– دۋلات جاردەم ۇلى, كەشەگى «مەدەۋ» بيىك تاۋداعى اتاعى دۇرىلدەگەن بىرەگەي سپورت كەشەنى عانا ەمەس, كونكيشىلەر ورتاسىندا ناعىز الەمدىك رەكورد جاساۋشىلار ۇستاحاناسى ەدى. قازاقستاننىڭ برەندى سانالدى. الەمدىك سپورت دوداسىندا ويىپ تۇرىپ العان ءوز ورنى بار داڭقتى سپورتتىق مۇز الاڭى ەلىمىزگە نەگە كەرەكسىز بولىپ قالدى؟
–اتى مەن زاتى الەمدىك مانگە يە مۇنداي سپورت كەشەنىنىڭ «كوزدەن كەتكەنىمەن, كوڭىلدەن كەتۋى» ەكىتالاي. الەمنىڭ كەز كەلگەن كونكيشى-سپورتشىسى «مەدەۋدىڭ» اتىن ۇمىتپاق ەمەس. ماسەلە, قوعامدىق ورتادا, ياعني ەلىمىزدىڭ ءوز ىشىندە بۇل كەشەنگە كوڭىل اۋدارۋ ماسەلەسى بەلگىلى ءبىر ۋاقىت ارالىعىندا تەجەلدى, بەلگىلى ءبىر مەرزىمدە نازاردان تىس قالدى. ونىڭ ۇلكەن سپورتتىق ارەنا, «رەكوردشىلار ۇستاحاناسى» ەكەنى ۇمىتىلدى...
– «مەدەۋ» سپورت كەشەنىنىڭ باسىنا قونعان باقىتىنان ايىرىلىپ, مۇنداي كۇيگە تۇسۋىنە سوندا باستى سەبەپ نە, سونى ايتىڭىزشى؟
– باستى سەبەپ دەيسىز بە؟!. وسى ارادا, ەڭ الدىمەن, مىنا ءبىر جايتتى ەسكە سالا كەتكەننىڭ دە ايىبى جوق دەپ ويلايمىن, ماسەلەن, وتكەن عاسىردىڭ 1970-80-جىلدارى ءبىزدىڭ بيىك تاۋداعى «مەدەۋ» سپورتتىق مۇز ايدىنى دارەجەسى جاعىنان الەمدەگى لەيك-پلەيسيد (اقش), كالگاري (كانادا) سپورت الاڭدارىمەن ءبىر قاتاردا تۇرىپ, تاڭداۋلى ۇشتىككە كىردى. كەيىن الدىڭعى ەكى مۇز ايدىنىنىڭ دا توبە-شاتىرى جابىلىپ, قىزمەت كورسەتۋ اياسىن قۇبىلتقاندا, اشىق اسپان استىندا قالعان «مەدەۋ» كەشەنى داڭقتى تۇعىرىنان ءتۇستى. جاي دەمالاتىن مۇز ايدىنىنا اينالا باستادى. ەندى اۋماقتى كەشەننىڭ بولاشاق كۇنكورىسى ءۇشىن نارىق تالابىنا ساي بىرەگەي مۇز ايدىنىن جالعا بەرۋگە تۋرا كەلدى: سپورتشىلاردىڭ ورنىنا ايدىنعا ارتىستەر شىقتى. بىرنەشە جىل قاتارىنان وتكەن «ازيا داۋىسى» «مەدەۋدىڭ» مينەرال قوسپاسى جوق, تاۋ سۋىنان قاتىرىلعان شىنىداي تازا ءمولدىر مۇزىن مىلجالاپ, توڭ قاتىراتىن مۇزداتقىش بەتون قاباتتارىن «توزدىرىپ» جىبەردى. سول كەزدەگى كەشەننىڭ باس ينجەنەرى رەتىندە بۇل ارەكەتكە ءبىرىنشى كۇننەن باستاپ قارسى شىقتىم. ويتكەنى الاڭداعى مۇز قاتىراتىن بەتوننىڭ استىنداعى ۇزىندىعى 170 شاقىرىمعا سوزىلىپ جاتقان مۇزداتقىش سۇيىق اعاتىن قان تامىرلارىنداي نازىك قۇبىرلار جەلىسى وتە اۋىر جۇك كولىكتەرىنىڭ سالماعىن كوتەرە الماي, مەنىڭ كوز الدىمدا بىرت-بىرت ءۇزىلىپ جاتتى. ۇزىندىعى الماتىدان قوردايعا جەتەتىندەي قاشىقتىقتاعى ونداي ەرەكشە قۇبىردى ول كەزدە قايتا قالپىنا كەلتىرۋ دە ءبىر-ەكى كۇندىك ءىس ەمەس, ارينە. سول تۇستا «فرەون-12» سۇيىقتارىن پايدالاندىق؟ حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس وزون ويىقتارىنا تىكەلەي سەبەپشى بولاتىندىقتان ول سۇيىق پايدالانۋدان كسرو كەزىنىڭ وزىندە الاستاتىلعان ەدى. سودان نە كەرەك... كەشەن باسشىلىعىنىڭ دالەلدى ۋاجدەرىنە قۇلاق قويماعان قالا اكىمشىلىگى بىرەگەي كەشەندى سپورتتىق ەمەس, مادەني شارالار ءۇشىن پايدالانۋىن جالعاستىرا بەردى. قىسقاسى, ارتىستەر شارشاپ, اكىمدەر اۋىسىپ «مەدەۋدىڭ» باسىنان «قيقۋ» كەتكەندە بارىپ, مۇز ايدىنىنداعى توڭازىتۋ جۇيەسىن قايتا جاڭعىرتۋعا بولار-بولماس تالپىنىس جاسالدى. ايتپاقشى, «ازيا داۋىسىنىڭ» كەشەن ءۇشىن جاساعان ءبىر «جاقسىلىعىن» ايتۋدى ۇمىتىپ بارا جاتىر ەكەنمىن..
– ارينە, ارينە... ايتقانىڭىز ءجون بولادى!؟
– كەڭەس وداعىنىڭ ىدىرايىن دەپ تۇرعان كەزى ەدى, بىزگە قالا باسشىلىعىنان «ازيا داۋىسى» (الدىندا «التىن الما» دەگەن اتاۋمەن شىقتى) بيىك تاۋداعى مۇز ايدىنىندا قالايدا وتۋگە ءتيىس» دەگەن نۇسقاۋ ءتۇستى. ىلە-شالا ءبىزدىڭ كەلىسىمىمىزدى كۇتپەستەن ساحنانىڭ كەرەك جاراقتار تيەگەن «كاماز»-دار مۇز قاتىراتىن بەتون ۇستىنە اۋىر جۇكتەرىن اۋدارىپ تاستاپ جاتتى... تاستاپ جاتقانى ءوز الدىنا, ەركىنسىنگەن اكىمدىك قاراۋىنداعى مەكەمەلەر جەلتوقساننىڭ قالىڭ تۇسكەن قارىنا دەيىن كەرەك-جاراقتارىن الىپ كەتۋگە اسىقپاعانىن قالاي ۇمىتايىق؟! امال نەشىك. مەنىڭ جۇرەگىمدى اۋىرتقان ءبىر جايت, ەرتەڭ ءان فەستيۆالىنە الىس-جاقىن شەتەلدەن كەلگەن قوناقتاردىڭ «قازاقتاردىڭ «مەدەوسى» نەسى؟» دەيتىنى انىق قوي؟! ولاردىڭ قايسى بىرىنە بۇل شاتقالعا كەزىندە قازاقتىڭ اۋقاتتى ازاماتى-مەتسەنات مەدەۋ پۇسىرمانوۆ يەلىك ەتكەن, قازىرگى سپورت كەشەنى سول كىسىنىڭ اتىمەن اتالادى دەپ تۇسىندىرمەكپىز. ونىڭ ۇستىنە الماتىداعى بارلىق نەگىزگى باق ورىس تىلىندە, ون جەردەن ويىڭدى ايتقانمەن «مەدەو» دەپ ءوز تىلىنە قاراتىپ بۇرىپ الا قويادى. كەشەننىڭ تەحنيكالىق توم-توم قۇجاتتارىن اسىقپاي اۋدارىستىرىپ قاراسام, ءبىر-ەكى جەردە كەشەنگە قاتىستى «مەدەۋ» دەگەن جازۋ شىقتى. ەندەشە, تاريحي شىندىقتى قالاي بۇرمالايمىز؟! تاڭ اتار-اتپاستان كليمەنكو ەسىمدى ءسوزىمدى ەكى ەتپەيتىن مونتاجشى ماماندى بريگاداسىمەن ىسكە جەكتىم, ساتىمەن فاسادقا شىعارتتىم دا كىسى بويىنداي «و» ءارپىن ەلەكترپىسىرگىش اپپاراتپەن قيدىرىپ الىپ تاستادىم. تەز ارادا ونىڭ ورنىنا سونداي كولەمدەگى دايىن بولعان «ۋ» ءارپىن, جۋان بولتپەن بۇراپ جاپسىرتتىم. كەشەننىڭ اتشاپتىرىم جەردەن كوزگە تۇسەتىن مۇناراسىندا «مەدەۋ» دەگەن جازۋ وسىلايشا پايدا بولدى. سول كۇنى تىنىش ۇيىقتادىم...
– بۇل دا ءبىر تاريحي وقيعا ەكەن, داكە, ء«وزىڭىز وتىن جاعىپ, ك ۇلىن شىعارعان» بىرەگەي كەشەنگە جولىڭىز سوڭعى رەت قاشان ءتۇستى؟ نەندەي وزگەرىستەر بايقادىڭىز؟ سول «ۋ» ءارپى كەيىن مۇنارادان ءتۇسىپ قالعان جوق پا؟!.
– جو-جوق, ول ءارىپتى بيىك تۇعىرعا ماڭگى باقي ءتۇسىپ قالمايتىنداي ەتىپ بۇراپ تاستاعانبىز (كۇلدى). جانىما جاقىن مۇز ايدىنىنا اراعا ۋاقىت سالىپ, بارىپ تۇرامىن. تانىستاردان, قىزمەتتەستەردەن ەشكىم جوق... سوڭعى رەت بارعانىمدا كوزىمە تۇسكەنى – ايدىننىڭ ءبىر بۇرىشىنا 10ح20 مەترلىك شاعىن مۇز ايدىنىن ورناتىپ قويىپتى. «ۇلكەن ءۇيدىڭ ىشىندە – كىشكەنە بي» دەگەن سەكىلدى! الەمدىك جاڭا تەحنولوگيا جەتىستىگى – باياعىداي تەمىر قۇبىرمەن سۋ قۋالاپ, ونى نەشە ساتىدان وتكىزىپ مۇز قاتىرۋدىڭ ازابىن كورگەن ءوز باسىم, مىنا تاماشاعا تاڭ قالىپ, قاتتى ءسۇيسىندىم. قۇرىلىستا كوپ اتالاتىن «جىلى ەدەننىڭ بالاماسى» – «سۋىق ەدەن» دەگەنىڭىز سول مۇز ايدىنى! وسىنداي شاعىن عانا توڭازىتقىش ماشينالارمەن قازىرگى تاڭدا قالانىڭ كەز كەلگەن بۇرىشىندا مۇز ايدىنىن جاساۋعا مۇمكىندىك بار. قانداي كەرەمەت! مىنە, سول ۋاقىتتا, مەنىڭ سانامدا «شىركىن, «مەدەۋدىڭ» باسىنا بايىرعى سپورتتىق, تەك قانا كونكيشىلەرگە ارنالىپ ايدىن جاسالاتىن جۇلدىزدى ءسات تۋىپ تۇر عوي» دەگەن وي جىلت ەتتى! مىناداي تەحنولوگيالىق تاسىلمەن كەز كەلگەن جەردە الاڭدى تەگىستەپ, مۇزدى قاتىرىپ جىبەرىپ, كۇللى قالانىڭ حالقىن جيىپ, ماسايراتۋعا بولادى. ال «ويىن-ساۋىقتان» ەنشىسىن العان «مەدەۋ» ءوزىنىڭ بايىرعى رەكوردتار جاسايتىن ىسىمەن اينالىسسىن!
– ءبىزدىڭ كونكيشىلەرىمىز قىسقى وليمپيادا سەكىلدى ءدۇبىرلى جارىستارعا ادەتتەگىدەي وسى «مەدەۋدىڭ» اتاقتى مۇز ايدىنىندا دايىندالىپ, جاتتىعىپ, دوداعا ءتۇسىپ ءجۇر ەمەس پە؟
– جوق!.. جانىم كەشەنگە جاقىن بولعاندىقتان, بۇل ماسەلەگە قاتىستى وقيعاعا قاشاندا قۇلاعىم تۇرىك جۇرەدى. بىلگىڭىز كەلسە ايتايىن: ولار جەردىڭ تۇبىندەگى سولت-لەيك-سيتي مەن كالگاريدەگى مۇز ايدىنىنا بارىپ جاتتىعۋ وتكىزەدى. وزدەرىڭىزگە ءمالىم, ەكەۋى دە امەريكا قۇرلىعىندا. كەشەندى ءسال جاڭعىرتىپ, الەمدىك تالاپتارعا ساي جاراقتاندىرۋعا قاراجات جوق تا, «جەردىڭ تۇبىنە» تايلى-تاياعىمىز قالماي توپىرلاپ بارىپ جاتتىعۋعا اقشا تابامىز! سونداي جاتتىعۋ ورتالىعىن ءوزىمىزدىڭ «مەدەۋدە» جاراقتاۋعا بولا ما, البەتتە, بولادى! كەزىندە... تاۋەلسىزدىكتىڭ ەلەڭ-الاڭىندا, ءيا, كەزىندە جاپوندار مەن كورەيلەر امەريكا قۇراما شتاتتارى مەن كاناداداعى مۇز ايدىندارىن الىسسىنىپ, بىلەسىز بە, ءبىزدىڭ «مەدەۋدە» جاتتىعۋ وتكىزۋگە سونداي قۇشتارلىق تانىتتى. كسرو تۇسىندا گدر كونكيشىلەرى «مەدەۋگە» ايرىقشا ىقىلاس اۋدارعانىنا ءوز باسىم كۋامىن. كورەي, جاپون, نەمىس... قوماقتى ينۆەستيتسيا تارتىلۋعا دا شاق قالعان. بىراق تا, اۋىس-ءتۇيىس, الىس-بەرىس… (بالكىم, ۇرىس-كەرىس تە بولعان شىعار؟!) جيىلەپ, اقىرى ول ۇسىنىس اياقسىز قالدى. وكىنىشتى-اق! ۇمىتپاسام, 2003 جىلدىڭ ءىشى, كورەيلىك جاتتىقتىرۋشى ماماندار تاراپىنان «مەدەۋدەگى» بولاشاق جاتتىعۋ ورتالىعىنا دەگەن ميلليون دوللاردىڭ توبەسى دە جىلت ەتىپ كورىنگەن...
– كەشەننىڭ «مەدەۋ» شاتقالىندا رەسمي اتاۋ الىپ اشىلعانىنا 50 جىل تولدى. بيىك تاۋداعى ايرىقشا سپورت كەشەنىنىڭ دۇنيەگە كەلۋىنە سەبەپشى ادامدار تۋرالى «مەدەۋ: ۆزگلياد يزنۋتري» (2011 ج. الماتى) اتتى تاريحي جىلنامالىق-تانىمدىق كىتابىڭىزدا جاقسى ايتىپسىز. مۇز ايدىنىنا قاتىستى تاريحي دەرەكتەرمەن گازەت وقىرمانىن دا قۇلاعدار ەتىپ قويساڭىز جاقسى بولار ەدى؟!
– الەمگە ايگىلى سىرعاناق الاڭى ورنالاسقان جەردى, ياعني «مەدەۋدى» ەڭ العاش وتكەن عاسىردىڭ 40-جىلدارى كەڭەستىك اتاقتى كونكيشى كونستانتين كۋدرياۆتسەۆ دەگەن كىسى تاپتى. بۇعان دەيىن ول كەڭەس وداعىنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىن ارالاپ, كاۆكاز, التاي, ورال, سايان تاۋلارىنان لايىقتى جەر تاپپاعان ونىڭ كوڭىلى وسى ءبىزدىڭ الاتاۋداعى مەدەۋ شاتقالىنا ءتۇسىپتى. مۇنداعى كليمات, جۇمساق تازا اۋا, سىرعاناق مۇزدىڭ ساپاسى جانە دە شۆەيتساريانىڭ ايگىلى داۆوس تاۋلى كۋرورتىنا ۇقساستىعى باسشىلارعا دا, ماماندارعا دا قاتتى ۇناعان. 1951 جىلى 4–5 اقپاندا تابيعي مۇزدان جاسالعان ايدىندا قازاق كسر مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ سىيلىعى ءۇشىن العاشقى چەمپيونات وتكىزىلدى. اقپاننىڭ 5-ءى كۇنى كەڭەستىك كونكيمەن جۇگىرۋشى سوفيا كونداكوۆا ەكى بىردەي الەمدىك رەكورد جاساپ, سول كۇن «كەڭەستىك كونكيمەن جۇگىرۋشىلەردىڭ ۇستاحاناسى» – «مەدەۋ» مۇز ايدىنىنىڭ تۋعان كۇنى بولىپ تاريحتا قالدى. سودان بەرى وسى جەردە قانشاما تاريحي وقيعالار, الەمدىك رەكوردتار جاسالدى. جەتپىس جىلدان استام ۋاقىتتىڭ ىشىندە «مەدەۋ» مۇز ايدىنى قانشا رەت جابىلىپ, قايتا جانداندى. 1972 جىلى جەلتوقساندا «مەدەۋ» سپورت كەشەنى تۇرعىزىلدى. قۇرىلىسقا قاتىسقان ساۋلەتشىلەر ا. قاينارباەۆ پەن ۆ.كاتسەۆ سياقتى ون مامان 1975 جىلى كسرو مەملەكەتتىك سىيلىعىنا يە بولدى.
– ءبىز – «مەدەۋدە» جاسالعان الەمدىك رەكوردتارعا بالا كەزدەن قۇلاعىمىز تۇرىك بولىپ وسكەن ۇرپاقپىز. ءارى ونى ماقتانىش تۇتتىق, شىن مانىندە ەرەكشە كەشەن!..
– ونىڭىز راس, كونكيمەن تاۋ باسىندا جۇگىرۋ ءبىر بولەك تە, دالالىق جازىقتا جۇگىرگەن ءبىر بولەك. ناعىز سپورتشىلاردى اقتىق جارىسقا دايىنداۋدا مۇنىڭ دا ماڭىزى وتە زور. تاۋدا اۋا قىسىمى از. سپورتشى وسىنداي اۋا قىسىمىندا جۇرەگى مەن وكپەسىنە سالماق سالادى, شيرايدى. مينەرالى جوق تاۋدىڭ ءمولدىر سۋىنا قاتىرىلعان مۇز بەتىندە سىرعاناۋدىڭ دا ايرىقشالىعى بار, ۇيكەلىسى از مۇزدا, كونكيشى دە «جۇلدىزداي» اعادى. ايتپاقشى, كونكيشىلەردى بىلاي قويا تۇرايىق, ءبىزدىڭ بوكسشىلارىمىز بەن فۋتبولشىلارىمىز دا «مەدەۋدىڭ» اۋاسىن جۇتىپ, كۇن ساۋلەسىنە كۇيىپ, تاۋدا جاتتىققاندى جاقسى كورەدى ەمەس پە؟! ءوز باسىم, «مەدەۋدىڭ» داۋىرلەگەنىن دە, قۇلدىراعانىن دا كوردىم.
– مامان رەتىندەگى ءسىزدىڭ بۇل ايتقاندارىڭىزبەن كەلىسۋگە بولاتىن شىعار, دەگەنمەن دە, بۇگىنگى كۇننىڭ تالابى تۇرعىسىنان بىرەگەي كەشەننىڭ بولاشاعىن قالاي بولجار ەدىڭىز؟
– الەمدە ەڭ ءبىرىنشى رەت نيدەرلاندىنىڭ حرەنۆەن قالاسىندا «تيالف» اتتى جابىق مۇز ايدىنى سالىندى. ال رەسەيدە, ماسكەۋدىڭ كرىلاتسكىدەگى جانە چەليابىدەگى العاشقى جابىق مۇز ايدىندارى 2004 جىلى پايدا بولدى. قازاقستاندا توبەسى جابىق, جاساندى مۇز ستاديونى ءVىى قىسقى ازيا ويىندارى قارساڭىندا, 2011 جىلى دۇنيەگە كەلدى. «قازىر «مەدەۋ» مۇز ايدىنى بۇرىنعى داڭقىنان ايرىلدى. ونى تەك جاپپاي سىرعاناق تەبەتىن الاڭعا اينالدىرۋ كەرەك» دەگەن سىڭارجاق پىكىرلەرمەن كەلىسپەيمىن. ويتكەنى «مەدەۋ» سپورت كەشەنىنە عانا ءتان بىرەگەيلىكتى بۇگىندە بۇكىل تمد, ودان تىس ەلدەردەن دە تابا المايسىڭ. سوندىقتان قولدا بار «التىننىڭ» قادىرىن باعالاپ, ءبارىن دە ءوز ورنىمەن پايدالانعانىمىز دۇرىس. ال دەمالۋشى تۇرعىندار مەن قوناقتاردىڭ جاپپاي سىرعاناعى ءۇشىن قازىرگى «مەدەۋ» مۇز ايدىنىنان ءسال جوعارى, بوگەت جاقتاعى الاڭقاي سۇرانىپ-اق تۇر. وسى بوس جاتقان جەردەن قوڭىر كۇزدەن كوكتەمدەگى كۇن جىلىنعانعا دەيىنگى ۋاقىتتا كونكيمەن سىرعاناق تەبەتىن سپورت الاڭىن جاساۋعا ابدەن بولادى. ال «مەدەۋ» ايدىنىنىڭ توبەسىن جاڭا تەحنولوگيالىق تالاپتارعا ساي قىمتاپ جاۋىپ, حالىقارالىق دەڭگەيدەگى سپورت كەشەنى دەڭگەيىنە كوتەرسەك, جاتتىعۋ ورتالىعىن قۇرساق, وعان جاڭاشا كورىك بەرىپ, تىنىسىن اشار ەدى. سوندا ءبىزدىڭ سپورتشىلارىمىز اسا جاۋاپتى جارىستار الدىندا مۇحيت اسىپ, سوناۋ امەريكاعا سابىلمايدى.
– ءبىر جىلدارى ۇلى دۇرمەككە قوسىلعان قازاقستاننىڭ وليمپيادالىق كوميتەتى, ءتىپتى دۇنيەجۇزىلىك قىسقى وليمپيادا ويىندارىن وتكىزۋگە دە نيەتتەندى. ونداي الەمدىك دودالى جارىستاردىڭ الماتىدا وتۋىنە ءسىز قالاي قارايسىز؟ ماسەلەن, بيىك تاۋداعى «مەدەۋ» سپورت كەشەنى ونداي جارىستىڭ ءبىر ۋىعىن كوتەرىپ تۇرۋعا لايىق تا شىعار, بىراق قانشالىقتى دايىن؟
– ايتپاڭىز… ول مەنىڭ 80-جىلداردان بەرگى ارمانىم. «مەدەۋ» سپورت كەشەنىندە ونداي حالىقارالىق بىرنەشە جارىس – 1974-1984 جىلى كونكيمەن جۇگىرۋدەن ايەلدەر اراسىندا ەۋروپا چەمپيوناتى, 1988 كونكيمەن جۇگىرۋدەن ەرلەر اراسىندا الەم چەمپيوناتى, 1989 جانە 1990 جىلدارداعى سپيدۆەيدەن (مۇزداعى موتوجارىس) ءوتتى. ءوزىم كۋامىن, بارلىق جارىس ءوز دارەجەسىندە مارەسىنە جەتتى. قانداي دا ءبىر مارتەبەلى جانە قۇ-زىرلى حالىقارالىق شارالارمەن سالىستىرعاندا قىسقى وليمپيادانىڭ ءجونى دە, سيپاتى دا بولەك. ول – قازاقستاننىڭ قالىپتاسقان ءارى وزگەلەرمەن تەرەزەسى تەڭ مەملەكەت ەكەنىن بۇكىل الەمنىڭ الدىندا دالەلدەۋ ءۇشىن دە قاجەت دەپ ويلايمىن!.. ازيادا مەن ۋنيۆەرسيادانى وتكىزىپ كوردىك ەمەس پە؟ نەدەن جاسقانامىز؟ وتكىزەيىك. تەك ول ءۇشىن الدىمەن, «مەدەۋ» كەشەنىن قايتا جاڭعىرتۋعا كۇش سالايىق.
– «مەدەۋ» «مەدەۋ» بولعالى قازاقستاندىق سپورتشىلار الماتىدا وتكەن الەمدىك قىسقى ۋنيۆەرسيادا (2017 ج.) كەزىندە العاش رەت رەكورد جاڭعىرتا المادى. كونكيمەن جۇگىرۋشى «جۇلدىزىمىز» ەكاتەرينا ايدوۆانىڭ 2 مارتە العان قولا مەدالىنە مالداندىق. بارلىعى 23 ەلدەن كەلگەن 170 كونكيشىنىڭ اراسىندا, ءتىپتى ءبىزدىڭ سپورتشىلارىمىز قالىڭ شاڭنىڭ اراسىنان كورىنبەي قالدى...
– «مەدەۋ» سپورت كەشەنىنىڭ «رەكوردتار ۇستاحاناسى» دەگەن اتى بار, جوعارىدا ايتتىق. 1951 جىلدان بەرى وسى مۇز ايدىنىندا 120 رەت الەمدىك رەكورد جاڭارتىلدى. ونى جەر شارى مويىنداعان, ەندەشە بۇل «جەڭىلىسكە» «مەدەۋ» مۇز ايدىنىنىڭ ەش قاتىسى جوق. رەكوردتى سپورتشى جاسايدى, كەشەن – تىركەيدى. جەڭىس – سپورتشىنىڭ قانداي دايىندىقپەن كەلگەنىنە بايلانىستى. مەنىڭ مۇزداتۋ تەحنولوگياسىنىڭ مامانى رەتىندەگى جەكە پىكىرىم وسى. شيرەك عاسىرعا جۋىق ۋاقىت وسىندا جاتتىعاتىن سپورتشىلارمەن, «مەدەۋ» سپورت كەشەنىندە قىزمەت اتقاردىم. مەنىڭ بىلەتىنىم, كەرىسىنشە, تۋعان جەردىڭ كيەسى سپورتشىلاردى قولدايدى دەپ جاتادى. سپورتتىڭ قۋانىشى مەن وكىنىشى قاتار جۇرەدى. ەڭ باستىسى – سول جولى دا الەمدىك ۋنيۆەرسيادا سپورتشىلارىنا «مەدەۋ» ادەتتەگىدەي جىلى قاباق تانىتتى. داۆيدە دجوتتو (يتاليا) مەن الەكساندرا كاچۋركينا (رەسەي) التىن, سەيتارو يچينوحە مەن نانا تاكاحاشي كۇمىس, لينۋس حايتدەگگەر (اۋستريا) قولا مەدالدى ەلىنە وسى جەردەن الىپ كەتتى عوي. ولاردىڭ جۇرەگىندە حال-قادەرىنشە «كومەكتەسكەن» «مەدەۋ» سپورت كەشەنىنىڭ مۇز ايدىنى ارقاشان ساقتالادى دەپ ويلايمىن.
– دۋلات جاردەم ۇلى, سونىمەن ۋاقىت بەزبەنىنە سالساق, جوعالتقانىمىزدى قايدان تابامىز, «مەدەۋدىڭ» بۇرىنعى سپورت الەمىندەگى داڭقىن قالاي قايتارامىز؟
– ونىڭ ەش قيىندىعى جوق, كوكىرەگىمدە سايراپ تۇرعان كانىگى ماماننىڭ پىكىرىن – جەكە ويىمدى سانامالاپ ايتىپ كورەيىن: بىرىنشىدەن, ول ءۇشىن بيىك تاۋداعى بىرەگەي بۇل سپورت كەشەنى ءوزى تەكتەس الەمدىك دارەجەدەگى سپورت عيماراتتارى سەكىلدى توبە-شاتىرى جابىلعان مۇز ايدىنىنا اينالۋى كەرەك. مەملەكەت قارجى ءبولسىن, جوق دەسە, ۇلتتىق برەندىمىز ءۇشىن ينۆەستور تاپسىن. ەكىنشىدەن, بۇرىنعى جىلىتۋ قازاندىعى مەن توڭازىتۋ بەكەتى ارالىعىنداعى جەلى قايتا قالپىنا كەلتىرىلسىن. ءورت سوندىرۋشىلەر «قۇرعاتىپ» جىبەرىپ, ورنىنا گاراج سالىپ العان باسسەين قايتادان سالىنسىن. ۇشىنشىدەن, وسى نىسانداردى وقۋ-جاتتىعۋ ورتالىعىنا اينالدىرۋ كەرەك. ەكى اراعا جۇرگىزىلگەن تەمىر قۇبىر جەلىسىن الىپ تاستاپ اباتتاندىرسا, سپورتشىلار جاتتىعۋ ورنى مەن ستاديون اراسىندا جاتتىعۋ كيىمدەرىن اۋىستىرماستان وسى جەر استىنداعى تۋننەلمەن-اق ەكى اراعا قاتىناپ تۇرادى. بارشاعا ءتيىمدى. تورتىنشىدەن, مەدەۋ شاتقالىنا قازىر تابيعي گاز قۇبىرى تارتىلدى. كەشەن عيماراتتارىن وسىنداعى قازاندىققا گاز قوسىپ جىلىتۋعا, ىستىق سۋدى كەرەگىنشە تۇتىنۋعا بولادى. بەسىنشىدەن, قازىرگى ستاديوننىڭ وڭتۇستىك اۋماعىنداعى بوس جاتقان اۋماق جازدىق سپورت ايلاعىنا اينالسا, نۇر ۇستىنە نۇر. ءدال وسى الاڭدا قازىر جاڭا تەحنولوگيانىڭ جەمىسى – شاعىن جىلجىمالى توڭازىتقىش ستانسالاردى قوسىپ, پلاستيكالىق مۇزداتقىش توسەنىشتى جايىپ جىبەرىپ, جاڭا زامانعى سىرعاناق الاڭىن جاساۋعا مۇمكىندىك مول. التىنشىدان, الماتى قالاسى اكىمشىلىگى مەن قالانىڭ سپورت سۇيەر قاۋىمىنا ايتارىم, قازىر جينالمالى پلاستيكالىق توڭازىتقىش قۇبىرلار ارقىلى قالامىزدىڭ ىشىندە, مەيلى سىرتىندا, ءتىپتى تاۋ قويناۋىندا دەيىكشى, وپ-وڭاي مۇز ايدىنىن قاتىرۋعا بولادى.
قورىتا ايتارىم, سپورتشىلارعا ارناپ قازىرگى زامانعا ساي مۇز ايدىنى بار ارنايى سپورت سارايىن سالۋ شارت ەمەس. سان جىلدار اتاعى دۇركىرەگەن اۋاسى تازا, سۋى تۇنىق «مەدەۋىمىزدىڭ» ەنشىسىن بەرەيىك. بيىك تاۋداعى مۇز ايدىنىڭ جوعالتقان داڭقىن سوندا عانا قايتارامىز.
– مازمۇندى اڭگىمەڭىز ءۇشىن ۇلكەن راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
تالعات ءسۇيىنباي,
ارنايى «Egemen Qazaqstan» ءۇشىن
الماتى
