سانانى ۋلاعان سينتەتيكالىق ەسىرتكى

پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايتۋىنشا, سينتەتيكالىق ەسىرتكى تۇرلەرىنىڭ كوبى كورشىلەس رەسەيدەن كونتراباندالىق جولمەن اكەلىنەدى. قوستاناي ءوڭىرى رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ قورعان, چەليابى, ورىن­بور وبلىستارمەن شەكتەسەتىنى بەل­گىلى. بۇل ءۇش وبلىستى ءبولىپ جاتقان مەم­لەكەتتىك شەكارانىڭ جالپى ۇزىن­دىعى – 1 250 شاقىرىم.

– وتكەن جىلى 49 ەسىرتكى كونترابانداسى تىركەلدى. سونىمەن قاتار وسى كەزەڭ ىشىندە زاڭسىز اينالىمنان 200 كيلودان استام ەسىرتكى تۇرلەرى تار­­كىلەندى. ونىڭ ىشىندە مەفەدرون, پي­رو­ۆالەرون, امفەتامين, مەتادون سياق­تى سينتەتيكالىق ەسىرتكى تۇرلەرى بار. 2021 جىلى 1 كگ سينتەتيكالىق ەسىرت­كى تۇرلەرى تاركىلەنسە, بىلتىر بۇل كورسەتكىش ەكى كيلونىڭ ۇستىنە شىعىپ كەتتى. بۇل ماسەلە بۇگىن­دە ءبارىمىزدى الاڭداتىپ وتىر, – دەيدى وبلىستىق پولي­تسيا دەپارتامەنتى ەسىرتكىگە قارسى ءىس-قيمىل باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرى, پوليتسيا پودپولكوۆنيگى ايگۇل ەرادىلوۆا.

سينتەتيكالىق ەسىرتكى دەگەندى ماماندار حيميالىق جولمەن جاسالعان, ادامدى فيزيكالىق جانە پسيحيكالىق تۇرعىدان تاۋەلدى ەتىپ قوياتىن قاسيەتكە يە پسيحوبەلسەندى زات دەپ تۇسىندىرەدى. قاۋىپتى حيميالىق قوسىندى قۇپيا زەرتحانالاردا استىرتىن جاسالادى ءارى ارزان تۇرادى. سينتەتيكالىق ەسىرتكىنى پايدالانۋ ينەنى قاجەت ەتپەيتىندىكتەن, بۇل ءزاحاردىڭ ءدامىن تاتىپ كورگەن ادام بىردەن تاۋەلدىلىكتىڭ توتە جولىنا تۇسەدى. ال بۇعان قۇل بولعان جاننىڭ, قايتا ازاتتىق الۋى وتە قيىن. دارىگەرلەردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, حيميالىق پرەپاراتتار ورتالىق جۇيكە جۇيەسى جاسۋشالارىن جويقىن زاقىمداپ, ويلاۋ جۇيەسىنە كەرى اسەر ەتەدى, ەستە ساقتاۋ قابىلەتىن جويادى. ۇيقىعا دا وراسان كەرى ىقپال ەتەدى. مۇنداي ەسىرتكىگە تاۋەلدى ادامداردىڭ كوبى ءبىر ايدان اسا ۋاقىت بويى ءدارىسىز ۇيىقتاي المايتىن جاعدايعا تۇسەتىن جايتتار دا ءجيى كەزدەسەدى.

– بۇل وسىمدىك ەسىرتكىلەردەن دە قاۋىپتى. وسىمدىك ەسىرتكىسىن پايدالانىپ كورگەندەردىڭ ىشىندە جۇرە كەلە ەس جيىپ, زياندى زاتتان ءبىرجولا باس تارتىپ, دۇرىس جولعا تۇسكەندەر بار. ال سينتەتيكالىق ەسىرتكىنى ءبىر رەت پايدالانعان ادام بىردەن تاۋەلدى بولىپ قالادى. مۇنىڭ ءدامىن تاتقان ادامعا العاش جوق جەردەن ەرەكشە قايرات بىتەدى. ەرەكشە ءبىر راحات, الدامشى سەزىمگە بولەنەدى. بىرتە-بىرتە گالليۋتسيناتسيا پايدا بولىپ, كوزىنە نەشە ءتۇرلى قۇبىجىقتار ەلەستەپ, ءار ءساتى ازاپقا اينالادى. ەسىرتكىگە تاۋەلدى ادامداردا جاقىنىنا, ءتىپتى تۋعان اناسىنا دەگەن جاناشىرلىق سەزىم بولمايدى. مىسالى, بىلتىر كاربىشەۆ كوشەسىندە تۇراتىن جالعىزباستى ايەل جىلاپ كەلدى. 30-عا كەلىپ قالعان جالعىز ۇلى سينتەتيكالىق ەسىرتكىگە تاۋەلدى ەكەن. ۇيدەگى زاتتىڭ ءبارىن ساتىپ ءبىتىرىپتى. ۋچاسكەلىك پوليتسەيلەرگە تالاي شاعىمدانعان, الايدا ولار كومەكتەسە الماعان كورىنەدى. اناسى كۇنى بويى جۇمىستا. ەسىرتكىنى قايدان الاتىنى بەلگىسىز, ۇلى كەيدە تىرجالاڭاش كوشەگە شىعىپ كەتەدى, كەيدە اناسىنا: «ۇيدە قۇبىجىق ءجۇر. مەنى جۇتايىن دەپ جاتىر. شكافتىڭ ىشىندە جاسىرىندىم. تەز كەلىپ قۇتقارىپ الماساڭ, تەرەزەدەن سەكىرەم» دەپ قوڭىراۋ شالادى ەكەن. انا بايعۇس بار جۇمىسىن تاستاپ, جالعىز ۇلىن «قۇبىجىقتان» قۇتقارىپ قالماققا ۇيىنە قاراي جۇگىرەدى. اناسىن دا, كورشى-قولاڭدى دا ابدەن اۋرە-سارساڭعا سالعان ازاماتتى ماجبۇرلەپ ەمدەۋ مەكەمەسىنە ورنالاستىردىق, – دەدى پوليتسيا پودپولكوۆنيگى.

بۇگىندە قوستانايداعى ناركولوگيالىق ديسپانسەردە سينتەتيكالىق ەسىرتكىگە تاۋەلدى وننان استام كامەلەتكە تولماعان ءجاسوسپىرىم ەسەپتە تۇر. ەسىرتكىگە قۇل بولعانداردىڭ ىشىندە, ءتىپتى, كوللەدجدەر مەن جوو-نىڭ ستۋدەنتەرى دە كەزدەسەدى. كەيىنگى جىلدارى ەسىرت­كى بيزنەسىنە قارسى كۇرەس باسقارماسىنىڭ ماماندارى وقۋ مەكەمەلەرىنە بارىپ, جاس­تارمەن كەزدەسۋلەر وتكىزۋ, ەسىرتكىنىڭ زيانى جونىندە ءتۇرلى دەرەكتى فيلمدەر كورسەتۋ سياق­تى قىلمىستىڭ الدىن الۋ شارالارىن ءجيى ۇيىمداستىرا باستاعان.

– 2022 جىلى 3 بەينەفيلم تۇسىردىك. ونىڭ ءبىرى بۇگىندە باس بوستاندىعىنان ايىرىلعان 21-22 جاستاعى جاس جىگىت­تەردىڭ تاعدىرىن باياندايدى. ءبارى كەزىندە ەسىرتكى تاراتۋمەن اينالىسقان ءوزىمىزدىڭ قازاقتىڭ قارا دومالاق بالالارى. قازىر تۇزەۋ مەكەمەلەرىندە جازالارىن وتەپ جاتىر. 34 مينۋتتىق بەينەفيلم كەيىپكەرلەرى بەتپەردەسىز ەفيرگە شىعىپ, وكىنىشتەرىن ايتىپ, جىبەرگەن قاتەلىكتەرى, جازا باسقان ساتتەرى تۋرالى اشىق بايانداپ بەرەدى. مۇنداي اۋىر فيلمدەردەن كەيىن جاستارمەن وي ءبولىسىپ, ەسىرتكىنىڭ زاردابىمەن زيانى جونىندە اڭگىمە وتكىزەمىز, – دەدى ا.ەرادىلوۆا.

جاسوسپىرىمدەر ۋلى زاتتىڭ بۇركەمە جارناماسىن الەۋمەتتىك جەلىلەردەن وڭاي تابادى. سوندىقتان وڭىردە ينتەرنەت-دۇكەندەرگە قارسى كۇرەس مىقتاپ قولعا الىنا باستادى. ماسەلەن, تاياۋدا عانا وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى مەن قارجى مونيتورينگى اگەنتتىگىنىڭ قىزمەتكەرلەرى قوستاناي جانە رۋدنىي قالالارىندا «Telegram» ارناسى ارقىلى سينتەتيكالىق ەسىرتكىلەردى ساۋدالاۋ­مەن اينالىسقان ينتەرنەت دۇكەندى جويدى. پوليتسيا اۋەلى اتالمىش ينتەرنەت دۇكەن تۋرالى اقپارات جيناپ العان سوڭ, ونىڭ جۇمىس ىستەۋ ءتاسىلىن زەردەلەپ, اكىمشىلەرىن انىقتايدى. ودان كەيىن قارجى مونيتورينگى اگەنتتىگى قارجىلىق بارلاۋ بولىمشەسىنىڭ ماماندارى جۇمىسقا ىسكە كىرىسىپ, قىلمىس­كەرلەر جۇرگىزگەن قارجىلىق وپەراتسيالاردى باقىلاۋعا الادى. ماماندار قىلمىسكەرلەر «دروپ» دەگەن بۇركەنشىك اتپەن تىركەگەن بانك كارتاسىنا تۇسكەن بارلىق اقشا اۋدارىمدارىن زەردەلەپ شىققان. ناتيجەسىندە ينتەرنەت دۇكەننىڭ قىزمەتىن 500-دەن اسا تۇتىنۋشى پايدالانعانى جانە ۆيرتۋالدى دۇكەننىڭ بوگدە ادامداردىڭ تولەم كارتالارى ارقىلى كەمىندە 15 مىڭ رەت ەسىرتكى ساتقانى انىقتالدى.

جويىلعان ينتەرنەت-دۇكەن ارقىلى سينتە­تيكالىق ەسىرتكىلەردىڭ تەك جاڭا تۇرلەرى ساتىلعان.

– پوليتسەيلەر ارنايى ماقساتتاعى بولىمشە قىزمەتكەرلەرىمەن بىرگە قوستاناي قالاسىنا كىرەبەرىستە ىشىندە رۋدنىي قالاسىنىڭ 30 جاستاعى تۇرعىنى مىنگەن «Toyota Highlander» كولىگىن توق­تاتتى. اۆتوكولىك پەن كۇدىكتىنىڭ تۇر­عىلىقتى مەكەنجايىن ءتىنتۋ بارىسىندا 1 كي­لودان استام مەفەدرون, 3 ملن تەڭگە, 6 نوۋت­بۋك, 6 تەلەفون, 5 بانك كارتاسى جانە ءارتۇرلى وپەراتورلاردىڭ 5 SIM-كارتاسى تاركىلەندى, – دەيدى وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى ەرلان وماربەكوۆ.

كۇدىكتى سينتەتيكالىق ەسىرتكى زاتتارىن الىپ-ساتۋمەن اينالىسقان. دەپارتامەنت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, تاركىلەنگەن ايعاقتار ينتەرنەت دۇكەننىڭ جۇمىس ىستەۋ ءتاسىلىن, اكىمشىلەردەن باستاپ ەسىرتكىنى تۇتىنۋشىعا جەتكىزەتىن ادامدارعا دەيىن انىقتاۋعا مۇمكىن­دىك بەرەدى. بۇل قىلمىستىق دەرەككە قاتىستى قىلمىستىق كودەكستىڭ 297-بابىنىڭ 3-ءبولىمى بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ باستالدى. قازىر كۇدىكتىلەردىڭ سىبايلاستارىن انىقتاۋ ماقساتىندا تەرگەۋ امالدارى ءجۇرىپ جاتىر.

قوستاناي وبلىسى