اۋىل ماسەلەسى ءبىز ءۇشىن وتە وزەكتى. كاسىپورىنداعى بارلىق قىزمەتكەر اۋىلدىق جەردە تۇراتىندار. پرەزيدەنت اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋدىڭ 2023-2027 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋدى ەل ۇكىمەتىنە جۇكتەپ, مەرزىمىن بەكىتىپ بەردى. وسىدان 5 جىل بۇرىن دا اۋىل شارۋاشىلىعى وتاندىق ەكونوميكانىڭ درايۆەرى دەپ اتالعان ەدى. ەل باسشىلىعى اگروونەركاسىپ كەشەنىن وركەندەتۋگە ەندى شىنداپ كىرىسىپ جاتقانداي كورىنەدى. قاسىم-جومارت توقاەۆ 7 جىل ىشىندە بۇل تۇجىرىمدامانى ازىرلەتىپ قانا قويماي, ونى تولىق جۇزەگە اسىرىپ كەتەدى دەپ سەنىم ارتامىز.
اۋىلدى ساپالى مەديتسينا, ءبىلىم بەرۋمەن, ساپالى اۋىز سۋمەن, كەڭ جولاقتى ينتەرنەتپەن, وزگە دە وركەنيەتتى ينفراقۇرىلىممەن قامتىسا, كەزىندە جايلى تۇرمىستى اڭساپ قالاعا كوشىپ كەتكەن ەل ازاماتتارى تۋعان جەرلەرىنە قايتا ورالادى دەپ سەنەمىن. ۇلكەن شاھارلارداعى يپوتەكالىق باعدارلامالاردى توقتاتىپ, بۇل باعدارلامالاردىڭ بارلىعىن اۋىلعا, اۋىلداعى ينفراقۇرىلىمدى تۇلەتۋگە جۇمىلدىرۋ كەرەك. ەۋروپاداعى الپاۋىت كومپانيالاردىڭ كەڭسەلەرىنىڭ دەنى اۋىلداردا ورنالاسقان. مۇنداي ەرەكشەلىك تولەنەتىن سالىقتىڭ اۋىلداردا قالۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.
وسى سالانىڭ مامانى رەتىندە تۇجىرىمداماعا كەلەسى باعىتتاردى ۇسىنامىن. بىرىنشىدەن, مەملەكەت اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ەكونوميكالىق قاۋىپسىزدىگىن سىرتقى جاعىمسىز ينتەرۆەنتسيالاردان قورعاۋى كەرەك. بۇل ءۇشىن ساپاسىز ءارى ارزان يمپورتتىق ونىمدەرگە شەكارامىزدى جاۋىپ, وتاندىق اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن سىرتقا شىعارۋعا كەدەرگى كەلتىرىپ وتىرعان ەلدەرگە قارسى تەتىكتەر ويلاپ تابۋعا ءتيىسپىز. بۇگىندە قاراپايىم استىقتىڭ ءوزىن ەكسپورتتاۋدا قيىندىققا ۇرىنىپ, تاسىمالداۋداعى شىرماۋىقتان شىعا الار ەمەسپىز. سونىڭ سالدارىنان ءوزىمىزدىڭ ساپالى استىعىمىزعا لايىقتى باعا دا بەلگىلەنبەي وتىر. ال نارىعىمىز رەسەيلىك استىققا تولىپ كەتتى. ءبىزدىڭ بۇعان دەيىن استىق جەتكىزىپ كەلگەن سىرتقى نارىقتارىمىزدى كورشى باۋىرلاس ەل يەلەنۋدە.
ەكىنشىدەن, اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى داقىلدار تۇقىمىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن قامتاماسىز ەتەتىن ۋاقىت جەتتى. ءوزىمىزدىڭ شارۋالارىمىزدى تۇقىمنىڭ كەز كەلگەن تۇرىمەن قامتي الساق, بىزدە استىق جەتىسپەۋشىلىگى دەگەن ماسەلە اتىمەن بولماس ەدى. ال بۇعان دەيىنگىدەي ەسكى سۇرلەۋمەن ءجۇرىپ, تۇقىمدى سىرتتان ساتىپ الۋدى جالعاستىرا بەرسەك, كۇن سايىن كۇشەيىپ بارا جاتقان سانكتسيالاردىڭ سالدارىنان ەگىن شارۋاشىلىعىن تۇپكىلىكتى قۇرتۋىمىز مۇمكىن. ق.توقاەۆ بۇعان دەيىن تۇقىم شارۋاشىلىعى جونىندەگى عىلىمي ورتالىق قۇرۋدى تاپسىرعان ەدى. ول وريگينال تۇقىم وندىرۋشىلەردى بىرىكتىرەدى.
ۇشىنشىدەن, الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ باعاسىن تومەندەتۋ ەسەبىنەن شەشۋدى بارىنشا ازايتۋدى ۇسىنامىن. اۋىل شارۋاشىلىعى ەڭبەككەرلەرىنىڭ ماڭداي تەرلەرى وتەلمەيدى. نان, تاۋىق ەتى, كۇرىش, پياز سەكىلدى ونىمدەر بارلىعىنا بىردەي ارزان باعادا ساتىلماۋعا ءتيىس. ءبىز نارىقتىق قاتىناستارعا قۇرىلعان مەملەكەتتە ءومىر ءسۇرىپ جاتقانىمىزدى ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. بۇل تۇجىرىمداما كەزەكتى باعدارلاما بولىپ قالمايدى دەپ سەنەمىز. پرەزيدەنت ونى مەرزىمى بويىنشا اياعىنا دەيىن جەتكىزىپ, اۋىلدارىمىز جەمىسىن كورەدى دەگەن ۇمىتتەمىز.
بايجان ۋالحانوۆ,
پاۆلودار اۋىل شارۋاشىلىعى تاجىريبەلىك ستانتسياسى» ديرەكتورى, پروفەسسور
