- الينا ءوتەمىسقىزى, 2022 جىلى قور نارىعى قانداي كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزدى, ايتىپ بەرسەڭىز؟
- جالپى KASE 2022 جىلدى ءساتتى اياقتاعالى وتىر. بارلىق KASE نارىقتارىنداعى ساۋدا-ساتتىقتىڭ جالپى كولەمى 2022 جىلدىڭ 11 ايىندا وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 59,4% - عا ءوسىپ, 235,5 ترلن تەڭگەگە جەتتى. بۇل رەتتە ساۋدا-ساتتىق قۇرىلىمى اقشا جانە ۆاليۋتا نارىقتارىنا, سونداي-اق مبق سەكتورىنا كوشتى.
اقشا نارىعىندا ساۋدا-ساتتىق كولەمى 11 ايدا 209 ترلن تەڭگەنى قۇرادى, بۇل وتكەن جىلدىڭ 11 ايىمەن سالىستىرعاندا 62,4% - عا جوعارى. مامىلەلەردىڭ ورتاشا تاۋلىكتىك كولەمى كاسىبي قاتىسۋشىلاردىڭ قىسقا مەرزىمدى وتىمدىلىك نارىقتارىنا جىلدام قول جەتكىزۋگە سۇرانىسى ەسەبىنەن وتكەن جىلدىڭ 11 ايىندا 572 ملرد تەڭگەدەن وسى جىلدىڭ 11 ايىندا 933 ملرد تەڭگەگە دەيىن ءوستى.
KASE باعالى قاعازدار نارىعىندا باستاپقى ورنالاستىرۋ كولەمى قاڭتار - قاراشا ايلارىندا 30% - عا, ياعني 4,7 ترلن تەڭگەگە دەيىن ءوستى. بۇل رەتتە قاعازداردى ورنالاستىرۋ ارقىلى اقشا قاراجاتىن تارتۋدىڭ ەڭ كوپ ۇلەسى مىناداي سەكتورلارعا تيەسىلى: مبق – 75,3%, كورپوراتيۆتىك وبليگاتسيالار – 22,8%, حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارىنىڭ وبليگاتسيالارى – 1,8% جانە اكتسيالار - 1% - دان كەم.
باعالى قاعازداردىڭ قايتالاما نارىعىندا وسى جىلدىڭ 11 ايىندا ساۋدا-ساتتىق كولەمى 2,8 ترلن تەڭگەگە جەتتى, بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كورسەتكىشىنەن 55,2% - عا جوعارى. قايتالاما نارىقتاعى مەملەكەتتىك وبليگاتسيالارمەن ساۋدا - ساتتىق كولەمى وسى كەزەڭدە 2,4 ەسە -1,77 ترلن تەڭگەگە دەيىن ءوستى. بيىلعى جىلى مبق نارىعىندا TONIA ينديكاتورىنا نەگىزدەلگەن وزگەرمەلى كۋپوندىق مولشەرلەمەسى بار شىعارىلىمدار پايدا بولدى. كورپوراتيۆتىك ەميتەنتتەردىڭ ورنالاستىرۋلارى جوعارى قارىز الۋ مولشەرلەمەسى مەن بەلگىسىزدىك ەسەبىنەن كىدىرىس بولدى.
شەتەل ۆاليۋتالارىمەن ساۋدا-ساتتىقتىڭ جالپى كولەمى 11 ايدا 19 ترلن تەڭگەنى قۇرادى, بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كورسەتكىشىنەن 39,6% - عا جوعارى. USD / KZT جۇبىمەن ساۋدا-ساتتىق ۇلەسى 97,3% - دان 70,3% - عا دەيىن تومەندەدى. EUR/USD جۇبى 11 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ۆاليۋتا نارىعىنداعى ساۋدا-ساتتىقتىڭ جالپى كولەمىندە 15,6% الادى. KASE-دەگى RUB/KZT ۆاليۋتالىق جۇبىمەن ساۋدا-ساتتىق كولەمى 2022 جىلدىڭ 11 ايىندا 1,9 ترلن تەڭگەنى (ۆاليۋتالىق ساۋدا-ساتتىق كولەمىنىڭ 10,2%) قۇرادى, بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىنەن 8,8 ەسە جوعارى. قاراشا ايىنىڭ سوڭىندا KASE الاڭىندا العاش رەت 7,9 ملرد تەڭگە سوماسىندا ءبىر ميلليون دانا رەسەي ءرۋبلىنىڭ تەڭگەگە باعامىنا فيۋچەرستىك كەلىسىمشارتتارمەن بەس مامىلە جاسالدى.
- 2022 جىلى قازاقستاننىڭ قور نارىعىندا قانداي نەگىزگى ترەندتەر بولدى؟
- قازاقستاندىق قور نارىعىنا ءۇش ءىرى ترەند اسەر ەتتى. بىرىنشىدەن, جەرگىلىكتى جاريا كومپانيالاردىڭ اكتسيالارى سىرتقى تاۋەكەلدەردى - الەمدىك ينفلياتسيانىڭ ءوسۋىن جانە ورتالىق بانكتەردىڭ مولشەرلەمەلەرىن كوتەرۋ تسيكلىنە كۇرت كوشۋى جانە الەمدىك ينفلياتسيانىڭ ءوسۋى باعانى تومەندەۋىنە ىقپال ەتتى. ناتيجەسىندە الەمدىك قور الاڭدارىنىڭ كوپشىلىگى ايۋ نارىعىنىڭ اۋماعىندا I جارتىجىلدىقتى 20% - دان استام تومەندەۋمەن جاپتى. I جارتىجىلدىقتا KASE يندەكسى 27,2% جوعالتتى, 17 ماۋسىمدا جەرگىلىكتى مينيمۋمعا 2 617,15 نۇكتە دەڭگەيىندە جەتتى.
قازىرگى جاعدايدا KASE حالىقارالىق ەكونوميكالىق سانكتسيالار رەجيمىنە بايلانىستى بىرقاتار ءىس-شارا وتكىزدى. ەنگىزىلگەن سانكتسيالىق شەكتەۋلەر مەن تىيىمدارعا, ونىڭ ىشىندە حالىقارالىق كونسۋلتانتتاردى تارتا وتىرىپ تالداۋ جۇرگىزىلدى جانە اقش, ۇلىبريتانيا, ەو ەلدەرى مەن وزگە دە ەلدەردىڭ سانكتسيالارىنا بايلانىستى بەلگىلى ءبىر وپەراتسيالاردى جۇزەگە اسىرۋعا تىيىم سالۋ جونىندە شارالار قابىلداندى. ىشكى باقىلاۋ كۇشەيتىلدى جانە بيزنەس-پروتسەستەر وڭتايلاندىرىلدى, KASE ىشكى قۇجاتتارىنا قاجەتتى وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. سانكتسيالارداعى ادامدارعا قاتىستى جاڭا شەكتەۋلەر مەن سانكتسيالارعا تۇراقتى مونيتورينگ جۇرگىزىلەدى.
ەكىنشىدەن, تۇراقتى ينفلياتسيا, اقشا-كرەديت ساياساتىنىڭ قاتاڭداۋ قارقىنىنىڭ جالعاسۋى جانە گەوساياسي شيەلەنىس جەتەكشى الەمدىك الاڭداردىڭ ودان ءارى تومەندەۋىنە ىقپال ەتتى (SP 500 4,9%, Dow Jones – 6,2%, Nasdaq – 4,4% جوعالتتى). الايدا قازاقستاندىق قور نارىعىنداعى حالىقارالىق الاڭدارعا قاراعاندا, KASE يندەكسى شىلدە جانە تامىز ايلارىندا تيىسىنشە 10,4% - عا جانە 6,7% - عا ءوسىپ, 13 قىركۇيەكتە 3 173,01 نۇكتەنىڭ ەڭ جوعارى نۇكتەسىن تىركەدى.
ۇشىنشىدەن, KASE يندەكسى ءالسىز تەرىس ديناميكامەن كولدەنەڭ ترەندكە كوشكەن جانە قازىرگى ۋاقىتتا 3 100 نۇكتە ايماعىندا شوعىرلانعان وسى جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنان باستاپ جاعداي تۇراقتانا باستادى.
KASE تسيفرلىق قۇرالدارىنا ينۆەستيتسيالارعا سۇرانىستىڭ جاھاندىق وسۋىنە بايلانىستى قازاقستان اۋماعىندا تسيفرلىق اكتيۆتەردى ەنگىزۋ جانە ولاردىڭ اينالىمى مۇمكىندىگى ءۇشىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر ەنگىزۋ مۇمكىندىگى بولىگىندە ۋاكىلەتتى ورگانمەن ماسەلە پىسىقتالىپ جاتىر.
- جاقىندا قمگ IPO ءوتتى. KASE كومانداسى قانداي ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدى؟
- «قازمۇنايگاز «ۇك» اق IPO جەرگىلىكتى ينۆەستورلاردان تارتىلعان قاراجات كولەمى بويىنشا قازاقستاندىق قور نارىعى تاريحىنداعى ەڭ ءىرىسى بولدى. KASE ساۋدا-ساتتىق جۇيەسىنە جازىلۋ ارقىلى كومپانيا 137,5 ملرد تەڭگە, ونىڭ ىشىندە جەكە تۇلعالاردان 70,1 ملرد تەڭگە (51,0%), زاڭدى تۇلعالاردان 12,1 ملرد تەڭگە (8,8 %) جانە ينستيتۋتسيونالدىق ينۆەستورلاردان 55,3 ملرد تەڭگە (40,2 %) تارتتى. قىسقا مەرزىمدە KASE اكتسيالاردى KASE يندەكسىنىڭ ەسەبىنە ەنگىزۋ تۋرالى ماسەلەنى قاراستىرۋدى جوسپارلاپ وتىر.
2021 جىلى بولشەك ينۆەستورلار اشقان شوتتار سانى 133 مىڭنان 218 مىڭعا دەيىن ءوستى, ال جۇمىسپەن قامتىلعان حالىقتىڭ تارتىلۋى 2,3% - عا جەتتى. 2022 جىلعى 01 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا ورتالىق دەپوزيتاريدە 490 519 جەكە تۇلعاعا اشىلعان 522 970 دەربەس شوت بولدى, بۇل جۇمىسپەن قامتىلعان حالىقتىڭ 5,6% مولشەرىندەگى قاتىسۋ دەڭگەيىنە سايكەس كەلەدى.
بۇل رەتتە «سامۇرىق-قازىنا «ۇاق» اق ۇلتتىق اكتيۆتەردى جەكەشەلەندىرۋ باعدارلاماسىن 2023 جىلى «ەير استانا» اق ۇلتتىق اۆياتاسىمالداۋشىسىنىڭ IPO, «سامۇرىق-ەنەرگو» اق - نىڭ جاسىل پورتفەلى - «Green Co» جانە «KEGOC» اق SPO وتكىزۋ ەسەبىنەن IPO ارقىلى ودان ءارى ىسكە اسىرۋى كۇتىلەدى.
