مەديا الەم ءھام ىسكەر ايەل
وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسىنا كوز جۇگىرتسەك, قازاقستان گەندەرلىك تەڭسىزدىكتىڭ يندەكسى بويىنشا حالىقارالىق رەيتينگتەردە 146 ەلدىڭ اراسىندا 65-ورىندا تۇر. بۇل تۋرالى ورتالىق ازيا مەديا فورۋمى شەڭبەرىندە وتكەن «مەديا سالاسىنداعى ايەلدەر: ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋداعى گەندەرلىك تەڭدىكتىڭ ءرولى» پانەلدىك سەسسياسىندا ايتىلدى.
سوڭعى جىلدارى ايەل قاۋىمى ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋ ىسىنە بەلسەنە اتسالىسىپ كەلەدى. پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ايدا بالاەۆا مەملەكەت ازاماتتىق قاۋىمداستىقپەن بىرلەسىپ, گەندەرلىك تەڭسىزدىكتى جەڭۋگە جول اشقانىن ايتتى. بۇل رەتتە, كورسەتكىشتەردىڭ جاقسارعانى بايقالادى.
«قازاقستان تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا گەندەرلىك تەڭدىك سالاسىندا بىرقاتار پروگرەسسيۆتى شارا قابىلدادى. بۇل – مەملەكەت پەن ازاماتتىق قوعامنىڭ بىرلەسكەن كۇش-جىگەرىنىڭ ناتيجەسى. ال ونىڭ ماڭىزدى بولىگى – مەديا. گەندەرلىك ساياسات ەلدىڭ حالىقارالىق رەيتينگتەگى جاعدايىن جاقسارتادى. 2021 جىلى گەندەرلىك تەڭدىك يندەكسى بويىنشا قازاقستان 146 ەلدىڭ ىشىنەن 65-ورىنعا كوتەرىلدى. بۇل – ورتالىق ازيا ايماعىنداعى كوشباسشى پوزيتسيا. بۇل باعىتتاعى جۇمىستى تۇراقتى تۇردە جۇرگىزىپ جاتىرمىز. 2030 جىلعا دەيىنگى وتباسىلىق جانە گەندەرلىك ساياساتتىڭ قولدانىستاعى تۇجىرىمداماسى وسى كورسەتكىشتى جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. الداعى سەگىز جىلدا قازاقستاننىڭ ايەلدەرگە قاتىستى كۇتىلەتىن ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعىنداعى گەندەرلىك الشاقتىقتى جەتى جىلعا دەيىن, ورتاشا جالاقىداعى الشاقتىقتى 21%-عا دەيىن قىسقارتۋ, سونداي-اق شەشىم قابىلداۋ دەڭگەيىندەگى بيلىك ورگاندارىنداعى ايەلدەردىڭ ۇلەسىن 30%-عا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلارى بار», دەدى ول.
ا.بالاەۆا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنداعى بەلسەندى پوزيتسيالاردا ايەلدەر سانىنىڭ وسكەنىن, وسى سالاداعى جۇمىستى جاقسارتۋ ءۇشىن بارلىق مۇمكىندىك پەن العىشارت بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ايەلدىڭ بەينەسى شىعارماشىلىقتا دۇرىس كورسەتىلۋى ماڭىزدى.
«باق سەكتورىندا 1 700-گە جۋىق ايەل باسشى بار. بۇل – قازاقستانداعى باق-تىڭ جالپى ۇلەسىنىڭ شامامەن 32 پايىزى. ايەلدەر رەسپۋبليكالىق ارنالاردىڭ, ينتەرنەت رەسۋرستاردىڭ, گازەتتەردىڭ باسشىسى قىزمەتىن اتقارادى. دەسە دە, بۇگىندە ايەلدىڭ بەينەسى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا, اتاپ ايتقاندا كينودا قالاي بەرىلىپ ءجۇر دەگەن ساۋال مازالايدى. مەنىڭشە, بۇل – ەلدەگى جانە ورتالىق ازيا ايماعىنداعى گەندەرلىك تەڭدىك جاعدايىن جاقسارتۋعا اسەر ەتۋدىڭ ماڭىزدى قۇرالى. جاقىندا قازاقستاندا جانە ورتالىق ازيانىڭ بىرقاتار ەلىندە قازىرگى زامانعى فيلمدەردە تابىستى ايەلدىڭ مودەلىن بەينەلەيتىن جارقىن ايەل رولدەرى جوق ەكەندىگى تۋرالى ەسكەرتۋ ايتىلدى. قازاقستاندا كەيىنگى 10 جىلدا گەندەرلىك ستەرەوتيپتى زەردەلەۋ تۇرعىسىنان كينوفيلمدەرگە تالداۋ جۇرگىزىلدى. ناتيجەسىندە, وتاندىق فيلمدەردەگى ايەلدەر مەن گەندەرلىك رولدەردىڭ ستەرەوتيپتىك بەينەلەرى انا, ىشكى كۇيزەلىسى بار ايەلدەر, باستى كەيىپكەردىڭ سۇيىكتىسى, ەكىنشى ايەل سياقتى بەينەلەرمەن شەكتەلەتىنى انىقتالدى. ءبىلىمدى جانە تابىستى ايەلدىڭ بەينەسىن سيپاتتايتىن كارتينالار وتە از. مەنىڭشە, ءبارىمىز بۇل تۋرالى ويلانۋىمىز كەرەك. مىسال رەتىندە الۋعا بولاتىن ايەلدەر حالقىمىزدا كوپ ەكەنىنە سەنىمدىمىن», دەدى ايدا بالاەۆا.
سپيكەر بيلىك ورگاندارىندا ايەلدەر سانىن ارتتىرۋ بويىنشا مەملەكەت قابىلدايتىن شارا تۋرالى دا ايتتى. «مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2019 جىلى «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن جاريالادى. مەملەكەتتىڭ قوعامنىڭ سۇرانىسىنا تەز جاۋاپ بەرۋ كورسەتكىشى ەداۋىر ءوستى. بۇعان بىرقاتار ءىرى الەۋمەتتىك زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەلەرى دالەل بولا الادى. بۇل كوبىنەسە الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن مەسسەندجەرلەر سەكىلدى زاماناۋي بايلانىس قۇرالدارى ارقىلى جۇزەگە استى. مۇندا ءبىز گەندەرلىك مەنەدجمەنتتىڭ ناقتى الەۋەتى مەن تابىستى ۇلگىسىن كورىپ وتىرمىز. بۇگىندە قازاقستاندا 22 000-نان استام ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم جۇمىس ىستەيدى جانە ولاردىڭ 37%-ىن ايەلدەر باسقارادى. ەگەر ءبىز پراكتيكالىق ستاتيستيكانى الساق, وندا ايەلدەر باسقاراتىن سۋبەكتىلەردىڭ ۇلەسى 80%-عا دەيىن ارتادى. قىزمەت اۋقىمى ەرىكتىلەر قىزمەتىنەن داعدارىس ورتالىقتارىنا دەيىن. ولاردىڭ ءبارى ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋ ماسەلەلەرىن شەشۋگە بەلسەندى قاتىسادى. ايەلدەر قۇقىعىن ساياسي ىلگەرىلەتۋ باعىتىنداعى ماڭىزدى قادام 2020 جىلى قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا سايلاۋداعى پارتيالىق تىزىمدەردە جاس ايەلدەرگە ارنالعان 30 پايىزدىق كۆوتانى ەنگىزۋ بولدى. سونداي-اق وبلىستىق ماسليحاتتارداعى ايەل دەپۋتاتتاردىڭ سانى 15-تەن 27%-عا دەيىن, قالالىق ءماسليحاتتاردا 23-تەن 29%-عا دەيىن, اۋداندىق ءماسليحاتتاردا 23-تەن 32%-عا دەيىن ءوستى. پارلامەنتتىڭ تومەنگى پالاتاسىندا ايەلدەر 27%-دى قۇرايدى. گەندەرلىك تەڭدىكتىڭ كوپتەگەن كورسەتكىشى بويىنشا قازاقستان وڭىردە كوش باستاپ تۇر. بۇل – مەملەكەت پەن ازاماتتىق قوعامنىڭ بىرلەسكەن جۇمىسىنىڭ ناتيجەسى», دەدى ا.بالاەۆا.
سەسسيادا ءسوز العان «New York Times» باسىلىمىنىڭ ءجۋرناليسى ليز ۋەلش شىعارماشىلىعىنىڭ تىكەلەي الەمدىك گەندەرلىك ساياساتقا باعىتتالعانىن اتاپ ءوتتى. ونى جۋرناليستىك زەرتتەۋلەرى مەن ماقالالارىنان كورۋگە بولادى.
ء«سوز ادامدى ەمدەيدى. جۋرناليست رەتىندە ماقالالارىمدا قيىندىققا تاپ بولعان ايەلدەردىڭ ماسەلەسىن, ولاردىڭ باستان كەشكەن وقيعالارىن جازامىن. مەنىڭ ماتەريالدارىم وقىرمانىما ايەل تۋرالى وزىندىك وي قالىپتاستىرىپ, دۇرىس جولعا جەتەلەيدى دەپ سەنەمىن. ايەلدەر تۋرالى جۋرنالدارعا ەرەكشە كەيىپكەرلەردىڭ ەرەكشە وقيعالارىن جازۋعا تىرىسامىن. «مەديا نارىقتا ايەل تەڭدىگى تۋرالى فيلمدەردى ءجيى تۇسىرەدى. قازاقستاندىق فيلمدەردىڭ توپتاماسىنان دا مۇنى بايقادىم. بۇل – قوعام گەندەرلىك تەڭدىك ماسەلەسىنە بەيجاي قارامايتىنىنىڭ كورىنىسى», دەدى ليز ۋەلش.
ورتالىق ازيا مەديا فورۋمى شەڭبەرىندە «New York Times» باسىلىمىنىڭ ءجۋرناليسى ليز ۋەلشتىڭ بۇركىتشى قىز تۋرالى «Eagle Huntress» كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى.
شاراعا قاتىسقان پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ايدا بالاەۆا جانە اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى دارحان قىدىرالى كىتاپ اۆتورىن قۇتتىقتادى. راسىمگە كىتاپتىڭ باستى كەيىپكەرى, الەمدەگى ەڭ جاس بۇركىتشى, وسكارعا ۇمىتكەرلەردىڭ تىزىمىنە ەنگەن ايشولپان نۇرعاي قاتىستى.
ليز ۋەلش ايشولپانمەن العاشقى كەزدەسۋى تۋرالى اڭگىمەلەپ بەردى. «كوپتەگەن ادام مەنەن كەزدەسۋدىڭ تاريحىن ايتۋدى سۇرادى. ءاۋ باستا بۇركىتتەردى تۇسىرگەن يزرايلدىك فوتوگرافتىڭ سۋرەتىن جانە ولاردى موڭعوليادا قالاي جاتتىقتىرعانىن كورگەن ەدىم. سۇراستىرا كەلە, ايشولپانمەن بايلانىسقا شىقتىم. ونىڭ بۇركىتپەن تۇسكەن سۋرەتى ونىڭ ءومىرىن وزگەرتتى. ول تۋرالى دەرەكتەن كينورەجيسسەر حاباردار بولدى. «بۇركىت پەن اڭشى» ءفيلمى شىقتى, ول اكەسىمەن بىرگە اقش-تاعى Sundance كينوفەستيۆالىنە دە باردى», دەدى ل.ۋەلش.
ايشولپان ءوز سوزىندە اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى دارحان قىدىرالىگە فورۋمعا شاقىرعانى جانە جوعارى وقۋ ورنىندا وقۋعا گرانت بەرگەنى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى.
«مۇعالىم ماماندىعى بويىنشا ءۇشىنشى كۋرستا وقىپ جاتىرمىن. مەن بالا كەزىمنەن بۇركىتشى بولۋدى ارماندادىم. مەن تۋرالى فيلم ءتۇسىرىلىپ, كىتاپ جازىلدى. ءوزىم تۋرالى ءفيلمنىڭ پرەمەراسىن جاساعان 30 ەلگە بارۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. بۇكىل الەمگە ءداستۇرىمىز دارىپتەلىپ, حالىقارالىق قاتىناستاردى نىعايتۋعا ۇلەس قوسۋعا مۇمكىندىگىم بار ەكەنىنە قۋانىشتىمىن», دەدى ايشولپان.
باق – بىرىكتىرۋشى كۇش
بۇگىندە ساياسي جانە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق پروگرەسس جولىندا باۋىرلاس مەملەكەتتەردىڭ ىنتىماعى ارتىپ, قارىم-قاتىناسى جوعارى دەڭگەيدە دامىپ كەلە جاتقانى ءجيى ايتىلىپ ءجۇر. استانادا وتكەن ورتالىق ازيا مەديا فورۋمىنىڭ «حالىقارالىق ۇيىمدار – ىنتىماقتاستىق كوپىرى» اتتى پانەلدىك سەسسياسىندا حالىقارالىق تۇركى مادەنيەتى جانە ميراسى قورىنىڭ باسشىسى گيۋناي ەفەنديەۆا بۇعان ەرەكشە توقتالدى.
«تۇركى حالىقتارى اراسىنداعى تاريحي جانە مادەني بايلانىس نىعايىپ, قارىم-قاتىناس پەن بەيبىتشىلىكتى تۇراقتى دامىتىپ كەلەدى. ورتالىق ازيا – تۇركى جالپى ادەبيەتىنىڭ ورتالىعى. مادەني قۇندىلىقتار قالدىرعان عالىمدار وسى جەردە ءومىر سۇرگەن. ولار – الەمگە ايگىلى ءال-فارابي, ۇلى اباي قۇنانباي ۇلى سياقتى ءبىرتۋار تۇلعالار. بۇگىندە ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز – ءوزارا ىنتىماقتاستىق اياسىندا مادەني بايلانىستاردى دامىتىپ, تۇركى ادەبيەتىنىڭ جۇمىسىن جانداندىرىپ, الەمگە تۇركى مادەنيەتىن تانىستىرۋعا بار كۇش-جىگەرىمىزدى جۇمساۋ. ءبىز ءوز قۇندىلىقتارىمىزدى اسپەتتەپ, ۇرپاققا قالدىرۋىمىز قاجەت», دەدى گ.ەفەنديەۆا.
فورۋمدا اوسشك باس حاتشىسى قايرات سارىباي ازياداعى ءوزارا ىقپالداستىق جانە سەنىم شارالارى جونىندەگى كەڭەس ورتالىق ازياعا ورتاق پلاتفورما الاڭى ەكەنىن ايتتى. ياعني بۇل ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ مينيسترلىكتەرىمەن بىرلەسە قابىلدانعان قۇجات بىرلىك پەن قارىم-قاتىناستى ودان ءارى نىعايتا تۇسەدى.
جاھاننىڭ بەلدى مەديا وكىلدەرى باسقوسقان جيىندا تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ ساۋدا ديناميكاسى 25 ملرد دوللارعا وسەتىنى دە ءسوز بولدى. بۇل رەتتە ساراپشىلار حالىقارالىق ۇيىمدارمەن بىرلەسە سالاارالىق دەڭگەيدىڭ تۇراقتىلىعىن ساقتاۋ ماڭىزدى دەپ وتىر.
كەلەلى باسقوسۋدىڭ كەلەسى پانەلدىك وتىرىسى «جاساندى ينتەللەكت جانە اۋقىمدى دەرەكتەر: مەدياداعى يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار» تاقىرىبىندا ءوتتى. جيىندا «Almەra» توبىندا بيزنەستى دامىتۋ جونىندەگى ۆيتسە-پرەزيدەنت دميتري يستومين ينتەللەكت پەن ءبىلىمنىڭ ءوزارا بايلانىسىنا توقتالدى.
ء«بىز جاڭا تەحنولوگيانىڭ اينالاسىندا ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسىن قالاي قۇرۋ كەرەك ەكەنى تۋرالى ايتىپ وتىرمىز. تەحنولوگيانىڭ كومەگىمەن نە جاساي الامىز دەگەن سۇراققا جاۋاپ بەرۋىمىز قاجەت. تەحنولوگيا ادامعا كومەكتەسكەن كەزدە بەلگىلى ءبىر جۇيە قۇرۋ كەرەك. مىسالى, دەرەكتەردى تالداۋ ارقىلى ءبىز ادامنىڭ ۇلگەرىمىن ارتتىرا الامىز. بىراق كلاسسيكالىق ءبىلىم تۇرعىسىنان قاراساق, جاساندى ينتەللەكت كەدەرگى كەلتىرەدى. ويتكەنى ستاندارتتى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى تەستتەر مەن ستاندارتتارعا نەگىزدەلگەن», دەدى د.يستومين.
جالپى, الەمدىك نارىقتا كرەاتيۆتى يندۋستريانىڭ ورنى ەرەكشە. قازىر ول ەكونوميكانىڭ جەدەل دامىپ كەلە جاتقان ءبولىمى رەتىندە قاراستىرىلادى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى التاي كولگىنوۆتىڭ پايىمداۋىنشا, ورتالىق ازيانىڭ كرەاتيۆتى يندۋستريانى دامىتۋدا ۇلكەن الەۋەتى بار.
«سوڭعى جىلدارى ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ ۇكىمەتى كرەاتيۆتى يندۋستريانىڭ بولاشاعىن تۇسىنە وتىرىپ, ونى قارقىندى دامىتۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارا باستادى. ماسەلەن, قازاقستاندا 2021 جىلى كرەاتيۆتى يندۋستريانى دامىتۋدىڭ 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى بەكىتىلدى. 2020 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان ىشكى جالپى ونىمىندە كرەاتيۆتى يندۋستريا 2,67 پايىزدى قۇرادى. ورتالىق ازيا ەلدەرىنە ورتاق كرەاتيۆتى يندۋستريانىڭ نەگىزىن كورۋگە بولادى. بىرىنشىدەن, ولاردىڭ تاريحى, مادەنيەتى مەن وركەنيەتى ورتاق. ەكىنشىدەن, ماڭىزدى ستراتەگيالىق فاكتورلاردى ىسكە اسىرۋدا تاجىريبەگە كوڭىل بولەدى. ۇشىنشىدەن, الەمدىك نارىقتاعى مۇمكىندىكتەرىمىز بىردەي», دەدى ا.كولگىنوۆ.
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى سامال ەسلياموۆا ەلىمىزدەگى ءبىلىم جۇيەسىندە كرەاتيۆ جەتىسپەيتىنىن العا تارتادى.
«قازىر بالالاردى ءبىر نارسەگە قىزىقتىرۋ قيىن. ءوز باسىم بالاعا الدىمەن تاربيە, كەيىن ءبىلىم بەرۋ ماڭىزدى دەپ ايتار ەدىم. بىزدەگى ءبىلىم سالاسىندا كرەاتيۆ جەتىسپەيدى. بالانىڭ ءبارى وتە اقىلدى, سول سەبەپتى ولاردى قىزىقتىرۋ وڭاي ەمەس. بالاعا ءبىلىم بەرۋ ءۇشىن كرەاتيۆ كەرەك دەپ ەسەپتەيمىن. بالالاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن ءاردايىم ەسكەرگەن ءجون, ولاردىڭ پىكىرىمەن ساناسقان دۇرىس», دەدى س.ەسلياموۆا.
ال قازىرگى بالالاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن تەلەارنالار تولىق ورىنداپ جاتقان سىڭايلى. ولاردىڭ ءبىرى امەريكالىق – «Nickelodeon» تەلەارناسى. قازاقستاندا جۇرگىزىلگەن ستاتيستيكالىق زەرتتەۋ ناتيجەسى بويىنشا بۇل ارنانىڭ كورەرمەندەرى 50 پايىزعا جۋىقتاعان. مۇنى «Nickelodeon» كومپانياسىنىڭ تمد جانە بالتىق ەلدەرىندەگى «Paramount» بالالار جانە ويىن-ساۋىق برەندتەرىن دامىتۋ جونىندەگى ۆيتسە-پرەزيدەنتى ماريا كوسارەۆا ايتتى.
«بيىلعى جىلى ارنانىڭ 100 پايىز قازاق تىلىندە قولجەتىمدى بولعانىنا وتە قۋانىشتىمىز. بۇعان اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى قولداۋ كورسەتكەنى وتە ماڭىزدى. ءبىز قازاقستاننىڭ ءىرى قالالارىندا زەرتتەۋ جۇرگىزدىك. بۇل جاي عانا ساۋالداما ەمەس, تەرەڭ زەرتتەۋ. كىشكەنتاي كورەرمەندەرگە تەلەارنا تۋرالى ءارتۇرلى سۇراقتار قويدىق. بالالاردىڭ تەلەديدار, پلانشەتتەر مەن ۇيالى تەلەفونداردى قانشا ۋاقىت قوساتىنىن سۇراعانىمىزدا, كۇن سايىن بالالاردىڭ 76%-ى ەكەنىن بىلدىك.
سونىمەن قاتار 44% قۇرىلعىلارمەن كۇنىنە ءبىر-ەكى ساعات, 17% كۇنىنە ەكى ساعاتتان ارتىق وتكىزەدى, ال 27% مۇلدەم شەكتەلمەيدى. بالالاردان سونداي-اق مازمۇن تۋرالى سۇرادىق. مازمۇننىڭ تاربيەلىك جانە ويىن-ساۋىقتىق بولۋى ماڭىزدى. اتا-انالاردىڭ جارتىسىنان كوبى بالاعا نە كورەتىنىن تاڭداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل رەتتە رەسپوندەنتتەردىڭ 36%-ى ەشقاشان بالالار كونتەنتىنىڭ مازمۇنىن باقىلامايدى. سونداي-اق ءبىز ءوز ارنامىزدىڭ اۋديتوريادا تانىمالدىلىعى تۋرالى زەردەلەپ كوردىك. اتا-انالاردىڭ 73% «Nickelodeon»-دى بىلەدى, 49% ارنانى ۇنەمى كورەدى», دەدى م.كوسارەۆا.
ەكى كۇنگە سوزىلعان ورتالىق ازيا مەديا فورۋمى جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. بۇل – الىس-جاقىننان كەلگەن ساراپشىلاردىڭ پىكىرى. سپيكەرلەر جاڭا مەديانى دامىتۋ, جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن مەديادا قولدانۋ, ورتالىق ازياداعى كرەاتيۆتى يندۋستريانىڭ دامۋى, پوست-شىندىق كەزەڭىندەگى اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك, مەديا سالاسىنداعى ءبىلىم بەرۋ ترانفورماتسياسى, ءوزارا ىنتىماقتاستىقتاعى حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ ورنى, ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋداعى گەندەرلىك تەڭدىكتىڭ ءرولى, وڭىرلىك جانە جاھاندىق كووپەراتسيا مۇمكىندىكتەرى سياقتى كوكەيكەستى ماسەلەلەردى تالقىلاپ, ويلارىن ورتاعا سالدى. وسىلايشا, فورۋم ءوز ميسسياسىن تولىعىمەن ورىندادى دەۋگە تولىق نەگىز بار. بۇل رەتتە, قاتىسۋشىلار ءىس-شارانى ۇيىمداستىرۋعا مۇرىندىق بولعان اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنە العىستارىن ايتىپ, ەلوردا تورىندە ءجيى باس قوسىپ تۇرۋعا نيەت ءبىلدىردى.
ورالحان احماديا,
زەيىن ەرعالي,
«Egemen Qazaqstan»