فورۋمعا اكادەميالىق عىلىم مەن دامۋ ينستيتۋتتارىنىڭ, سالالىق بيزنەس-قاۋىمداستىقتاردىڭ, مەديتسينالىق تەحنيكا, وقشاۋلاۋ جانە وراۋ ماتەريالدارىن, پلاستيكالىق قۇبىرلاردى شىعاراتىن, سونداي-اق مۇناي وڭدەۋ, مۇناي-حيميا كومپانيالارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى. ولار الدىمەن قازاقستانداعى تۇڭعىش گاز-حيميا كەشەنى – «Kazakhstan Petrochemical Industries Inc» جشس-ءنىڭ زاۋىتىنا باردى.
«قازمۇنايگاز» ۇك» اق باسقارما توراعاسى ماعزۇم مىرزاعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, پوليمەر ونەركاسىبى – الەمدىك ەكونوميكانىڭ ەڭ جىلدام دامىپ كەلە جاتقان سەگمەنتتەرىنىڭ ءبىرى. حالىقارالىق ساراپشىلار قاۋىمداستىعى بۇل سالانىڭ الەۋەتى جوعارى ەكەنىنە نازار اۋدارىپ وتىر. وسى ورايدا ەل پرەزيدەنتىنىڭ تاپسىرماسىمەن بيىلعى قاراشادا يندۋستريانىڭ ودان ءارى وركەندەۋىنە سەرپىن بەرەتىن پوليپروپيلەن وندىرەتىن گاز-حيميا كەشەنى ىسكە قوسىلدى.
جاڭا جوبانىڭ قۋاتى جىلىنا – 500 مىڭ توننا پوليپروپيلەن ءوندىرۋ. جوبانىڭ قۇنى 2,6 ملرد دوللاردى قۇرايدى. جاقىندا دايىن ءونىمنىڭ ءبىرىنشى پارتياسى – 1,5 مىڭ توننا پوليپروپيلەن ەكسپورتقا جونەلتىلدى.
كەشەن تولىق وندىرىستىك قۋاتىنا جەتىپ, جىلىنا 500 مىڭ توننا ءتۇرلى ماركالى پوليپروپيلەن وندىرگەن كەزدە الەمدىك وندىرۋشىلەردىڭ ءبىرى عانا بولىپ قويماي (1%), ىشكى نارىقتىڭ سۇرانىسىن 100 پايىز قامتاماسىز ەتەتىن بولادى. سول كەزدە بۇل كەشەن ەلىمىزدى شيكىزات يمپورتىنا تاۋەلدىلىكتەن ارىلتىپ, وتاندىق ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىراتىن تەتىكتىڭ بىرىنە اينالادى.
– مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ەلدىڭ ونەركاسىپتەگى مۇمكىندىگىن اشۋ جانە ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ ستراتەگيالىق قۋاتىن ارتتىرۋ ءۇشىن وڭدەۋ ءىسىنىڭ جاڭا سالالارىن دامىتۋ مىندەتىن العا قويدى. اتالعان ماسەلەنى شەشۋدىڭ نەگىزگى باعىتى – قازاقستاننىڭ مۇناي-گاز-حيميا يندۋسترياسىنىڭ قۇرىلىمىن ءتيىمدى ءارى كەشەندى تۇردە قالىپتاستىرۋ. وعان نەگىزگى پوليمەرلى شيكىزاتتى ءوندىرۋ ءۇشىن كومىرسۋتەكتەردى وڭدەۋدى ودان ءارى دامىتۋ, ناتيجەسىندە ونەركاسىپ, تاماق, تۇرمىستىق, مەديتسينالىق جانە باسقا دا سالالارعا قوسىمشا قۇنى جوعارى ءونىم شىعارۋمەن اينالىساتىن جاڭا ءوندىرىس ورىندارىن قۇرۋ جاتادى. بۇل رەتتە ىشكى جانە ترانسشەكارالىق نارىقتارداعى سۇرانىستىڭ كولەمى مەن ساپا ماسەلەسى سالانىڭ دامۋىنا ايتارلىقتاي اسەر ەتەدى. ينۆەستورلار ءۇشىن باسەكەگە قابىلەتتى ءارى قولايلى بولۋ ءۇشىن قازاقستاننىڭ ۇتىمدى تۇستارىن, ءتيىمدى گەوگرافيالىق ورنالاسۋىن, كومىرسۋتەك رەسۋرستارى بازاسىندا جوعارى تەحنولوگيالىق ونىمدەردى دامىتۋ بويىنشا مول مۇمكىندىگىمىزدى ءتيىمدى پايدالانۋىمىز كەرەك, – دەدى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ.
«بايتەرەك» ۇلتتىق باسقارۋ حولدينگى» اق توراعاسى قانات شارلاپاەۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, الەمدەگى بارلىق تاۋاردىڭ 96 پايىزى مۇناي-حيميا ونىمدەرىنەن وندىرىلەدى. الەمدە جان باسىنا شاققانداعى مۇناي-حيميا ونىمدەرىنىڭ ورتاشا جىلدىق تۇتىنۋ كولەمى – 300 كيلو.
– ماسەلەن, ءۇيدىڭ شاتىرى مەن قابىرعاسىنداعى, ەدەنىندەگى جىلۋ وقشاۋلاعىشىندا پوليۋرەتان, پلاستيكالىق پانەلدەر جانە پوليەتيلەن بار. جيھاز وندىرىسىندە اعاشتان باسقا, پوليستيرول جانە پوليپروپيلەن كوپ قولدانىلادى. ال تەلەديدار مەن كىر جۋعىش ماشينا, نەگىزىنەن, پوليستيرول, پوليكاربونات جانە پوليپروپيلەننەن جاسالعان. ءتىپتى اۆتوموبيلدەردىڭ جارتىسىنان كوبى پوليمەرلى ونىمدەردەن تۇرادى. بۇل اۆتوكولىكتىڭ قۇنىن 10 ەسە ارزانداتۋعا, وتىن شىعىنىن تورتتەن بىرگە ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەدى قانات شارلاپاەۆ.
مۇناي-حيميا ونىمدەرىن ءوندىرۋدىڭ نەگىزگى شيكىزاتى – مۇناي جانە تابيعي گاز. ءونىمنىڭ اۋقىمدى كولەمى ەكسپورتقا شىعارىلادى. ەگەر وسى شيكىزاتتان تىڭايتقىشتار, مايلار مەن ەرىتكىشتەر وندىرىلسە, وندا قوسىلعان قۇندى 2 ەسەگە ارتتىرۋعا بولادى. پوليمەرلەر ءوندىرىسى قوسىلعان قۇندى 7 ەسەگە دەيىن, ال دايىن پلاستماسسا بۇيىمدارىن ءوندىرۋدى 15 ەسەگە دەيىن ارتتىرادى.
اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمى سەرىك شاپكەنوۆتىڭ پىكىرىنشە, زاكىرلى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا, ينۆەستيتسيا مەن سوڭعى تەحنولوگيالاردى تارتۋعا, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا ىقپال ەتەدى. وسىعان بايلانىستى اكىمدىك تاراپىنان ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتا زاكىرلى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا قاجەتتى قولداۋ كورسەتىلەدى. بۇل رەتتە پوليپروپيلەننەن ءونىم شىعارۋدى كوزدەگەن كاسىپكەرلەردى «قازمۇنايگاز» ۇك» اق ءونىم ءوندىرۋشى رەتىندە قولدايتىن, اكىمدىك جەر تەلىمىن ءبولىپ, ينفراقۇرىلىم جۇرگىزىپ بەرەتىن, «بايتەرەك» ۇبح» اق جەڭىلدىك جاسايتىن باعدارلامالار قولعا الىنۋعا ءتيىس.
فورۋمعا قاتىسۋشىلار ونەركاسىپ, ازىق-ت ۇلىك, تۇرمىستىق, مەديتسينا سياقتى سالالارعا قاجەتتى ءونىم شىعارۋعا, ەكسپورتتىق مۇمكىندىكتى ارتتىرۋعا نازار اۋداردى. فورۋم اياسىندا «مۇناي-گاز حيمياسى – ۇلتتىق ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋدىڭ جاڭا درايۆەرى» جانە «قازاقستاندىق پوليپروپيلەن: تۇپكى ءونىم ءوندىرۋ بويىنشا وتاندىق بيزنەستى دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارى» تاقىرىبىندا ەكى پانەلدىك سەسسيا ءوتتى.
اتىراۋ وبلىسى
