ەسەكتەر وزگە مالداردان قۇلاعىنىڭ ۇزىندىعىمەن ەرەكشەلەنەدى. قودىعىن ون ەكى اي كوتەرەدى, – دەي بەرگەنىم سول ەدى, الگى بار بولعىر, كوك ەسەكتىڭ يەسىن تاني كەتتىم.
اۋىلداعى دوسالى جەزدەم مەن قاراقىز اپامنىڭ كورشىسى. ەسەككە قاراي ەمىنىپ تۇرعان مەنى كورىپ, تاڭدانا قارايدى. ۇياتتان مۇنداي ورتەنبەسپىن. ءتىپتى داۋسىم شىقپاي, قۇمىعىپ قالدى. الگى اقساقال شەكەرگە بارىسىمەن:
– ويباي, تورەقۇلدىڭ بالاسى جامبىلدا ەسەكتىڭ وقۋىن وقىپ ءجۇر ەكەن. مۇعالىمىمەن بىرگە بازاردا بايلاۋلى تۇرعان مەنىڭ ەسەگىمنىڭ الدىنا كەلىپ, ونىڭ شىققان تەگىنەن باستاپ تۇقىم-تۇياعىن, جەتى اتاسىن تۇگەلدەي ساناپ شىقتى.
بالانىڭ سوزىنە مەن تۇرماق, كوك ەسەگىم دە ريزا بولسا كەرەك, – دەپ, بۇكىل اۋىلعا جىر ەتىپ تاراتسىن.
ارتىنشا اۋىلعا دەمالىسقا كەلگەنىمدە, قاراقىز اپام:
– وسى جۇرت سەنى ەسەكتىڭ وقۋىن وقىپ ءجۇر دەيدى عوي. بۇل نە اڭگىمە, قاراعىم-اۋ. باسقا وقۋ قۇرىپ قالدى ما؟ الدا-جالدا ەسەكتى وقىعىڭ كەلىپ بارا جاتسا, وسى اۋىلدا ەسەكتەن كوپ نارسە جوق ەمەس پە؟ – دەگەنى كوڭىلى بۇزىلىپ…»
ايگىلى قالامگەردىڭ وسى ءبىر ەستەلىگىن وقىعان وقىرمان قاۋىمنىڭ اتالعان كوللەدج تۋرالى بىلگىسى كەلەتىنى انىق. ۋاقىتىندا جامبىل قالاسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ماماندارىن دايارلاعان ءبىلىم ورداسى كەيىننەن بۇرىنعى لۋگوۆوي, قازىرگى تۇرار رىسقۇلوۆ اۋدانىنا كوشىرىلگەن.
«2011 جىلعى 1 ناۋرىزىندا وبلىس اكىمدىگىنىڭ 2018 جىلعى 24 قازانداعى №203 قاۋلىسىنا سايكەس وقۋ ورنى جامبىل وبلىسى اكىمدىگى ءبىلىم باسقارماسىنىڭ «قۇلان اگروتەحنيكالىق كوللەدجى» كوممۋنالدىق مەملەكەتتىك قازىنالىق كاسىپورنى بولىپ قايتا اتالدى. كەيىننەن جوعارى كوللەدج مارتەبەسى بەرىلدى. 2022-2023 جىلعى وقۋ جىلدارىندا 14 ماماندىق بويىنشا جالپى سانى 582 ستۋدەنت ءبىلىم الىپ جاتىر.
قۇلان اگروتەحنيكالىق جوعارى كوللەدجى جامبىل وبلىسى بويىنشا 57 الەۋمەتتىك سەرىكتەستىكپەن, ونىڭ ىشىندە 20 مەكەمە جانە شارۋا قوجالىعىمەن كەلىسىمشارت جاساسقان. 2022-2023 وقۋ جىلىندا 3 مەكەمەمەن («شاۋشەن» شارۋا قوجالىعى, «SV AGRO» جشس, قتج اق ۇق لۋگوۆوي رەلس دانەكەرلەۋ تسەحى) ماقساتتى تاپسىرىس بەرۋ تۋرالى كەلىسىم شارتقا قول قويىلدى.
جۇمىس بەرۋشىلەر قورىتىندى اتتەستاتسياعا قاتىسىپ ءبىلىمدى, بىلىكتى تۇلەكتەردى جۇمىسقا شاقىرادى. 2021 جىلى كوللەدجە «ارا ءوسىرۋ جانە جىبەك شارۋاشىلىعى», «بالىق شارۋاشىلىعى» ماماندىقتارى اشىلدى. سونداي-اق «جاس مامان» جوباسى اياسىندا «اگرونوميا», «دانەكەرلەۋ ءىسى» ماماندىقتارى قۇرىلعىلارمەن جابدىقتالىپ, قۇزىرەتتىلىك ورتالىعى جانە WorldSkills جاتتىعۋ الاڭى قۇرىلدى. 2022 جىلى «شاۋشەن» شارۋا قوجالىعىمەن كورپوراتيۆتىك باسقارۋ مەموراندۋمىنا قول قويىلدى.
«اتاۋلى شاكىرتاقى» جوباسى الەۋمەتتىك سەرىكتەستەردىڭ دەمەۋشىلىگىمەن جۇزەگە اسىرىلادى. قورىتىندى اتتەستاتتاۋ WorldSkills ستاندارتتارى نەگىزىندە دەمونستراتسيالىق ەمتيحان فورماتىندا وتكىزىلەدى, 56 ستۋدەنت Skills پاسپورتتارعا يە بولدى. كوللەدج ءوزىن-ءوزى قارجىلاندىرۋدا ەگىستىك جەر القابىن, جىلىجاي, ينتەنسيۆتى باق, دانەكەرلەۋ تسەحتارىنىڭ ونىمدەرى, اقىلى قىزمەت كورسەتۋدىڭ بىرنەشە كوزدەرىن پايدالانادى», دەيدى وقۋ ورداسىنىڭ باسشىسى ولجاس مۇساقۇلوۆ.
كوللەدج ديرەكتورىنىڭ ايتۋىنشا, ستۋدەنتتەردىڭ رۋحاني تۇرعىدان دامۋىنا دا ايرىقشا دەن قويىلعان.
ء«بىز كوللەدجدە شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ وقىعانىن قاي كەزدە دە ماقتان تۇتامىز. ايگىلى قالامگەردىڭ اتى اتالعان كەزدە قازاقتىڭ عاجاپ جازۋشىسى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ, ايتۋلى اقىن مۇحتار شاحانوۆتىڭ ەسىمىن ەستەن شىعارمايمىز. ۋاقىتىندا ء«جاميلا» پوۆەسىن مۇحتار اۋەزوۆ پەن فرانتسۋز قالامگەرى لۋي اراگوننىڭ جوعارى باعالاعانىن, ايتماتوۆتىڭ ادەبيەت الەمىندەگى ورنى, شىعارماشىلىعى تۋرالى ستۋدەنتتەردىڭ ساناسىنا قۇيىپ كەلەمىز. بۇل باعىتتاعى ءىس-شارالار ۇدايى وتكىزىلىپ تۇرادى.
كوللەدج اۋىل شارۋاشىلىعى باعىتىندا بولعانىمەن, زامانىمىزدىڭ زاڭعار جازۋشىسىنىڭ شىعارمالارى ءبىزدىڭ جاستاردى قاناتتاندىرادى», دەيدى اتالعان كوللەدج ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى گۇلميرا ماحانبەتوۆا اعىنان جارىلىپ.
راسىندا دا, وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن كوللەدجگە لوندوننان ارنايى قوناقتار شاقىرىلعان بولاتىن. لوندونداعى شىعىستانۋ جانە افريكاتانۋ مەكتەبىنىڭ وقىتۋشىسى دجوناتان فرەيەر, ايتماتوۆ اكادەمياسىنىڭ ديرەكتورى راحيما ابدۋاليەۆا باستاعان مارتەبەلى مەيماندار وقۋ ورداسىنداعى ايتماتوۆقا ارنالعان ەسكەرتكىش تاقتانىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىسىپ, كوكەيدەگى ويلارىن جايىپ سالعان ەدى.
سول كەزدە راحيما ابدۋاليەۆانىڭ قالامگەردىڭ ء«جاميلادان» باستاپ, «قوش بول, گۇلسارى», «تەڭىز جاعالاي جۇگىرگەن تارعىل توبەت», «جانپيدا» سەكىلدى وزگە دە شىعارمالارى تۋرالى تەبىرەنە تولعانىپ, كوللەدجدىڭ سول جىلدارداعى ديرەكتورى جۇماكۇل بۇكىروۆاعا شەكسىز العىس ايتقانى دا جادىمىزدا.
ءيا, اتى اۋىلشارۋاشىلىق ماماندارىن دايارلايتىن كوللەدج ەكەنىن ايقىنداپ تۇرعانىمەن, مۇندا الەم تانىعان ايتماتوۆ شىعارماشىلىعىنا ارنالعان ءىس-شارالار جىلىنا كەمى 5-6 رەت ۇيىمداستىرىلىپ تۇرادى. ويتكەنى ۇجىم قىزمەتكەرلەرى دارابوز تۇلعانىڭ شىعارمالارىن كەيىنگى تولقىن مامانداردىڭ جاستانىپ وقىعانىن قالايدى ءارى قاداعالايدى.
كوللەدجگە قازاقستاننىڭ ءار قيىرىنان كەلىپ ءبىلىم الاتىن جاستار از ەمەس. ولاردىڭ ىشىندە ادەبيەتكە اڭسارى اۋعاندار دا جەتىپ ارتىلادى. كىم ءبىلسىن, قازاقتان شىعاتىن بۇگىنگىنىڭ ايتماتوۆى وسىلاردىڭ ىشىندە دە جۇرگەن بولار...
جامبىل وبلىسى,
تۇرار رىسقۇلوۆ اۋدانى,
قۇلان اۋىلى
