رۋحانيات • 13 قاڭتار, 2023

«الۋا» – رايىمبەك سەيتمەتوۆتىڭ ءبىر تىنىسى

720 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

الماتىداعى ەكi بiر­دەي تەاترعا باسشى­لىق ەتكەن اكتەر, رەجيس­­سەر رايىمبەك سەيت­مە­توۆ حالقىمىزدىڭ اسا تالانتتى ۇلدا­رى­­نىڭ ءبىرى ەدى. سو­ناۋ توقسانىنشى جىل­­­داردىڭ توقىرا­ۋىن­دا 60-قا قارا­عان شاعىندا تۋعان جە­رىنە بارىپ, حا­لىق­ارا­لىق قازاق-تۇ­رىك ۋنيۆەرسيتەتىندە «ونەر» ءبولىمىن اش­­قان رايىمبەك نوعاي­­باي­ ۇلىنىڭ ەڭبەگىن ­بۇل كۇندەرى ەلى ۇمىت­قان جوق.

«الۋا» – رايىمبەك سەيتمەتوۆتىڭ ءبىر تىنىسى

ستۋدەنتتىك جىلداردان باس­تاپ-اق كينوستۋدياعا جاقىن بولىپ, الدىمەن دۋبلياج جاساۋعا قاتىسىپ, ودان كەيىن رولدەردە ويناعان اكتەردىڭ ارمانى اسقاق, بولاشاققا دەگەن ۇمتىلىسى بولەك ەدى. جوعارى وقۋ ورنىن بىتىرەر جىلى «قازاقفيلم» كينوستۋدياسىندا م.بەگالين قوي­عان «جەرگە قايتىپ ورالۋ» اتتى فيلم­دە ەكى باستى ءرولدى وينادى. ولاردىڭ ءبىرىنشىسى – قويشى بالا ەرمەك تە, ەكىنشىسى – ءارتىس اسقار اليەۆ. كينو ءتۇسىرۋ اياقتالعاننان كەيىن «قازاقفيلم» ستۋدياسىنا اكتەر بولىپ جۇمىسقا تۇرىپ, ونەر جولىن باستادى. اكتەر ءوز ەستەلىگىندە: «تۇركىستاننىڭ بۇگىنى مەن ەرتەڭىن ويلاعاندا كوڭىلىمدە ءبىر تۇيتكىل تۇردى. تۇركىستاننىڭ رۋحىن كوتەرۋ ءۇشىن ەڭ اۋەلى سول جەردىڭ رۋحاني يگىلىكتەرىن جاساۋىمىز قاجەت. ءوزىم ۇزاق جىلدار قىزمەت ەتكەن ونەر سالاسىنىڭ بيىگىنەن قاراسام, تۇركىستانعا تەاتر كەرەك. ەلىمىز ەگەمەندىك الدى, تۇركىستان قايتا تۇلەيتىن بولادى دەپ, جاستايىمنان باۋىر باسىپ قالعان الماتىنى, اتاق-ابىرويىنا يە بولعان ونەر ورداسىن تاستاپ, تۋعان جەرگە تارتىپ كەتۋىمنىڭ باستى سەبەبى دە سول بو­لاتىن. وسىندا جيناقتالعان تاجى­ريبەمدى, ازدى-كوپتى ونەرىمدى سوندا الىپ بارايىن دەپ شەش­تىم. تۇركىستان قايتا تۇلەپ, ىرگەسىن كەڭىتىپ جاتقاندا سونىڭ ءبىر شەگەسى بولىپ قالعىم كەلدى…» دەپ جازادى. ال ونىڭ تەاتر ونە­رىنە قوسقان ۇلەسى تۋرالى زامانداستارى دا جاقسى كوزقاراسقا يە. «...ەلىمىز امان بولسا, جەرىمىز ءبۇ­تىن بولسا, ساحنا ونەرىنىڭ تۋى جىعىلماسا, وندا رايىمبەكتىڭ رومانتيكاسى مەن ەپيكاسى, سەزىمى مەن سىرى, پاراساتى مەن پايىمى ەش كومەسكى تارتپاستان, ساحنانى كيە تۇتار تالاي ۇرپاقتىڭ جولىنا نۇر ساۋلەسىن ءتۇسىرىپ, تاڭ جۇلدىزىنداي ونەر اسپانىندا ءاماندا جارقىراپ تۇراتىن بولادى», دەپ جازادى اكادەميك اقسەلەۋ سەيدىمبەك.

1

ءبىز بۇگىن مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «الۋا» پەساسى جانە ونى ساح­نالاعان رايىمبەك سەيتمەتوۆ تۋرالى سويلەمەكپىز. 1983 جىلى ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى بالالار مەن جاسوسىپىرىمدەر تەاترىنا كوركەمدىك جەتەكشى بولىپ بار­عان سەيتمەتوۆ قۇلدىراپ كەتكەن تەاتر, قوجىراعان ونەر ۇجىمى­نا دۇرىس باسشىلىق كەرەك ەكەنىن بىردەن اڭداپ, تىڭ دۇنيەلەردى ساحنالاپ, كورەرمەننىڭ كوڭىلىن تابۋدى كوزدەيدى. ونىڭ باسشى­لىعىمەن تەاتر ۇجىمى ەكى-ءۇش جىلدا قايتا ەڭسە تىكتەپ, جاڭا ناتيجەلەرگە قادام تاستاي­دى. رە­جيسسەر وسى ساتتەرىن «جاڭا دۇ­نيە كەرەك بولعاسىن, م.اۋە­زوۆ­تىڭ «الۋاسىن» ساحنالادىم. «الۋا» سپەكتاكلى – مەنىڭ شىعار­ماشىلىق ءومىرىمنىڭ ءبىر بەلەسى. بۇل م.اۋەزوۆتىڭ جازىلىپ, بىراق 30 جىل بويى قويىلماي تارتپادا جاتقان شىعارماسى بولاتىن. بۇل ءبىزدىڭ تەاترىمىز ءۇشىن دە, ۇلتتىق تەاتر ونەرى ءۇشىن دە ۇلكەن وقيعا بولدى», دەپ باياندايدى. ەڭبەكتىڭ جەمىسى وتەلىپ, «الۋا» سپەكتاكلى كورەرمەن­نىڭ كوڭىلىنەن شىعادى. سپەكتاكل­دىڭ جوعارى دەڭگەيدە قويىلعا­نى ءۇشىن رەجيسسەر سەيتمەتوۆكە, الۋا ءرولىن سومداعان گۇلجامال قازاقباەۆاعا, ماكىل قۇلانباەۆ پەن مۇحتار باقتىگەرەەۆتەرگە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك سىيلىعى بەرىلەدى. بىلايشا ايتقاندا, ءبىر قويى­لىم­عا قاتىسى بار ءتورت ونەر قاي­راتكەرى بىرگە ماراپاتتىڭ بيىك تو­رىنەن كورىنەدى. سول ءۇشىن دە ءبىز كەشىگىپ كورەرمەنىمەن جولىق­قان «الۋا» سپەكتاكلىن رەجيسسەر رايىمبەك سەيتمەتوۆتىڭ ءبىر تىنىسى دەر ەدىك.

 

سوڭعى جاڭالىقتار