الەۋمەتتىك جۇيەنىڭ الەۋەتى

ەحاقم باسشىسى تامارا دۇيسەنوۆا مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋى, جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ جانە ازاماتتاردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جونىندەگى باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋ, كاسىپورىندارداعى ەڭبەك داۋلارىن شەشۋ, «وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسىن» ەنگىزۋ جانە ت. ب. تۋرالى بايانداما جاسادى.

پرەمەر-مينيستر ءوز سوزىندە ۇكىمەت الەۋمەتتىك سالانى نىعايتۋ بويىنشا جۇيەلى تۇردە جۇمىس جۇرگىزىپ جاتقانىنا توقتالدى. اتاپ ايتقاندا, زەينەتاقىلار مەن جاردەماقىلار ۋاقتىلى تولەنىپ, الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەر ورىندالۋدا. ەڭبەككە قابىلەتتى حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋ, از قامتىلعان ازاماتتاردى اتاۋلى كومەكپەن قامتۋ, جۇمىسقا تۇرعىزۋ باعىتىندا جۇيەلى شارالار قابىلدانۋدا. سونىمەن قاتار جاڭا تسيفرلىق قۇرالدار مەن قىزمەتتەر جوسپارلى تۇردە ەنگىزىلىپ جاتىر.

الەۋمەتتىك قورعاۋ سالاسىنداعى زاڭنامانى كەشەندى جەتىلدىرۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك كودەكستىڭ جوباسى ازىرلەنىپ, ماجىلىسكە ەنگىزىلدى.

«بۇل – قازاقستاندىقتاردىڭ بازالىق الەۋمەتتىك قۇقىقتارىن بەلگىلەيتىن جانە ولاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەتىن وتە ماڭىزدى قۇجات», دەدى ءا.سمايىلوۆ.

ۇكىمەت باسشىسى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى ءتيىستى ۆەدومستۆولارمەن بىرلەسىپ, مەملەكەتتىك قولداۋدى «وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسى» ارقىلى پرواكتيۆتى فورماتقا كەزەڭ-كەزەڭىمەن اۋىستىرۋدى جالعاستىرۋى قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. وسىعان بايلانىستى پرەمەر-مينيستر بارلىق مەملەكەتتىك ورگاننىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىن جاڭا پلاتفورمامەن ينتە­گرا­تسيالاپ, مالىمەتتەر بازاسىن­داعى دەرەكتەردى وزەكتەندىرۋ جۇمىس­تارىن تۇراقتى باقىلاۋدا ۇستاۋدى تاپسىردى.

«وتباسىنىڭ تسيفرلىق كار­تاسىنىڭ» تالداۋ ناتيجەلەرىن جەرگىلىكتى جەرلەردە جەدەل ارەكەت ەتۋ جانە ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك ءال-اۋقاتىنىڭ دەڭگەيىن ارتتىرۋ ءۇشىن پايدالانۋىمىز كەرەك», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.

ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت باسشىسى حالىقتى, اسىرەسە جاستاردى جۇمىسپەن قامتىپ, ولاردىڭ تابىسىن ارتتىرۋ بويىنشا ناقتى مىندەتتەردى بەلگىلەدى. ماسەلەن, 2023 جىلى جاستار اراسىنان كەمىندە 100 مىڭ ادامدى جۇمىسقا ورنالاستىرىپ, جاس كاسىپكەرلەرگە جىلدىق 2,5% جەڭىلدىكپەن كرەديت بەرۋ قاجەت.

«قاراجات ءبولىنىپ, ەرەجەلەر قابىلداندى, وسى تاپسىرمالاردىڭ ساپالى ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋىمىز كەرەك. ناقتى ينديكاتورلار مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ دامۋ جوسپارلارىندا جانە وڭىرلىك جۇمىسپەن قامتۋ كارتالارىندا كورسەتىلۋگە ءتيىس. بۇل رەتتە تۇراقتى جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا باسا نازار اۋدارۋ قاجەت», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.

سونىمەن قاتار پرەمەر-مينيستر جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىن ترانسفورماتسيا­لاۋ بويىنشا پيلوتتىق جوبانى قولدادى. الايدا ۇكىمەت باس­شىسىنىڭ ايتۋىنشا, قۇرىلىمدى جاڭارتۋمەن قاتار, موتيۆاتسيا بەرەتىن «ناتيجە ءۇشىن» ەڭبەكاقى تولەۋ فورماتىنا كوشۋ قاجەت: جۇمىسقا ورنالاسقان ازامات­تار نەعۇرلىم كوپ بولسا, جۇمىس­پەن قامتۋ ورتالىقتارى قىزمەت­كەر­لەرىنىڭ جالاقىسى سوعۇرلىم جوعارى بولماق.

وعان قوسا, ءا.سمايىلوۆ شەتەل­دە جۇمىس ىستەيتىن قازاق­ستاندىقتاردىڭ قۇقىقتارىن قور­عاۋعا, ء«بىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا قانداستاردى قابىل­داۋ ۇدەرىسىن جەتىلدىرۋگە, قىزمەت­كەرلەردى كاسىبي سەرتيفيكاتتاۋ جۇيەسىن ەنگىزۋگە, سونداي-اق مۇگە­دەكتىگى بار ادامدار مەن زياندى ەڭبەك جاعدايلارىندا جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتاردى الەۋمەتتىك قورعاۋعا ەرەكشە نازار اۋدارۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.

«الەمدىك تاجىريبەدە جازاتايىم وقيعالاردان ساقتاندىرۋ وتەماقى بەرۋدەن باسقا, پروفي­لاكتيكالىق جانە وڭالتۋ فۋنكتسيالارىن دا قاراستىرادى. جۇمىسپەن قامتىلعانداردى الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ جانە زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ جۇيەسىنە تارتۋ بويىنشا قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ جۇمىسى ماردىمسىز. ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن جانە قارجى ينس­تيتۋت­تارىمەن بىرلەسىپ, ناقتى ۇسى­نىستار ازىرلەۋى قاجەت», دەدى پرە­مەر-مينيستر.

مينيسترلىكتەردىڭ, اكىم­دىكتەردىڭ باسشىلارى, پارلامەنت ءماجىلىسى مەن سەناتىنىڭ دەپۋتاتتارى, سالالىق فەدەراتسيالار مەن ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى قاتىسقان القا ماجىلىسىندە الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ, ارنايى الەۋ­مەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋ, ونەر­كا­سىپ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, وڭىرلىك باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋ جانە باسقا دا ماسەلەلەر تالقىلاندى.

«ەڭبەك مينيسترلىگى 2022 جى­لى 4 ملن-نان استام ازاماتقا 4,4 ترلن تەڭگە زەينەتاقى مەن جار­دەماقى تاعايىنداپ, ونى ۋاق­تىلى تولەدى. وسىلايشا, ەلىمىز­دىڭ ءاربىر بەسىنشى تۇرعىنىنا مەم­لەكەتتىك قولداۋ كورسەتىلدى», دەدى ت.دۇيسەنوۆا.

بۇدان باسقا, 10 ۇلتتىق جوبانى, مەملەكەت باسشىسىنىڭ 10 مىڭ ادامعا شاققاندا 100 جۇمىس ورنىن قۇرۋ تۋرالى تاپسىرماسىن جانە جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەم­دەسۋدىڭ باسقا دا جوبالارىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە ازامات­تار­دى جۇمىسپەن قامتۋدى كەڭەيتۋ جو­نىندەگى جۇمىس جانداندىرىلدى.

«بىرىنشىدەن, بۇل 981 مىڭنان استام ازاماتتى جۇمىسقا ورنا­لاس­تىرۋعا مۇمكىندىك بەردى, ولاردىڭ 80%-ى جۇمىسقا ورنالاسقانىن مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارى اۋدارىمدارىمەن راستادى. ەكىنشىدەن, ەكونوميكادا 427,4 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋ, ولاردىڭ 70%-دان استامىن جاڭادان تىر­كەلگەن جەكە كاسىپكەرلەر مەن زاڭ­دى تۇلعالار قۇرايدى, ولاردىڭ تىر­­كەلۋى مەن جۇمىس ىستەۋىن قارجى مينيسترلىگىنىڭ مەملەكەتتىك كىرىس­تەر كوميتەتى راستايدى», دەدى ول.

سونداي-اق وتباسىنىڭ تسيفر­لىق كارتاسىن پيلوتتىق ىسكە اسىرۋ قورىتىندىلارى تۋرالى: «تسيفرلاندىرۋ مينيسترلىگىمەن جانە وڭىرلەردىڭ اكىمدەرىمەن بىرلەسىپ, وتكەن جىلدىڭ 1 قىر­كۇيە­گىنەن باستاپ قاناتقاقتى رەجىم­دە ىسكە قوسىلعان وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلدى. وسى كەزەڭدە ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك تولەمدەردىڭ قانداي دا ءبىر ءتۇرىن الۋعا قۇقىلى ەكەندىگى تۋرالى 58 مىڭ SMS-حابارلاما جىبەرىلدى. ناتيجەسىندە, اقپاراتتاندىرىلعان وتباسىلاردىڭ 22,8%-ى پرواكتيۆتى فورماتتا قىزمەت الدى, ال 36,8%-ى تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا حقو-عا جۇگىندى», دەپ اتاپ ءوتتى.

ت.دۇيسەنوۆا قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەك قۇقىقتارىن قورعاۋ بويىنشا قابىلدانعان شارالار تۋرالى باياندادى.

«جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسىپ تاۋەكەل توبىنا ەنگىزىلگەن 256 كاسىپورىننىڭ مونيتورينگى ۇيىمداستىرىلدى. الەۋمەتتىك ارىپتەستەرمەن بىرلە­سىپ قابىلدانعان شارالار 148 كاسىپ­ورىنداعى جاعدايدى شەشۋگە,
5 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا جالا­قى بويىنشا قارىزداردى وتەۋگە جانە 2 ملن-نان استام جال­دامالى جۇمىسكەرلەر ءۇشىن جالا­قىنى 5-تەن 50%-عا دەيىن ارت­تىرۋعا مۇمكىندىك بەردى. جالپى, ۇكىمەت ماقۇلداعان ەڭبەك جانجالدارىنىڭ الدىن الۋدىڭ بىرىڭعاي الگوريتمىن ىسكە اسىرۋ ەكىنشى جارتىجىلدىقتا ونىڭ سانىن 5 ەسەگە قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەردى», دەپ اتاپ ءوتتى مينيستر.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپ­سىر­مالارىن ىسكە اسىرۋ شەڭ­بەرىندە ۆەدومستۆو كوشى-قون سايا­ساتىنىڭ جاڭا تۇجىرىم­دا­ماسى قابىلداندى جانە ونى ۇكىمەت بەكىتتى, «كاسىپتىك بىلىكتىلىك تۋرالى» زاڭ ازىرلەنىپ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ قاراۋىنا بەرىلدى. بۇدان باسقا, الەۋمەتتىك كودەكستىڭ جوباسى دايىندالىپ, ءماجىلىس قاراۋىنا ەنگىزىلدى.

ت.دۇيسەنوۆا ۆەدومستۆونىڭ الەۋمەتتىك-ەڭبەك سالاسىنداعى قابىلداناتىن شارالاردىڭ تيىم­دىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان 2023-2027 جىلدارعا ارنالعان دامۋ جوسپارىنىڭ 5 ستراتەگيالىق باعىتى تۋرالى باياندادى.

«ەكىنشى ستراتەگيالىق باعىت – اتاۋلى الەۋمەتتىك قولداۋدى كۇشەيتۋ. بۇل الدىن الۋ سيپا­تىنداعى اتاۋلى شارالاردى جانە تۋىنداعان الەۋمەتتىك تاۋە­كەل­دەردىڭ سالدارىن جويۋ ءۇشىن اتاۋ­لى كومەكتى قامتيتىن بولادى. الەۋمەتتىك قولداۋعا مۇقتاج ادام­داردىڭ نىسانالى كونتينگەنتى وتبا­سىنىڭ تسيفرلىق كارتاسى نەگىزىندە ايقىندالادى», دەدى ەحاقم باسشىسى.

مينيستر بالالى وتباسى­لاردى الەۋمەتتىك قولداۋعا ەرەك­­شە نازار اۋدارىلاتىنىنا توق­تالدى. ماسەلەن, 2023 جىل­دىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ بالا كۇ­تىمى بويىنشا تولەمدەر كەزەڭى ۇلعايتىلدى, 2024 جىلدان باستاپ ۇلتتىق قوردىڭ جىل سايىنعى ين­ۆەستيتسيالىق تابىسىنىڭ 50%-ىن بالالاردىڭ 18 جاسقا تولعانعا دەيىنگى ارنايى جيناقتاۋشى شوتتارىنا اۋدارۋ كوزدەلگەن. سونداي-اق «التىن القا» جانە «كۇمىس القا» القالارىمەن ماراپاتتالعان كوپبالالى انالارعا بەرىلەتىن جاردەماقىلاردىڭ مولشەرىن سارالاۋ جوسپارلانۋدا.

از قامتىلعان وتباسىلارعا الەۋ­مەتتىك قولداۋدى كۇشەيتۋ ماقسا­تىندا 2025 جىلدان باستاپ اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك كورسە­تۋ ءۇشىن كەدەيلىك شەگى مەديا­نالىق تابىسقا سۇيەنە وتىرىپ ايقىن­دالادى.

قۇرامىندا مۇگەدەكتىگى بار ادامدار بار وتباسىلار ءۇشىن ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەردىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندە شارالار قابىلدانادى.