سايلاۋالدى باعدارلاما ساپالى ىسكە اسىرىلادى
ءاليحان سمايىلوۆ ەلىمىزدە وتكەن پرەزيدەنت سايلاۋى اياسىندا ۇكىمەت جۇمىسىنىڭ الداعى جىلدارعا بەلگىلەنگەن نەگىزگى باعىتتارىن اتاپ ءوتتى.
«ۇكىمەتتىڭ الداعى جەتى جىلداعى نەگىزگى مىندەتى – سايلانعان مەملەكەت باسشىسىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىن ساپالى ءارى ناتيجەلى ىسكە اسىرۋ. ەكونوميكادا, الەۋمەتتىك سالادا جانە وڭىرلىك ساياساتتاعى تۇبەگەيلى وزگەرىستەر – وسى سايلاۋالدى باعدارلامانىڭ نەگىزى», دەدى ول.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۆەدومستۆولار وسى ماقسات ءۇشىن, ياعني ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋ جولىندا حالىقتىڭ مۇددەسىنە ساي كۇش بىرىكتىرىپ, جۇمىلا ەڭبەك ەتۋگە ءتيىس. ۇكىمەتتىڭ جۇمىسى نەگىزىنەن ەكونوميكانى مونوپولياسىزداندىرۋعا, كاسىپكەرلىك قىزمەتتى ىنتالاندىرۋعا جانە ازاماتتاردىڭ تابىسىن ارتتىرۋعا, ءبىلىم بەرۋ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەلەرىن جاڭعىرتۋعا باعىتتالادى.
ۇكىمەت وتىرىسىندا «اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسىن ىسكە اسىرۋ جوسپارلارى قارالدى. وسى ماسەلە تۋرالى بايانداعان دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اجار عينياتتىڭ مالىمەتىنشە, بۇگىندە اۋىلدا شامامەن 8 ملن ادام (بۇل ەل حالقىنىڭ 41%-ى) تۇرادى. اۋىل تۇرعىندارىنا 5 مىڭنان استام مەديتسينالىق ۇيىم مەديتسينالىق كومەك كورسەتەدى.
«جالپى, مەديتسينالىق-دەموگرافيالىق جاعداي ەلىمىزدە تۇراقتى. رەسمي ستاتيستيكا بويىنشا حالىقتىڭ دەنساۋلىعى جاقسارىپ, ءولىم-ءجىتىم 21,3%-عا تومەندەدى. اۋىل حالقى دەنساۋلىعىنىڭ تالداۋى ءبىرىنشى ورىندا 42,7% تىنىس الۋ اعزالارى اۋرۋلارىنان زارداپ شەگەتىنىن كورسەتەدى, اس قورىتۋ – 9%», دەدى مينيستر.
بۇگىندە اۋىلدىق جەرلەردە 67 مىڭنان استام مەديتسينا قىزمەتكەرى, ونىڭ ىشىندە 13 مىڭ دارىگەر جانە 54 مىڭ ورتا مەديتسينا قىزمەتكەرى جۇمىس ىستەيدى. مەديتسينا كادرلارىن اۋىلعا تارتۋ ءۇشىن تۇلەكتەردىڭ مىندەتتى تۇردە 3 جىلدىق جۇمىس ىستەۋ نورماسى قابىلداندى, كەلگەن ءاربىر دارىگەرگە 1-2 ملن تەڭگەگە دەيىن كوتەرمە جاردەماقى بولىنەدى, ال كەيبىر اكىمدىكتەر 3-5 ملن تەڭگەگە دەيىن بولەدى. جىل سايىن كلينيكالىق بەيىندەگى 1 500 مەديتسينا كادرىن دايارلاۋعا مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىسى بولىنەدى, تۇلەكتەردى وڭىرلەرگە ءبولۋ جۇزەگە اسىرىلادى.
ايتا كەتەيىك, مەملەكەت باسشىسى ءۇش جىلدىڭ ىشىندە رەزيدەنتۋراعا بەرىلەتىن گرانتتاردىڭ سانىن جىل سايىن 70%-عا ۇلعايتۋدى قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى. سونىمەن قاتار رەزيدەنتتەر اۋىلدا مىندەتتى پراكتيكادان وتەتىن قاناتقاقتى جوبا پىسىقتالىپ جاتىر. وسى جىلى پراكتيكالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ قاجەتتىلىكتەرىنە سايكەس وڭىرلەرگە 1 872 جاس مامان, ونىڭ ىشىندە اۋىلعا 444 دارىگەر ءبولىندى.
«شالعاي اۋىلداردىڭ تۇرعىندارىنا مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا كولىك مەديتسيناسى دامىعان. مەديتسينالىق كومەك جانە كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق قىزمەتتەر كورسەتەتىن 149 جىلجىمالى مەديتسينالىق كەشەن جۇمىس ىستەيدى. بيىل ەلىمىزدىڭ 10 وڭىرىندە 64 مىڭ تۇرعىنعا مەديتسينالىق كومەك كورسەتكەن «جاردەم» جانە «سالاماتتى قازاقستان» ەكى مەديتسينالىق پويىزى قايتادان ىسكە قوسىلدى. اۋىلداعى ناۋقاستاردى تاسىمالداۋ جانە شۇعىل كومەك كورسەتۋ قىزمەتىن مەديتسينالىق اۆياتسيانىڭ 33 اۋە كەمەسى جۇزەگە اسىرادى», دەدى ا.عينيات.
اۋىلدا جەدەل مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ ءۇشىن 595 بريگادا جۇمىس ىستەيدى, بيىل 1,7 ملن شاقىرتۋعا قىزمەت كورسەتىلدى. اۋىلدا مەديتسينالىق كومەكتىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ماقۇلداعان «ادامعا باعدارلانعان ءتاسىل» دەپ اتالاتىن مەديتسينالىق-سانيتارلىق العاشقى كومەكتىڭ وزىق تاجىريبەلەرىنىڭ جوبالارى ەنگىزىلۋدە. مىسالى, پاتسيەنتتەردى قولداۋ قىزمەتى, اقپاراتتاندىرىلعان قوعامدىق مونيتورينگ جانە حالىقپەن كەرى بايلانىس تەتىكتەرى, ينفەكتسيالىق ەمەس اۋرۋلاردى ەرتە انىقتاۋ, اۋرۋلاردى باسقارۋ باعدارلامالارى, دۇرىس تاماقتانۋ, سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇيرەتۋ, امبەباپ پروگرەسسيۆتى پاتروناج ۇلگىسى, وتباسىن جوسپارلاۋ, ەر ادامداردىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ, بالانى دامىتۋ كابينەتتەرى بار.
700 مەديتسينالىق مەكەمە سالىنادى
دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى بيىل الماتى وبلىسى ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنىڭ اۋداندىق ەمحاناسى دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ەۋروپالىق ايماعىنا مۇشە 53 مەملەكەت ءۇشىن مەديتسينالىق-سانيتارلىق العاشقى كومەك بويىنشا دەمونستراتسيالىق الاڭ بولىپ تانىلعانىن اتاپ ءوتتى. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ءوزىنىڭ ەۋروپالىق ايماعىنىڭ ءۇش ەلىندە – قازاقستان, يسپانيا مەن شۆەتسيادا دەمونستراتسيالىق الاڭدار اشتى.
ەمحانالار دەڭگەيىندە ۇزدىك تاجىريبەلەردى ەنگىزۋمەن قاتار, كوپبەيىندى اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحانالار دەڭگەيىندە مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ تاسىلدەرى جەتىلدىرىلىپ جاتىر. الەمدىك جانە وتاندىق تاجىريبەدە قولدانىلاتىن دياگنوستيكا مەن ەمدەۋدىڭ زاماناۋي ادىستەرى قولدانىلاتىن اباي وبلىسىنىڭ اياگوز كوپبەيىندى اۋداندىق ورتالىق
اۋرۋحاناسىندا دا ستاندارتتاردى ەنگىزۋدىڭ جانە ىسكە اسىرۋدىڭ ەڭ ۇزدىك تاجىريبەسى قولدانىلۋ ۇستىندە ەكەنىن اتاپ وتكەن ءجون.
كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ پاندەمياسى جىلدارىندا شەكتەۋ شارالارىنا بايلانىستى اۋىل تۇرعىندارىنا مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگى تومەندەدى. وسىعان وراي اۋرۋلاردى ەرتە انىقتاۋ جانە ۋاقتىلى ەمدەۋ ءۇشىن اۋقىمدى پروفيلاكتيكالىق قاراپ-تەكسەرۋ ەنگىزىلىپ جاتىر. جىنىستىق جاس قۇرامىن, حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن تالداۋدى ەسكەرە وتىرىپ, نىسانالى توپ پەن اۋىل تۇرعىندارى قىزمەتتەرىنىڭ تىزبەسى كەڭەيتىلدى. 20 قازاننان باستاپ اۋىلداردا پروفيلاكتيكالىق قاراپ-تەكسەرۋلەر بۇكىل ەل بويىنشا جۇرگىزىلۋدە.
امبۋلاتورلىق ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋگە كىرمەيتىن دارىلەردىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن سالالىق زاڭناماعا اۋىلدىق مەديتسينالىق ۇيىمداردا ءدارىحانا پۋنكتتەرىن قۇرۋ جونىندەگى نورما ەنگىزىلدى. وسى جىلدىڭ 4 ايىندا 230 ەلدى مەكەندە 75 مەملەكەتتىك جانە 161 جەكە ءدارىحانا اشىلدى.
«اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى تسيفرلاندىرۋ بويىنشا شارالار قابىلدانۋدا. اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ وبەكتىلەرىنىڭ 86,1%-ى ينتەرنەتكە قوسىلعان, جۇمىس ورىندارىنىڭ 91,1%-ى
كومپيۋتەرلەرمەن جابدىقتالعان, 81% مەديتسينالىق ۇيىم گوسپيتالدىق اقپاراتتىق جۇيەلەردى ەنگىزگەن», دەدى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى.
ەل حالقىنا, ونىڭ ىشىندە اۋىل تۇرعىندارىنا مەديتسينالىق-سانيتارلىق العاشقى كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن بيىل دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارى جەلىسىنىڭ جاڭا مەملەكەتتىك ءنورماتيۆى بەكىتىلدى. وسىلايشا, 50 ادامعا دەيىنگى اۋىلداردا مەديتسينالىق كومەكتى مەيىرگەر ءۇي-جايسىز جۇزەگە اسىرادى, ال 500 ادام تۇراتىن اۋىلداردا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ سانى ءبىر ادامنان ۇشكە دەيىن ۇلعايىپ, فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكتتەر اشۋعا بولادى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا اۋىلداعى دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارىنا تۇگەندەۋ جۇرگىزىلدى, ناتيجەسىندە 200-دەن استام ەلدى مەكەندە مەديتسينالىق نىساندار جوق ەكەنى, 400-گە جۋىق مەديتسينالىق نىسانداردىڭ جالدامالى, اپاتتىق جانە ىسكە بەيىمدەلمەگەن عيماراتتاردا ورنالاسقانى انىقتالدى. اۋىلدىق مەديتسينالىق-سانيتارلىق العاشقى كومەكتىڭ مەديتسينالىق ينفراقۇرىلىمىنىڭ توزۋى 50%-دان اسقانى بەلگىلى بولدى.
وسىعان وراي مەملەكەت باسشىسىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا اۋىلدىق جەرلەردە كاسىبي كادرلارمەن جانە زاماناۋي جابدىقتارمەن جابدىقتالعان 700 جاڭا مەديتسينالىق نىسان اشۋ كوزدەلگەن. بۇل رەتتە ۇلتتىق جوبامەن 655 العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك نىسانىن سالۋ جانە 32 كوپبەيىندى ورتالىق اۋداندىق اۋرۋحانا ۇيىمداستىرۋ جوسپارلانعان.
حالىقتىڭ جاسىن ۇزارتاتىن ۇلتتىق جوبا
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلاتىن «اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» جوباسى ءۇش مىندەتتى قامتيدى: ءبىرىنشى مىندەت – فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكتتەر, دارىگەرلىك امبۋلاتوريالار سالۋ ارقىلى بارلىق اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى مەديتسينالىق ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ. ەكىنشى مىندەت – زاماناۋي مەديتسينالىق جابدىقتارمەن جابدىقتالعان زاماناۋي كوپبەيىندى اۋدانارالىق ورتالىق اۋرۋحانالار جەلىسىن ۇيىمداستىرۋ. ءۇشىنشى مىندەت – اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ وبەكتىلەرىن مەديتسينا كادرلارىمەن قامتاماسىز ەتۋ.
جوبانى ىسكە اسىرۋدىڭ ناتيجەسىندە پروفيلاكتيكالىق قاراپ-تەكسەرۋلەردىڭ, سكرينينگتەردىڭ, سونداي-اق اۋىل تۇرعىنىنا العاشقى شۇعىل, مامانداندىرىلعان جانە جوعارى تەحنولوگيالىق مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ, سونداي-اق قاناينالىم جۇيەسى اۋرۋلارىنان بولاتىن ءولىم-ءجىتىمدى تومەندەتۋ جوسپارلانعان.
ماسەلەنى قورىتىندىلاعان ءاليحان سمايىلوۆ اۋىلداردا مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن بارلىق ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. وسى ورايدا جوبا اياسىندا 655 العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك نىسانى سالىنىپ, قايتا جوندەلەدى. سونداي-اق 12 اۋرۋحانا جاڭعىرتىلىپ, جاڭادان 20 اۋداندىق اۋرۋحانا اشىلادى. سونىمەن قاتار باسقا دا جوبالار اياسىندا, مىسالى, «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى بويىنشا مەديتسينالىق نىسانداردى سالۋ كوزدەلىپ وتىر.
«اۋىل حالقى ءۇشىن بارلىعى 700-گە جۋىق مەديتسينالىق نىسان اشىلاتىن بولادى. بۇل ءۇشىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار جەر ۋچاسكەلەرىن ءبولۋدى جەدەل قامتاماسىز ەتىپ, ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيالاردى جۇرگىزۋ ماسەلەسىن شەشۋى قاجەت», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ۇلتتىق جوبا شەڭبەرىندە اۋىلداعى مەديتسينالىق ۇيىمداردى دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ بىرىڭعاي اقپاراتتىق جۇيەسىنە ينتەگراتسيالاۋ جانە جاڭا تەحنولوگيالاردى جاپپاي ەنگىزۋ كوزدەلگەن. بۇل ازاماتتارعا وزدەرى تۇراتىن وڭىرلەردە ساپالى مەديتسينالىق قىزمەتتەر الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ءا.سمايىلوۆ ۇلتتىق جوبانىڭ اسا ماڭىزدى قىرلارىنىڭ ءبىرى – كادر تاپشىلىعى پروبلەماسىن شەشۋ جانە اۋىلدىق جەردەگى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ بىلىكتىلىك دەڭگەيىن ارتتىرۋ ەكەنىن ايتتى. ء«وڭىر اكىمدەرى اۋىلعا كەلەتىن مەديتسينالىق كادرلاردىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەلەرىن شەشۋگە نازار اۋدارۋعا ءتيىس. جاس ماماندار اۋىلعا كەلىپ, بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا جانە جۇمىس ىستەۋگە مۇددەلى بولۋى كەرەك», دەدى پرەمەر-مينيستر وسى ماسەلەگە وراي.
ول جوبادا كوزدەلگەن بارلىق شارا اۋىلداعى مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ ساپالى ءارى قولجەتىمدى بولۋىن قامتاماسىز ەتەتىنىن ايتىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن جانە اكىمدىكتەرمەن بىرلەسىپ, ۇلتتىق جوباداعى ءىس-شارالاردىڭ ۋاقتىلى ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى.
ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس, «ەQ»
سۋدى ۇنەممەن پايدالانۋ قاجەت
ۇكىمەت وتىرىسىندا اگروونەركاسىپ كەشەنىندە سۋ رەسۋرستارىن پايدالانۋ جونىندە ارنايى ماسەلە قارالدى.
ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى سەرىكقالي برەكەشەۆتىڭ بايانداۋىنشا, بيىل بارلىق تارتىلعان سۋدىڭ شامامەن 11,6 تەكشە شاقىرىمى تۇراقتى سۋارۋعا جىبەرىلدى, ونىڭ 97%-ى وڭتۇستىكتەگى بەس وبلىسقا – الماتى, جامبىل, تۇركىستان, قىزىلوردا جانە جەتىسۋ وبلىستارىنا تيەسىلى, جالپى سۋارۋ اۋدانى 1,61 ملن گەكتاردى (ەل بويىنشا 73%) قۇرادى.
اتالعان كەزەڭدە ترانسشەكارالىق وزەندەر باسسەيندەرىندەگى 5 322 سۋ شىعارۋ قۇرىلىستارىنا جوندەۋ جۇرگىزىلدى, 1 512 شاقىرىمدىق ماگيسترالدىق جانە شارۋاشىلىقارالىق كانالداردى قايتا جاراقتاندىرۋ جانە مەحانيكالىق تازارتۋ جۇمىستارى جۇزەگە اسىرىلدى, سۋارۋ ءۇشىن كوللەكتورلىق-درەناجدى سۋلاردى قايتا پايدالانۋعا 67 سورعى قوندىرعىسى ساتىپ الىندى, 107 مىڭ گەكتار اۋداندا سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارى قولدانىلدى.
بۇگىنگى تاڭدا 2023 جىلعى ۆەگەتاتسيالىق كەزەڭگە دايىندىق ءۇشىن ارنايى جوسپار بەكىتىلدى, ونىڭ اياسىندا الدىن الا جۇمىستار باستالدى.
اتالعان ماسەلە بويىنشا اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ەربول قاراشوكەەۆ, قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆ, جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرجان نۇرجىگىتوۆ جانە تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمى دارحان ساتىبالدى بايانداما جاسادى.
ماسەلەنى قورىتىندىلاعان پرەمەر-مينيستر ءا.سمايىلوۆ ەلىمىزدىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى اۋىل شارۋاشىلىعىنا قاجەتتى سۋدىڭ جەتكىلىكتى بولۋىنا تىكەلەي بايلانىستى ەكەنىن ايتىپ ءوتتى. سەبەبى بۇگىندە تۇتىناتىن سۋدىڭ جارتىسىنان كوبى اگرارلىق سەكتورعا تيەسىلى.
وعان قوسا, اوك-ءتى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ سۋ جەتىسپەۋشىلىگىنە بايلانىستى جىل وتكەن سايىن قيىنداي تۇسۋدە. بۇعان بىرنەشە فاكتور اسەر ەتىپ وتىر. ماسەلەن ءبىز كورشى ەلدەردىڭ اۋماعىنان كەلەتىن سۋعا تاۋەلدىمىز, وسىعان وراي ءبىزدىڭ وڭىردە سۋدىڭ از جينالۋى بايقالادى. ەكىنشىدەن, كانالدارداعى سۋدىڭ شىعىنى جوعارى. سۋدى ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارى دا جەتكىلىكسىز.
«وسىعان قاراماستان قابىلدانعان شارالاردىڭ ناتيجەسىندە بيىلعى ۆەگەتاتسيالىق كەزەڭ قالىپتى جاعدايدا ءوتتى. كورشى مەملەكەتتەردىڭ سۋ قويمالارىنان قوسىمشا سۋ جىبەرىلدى. سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ نىساندارىندا قاجەتتى تەحنيكالىق جۇمىستار جۇرگىزىلدى. بۇل جۇمىستى ءارى قاراي جالعاستىرىپ, كەلەسى ۆەگەتاتسيالىق كەزەڭگە ارنالعان جوسپارلاردى بەكىتۋدىڭ ماڭىزى زور», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
پرەمەر-مينيستر ترانسشەكارالىق سۋلار بويىنشا ۇكىمەتارالىق كەلىسىمدەردى جەتىلدىرۋ جۇمىستارىن تۇراقتى تۇردە جۇرگىزۋ, كانالدار مەن سۋ قويمالارىن جوندەۋ جانە قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋ, سۋارمالى جەرلەردە سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن جانە جالپى سۋدى تسيفرلىق ەسەپكە الۋدى ەنگىزۋدى ىنتالاندىرۋ كەرەك ەكەنىن ايتتى.
«اتاپ ايتقاندا, سۋدى كوپ قاجەت ەتەتىن داقىلداردى ءوسىرۋ ءۇشىن جاڭبىرلاتىپ جانە تامشىلاتىپ سۋارۋ جابدىقتارىن قولدانۋ تاجىريبەسىن كەڭەيتۋ قاجەت. سونداي-اق كوللەكتورلىق-درەناجدىق جۇيەلەر ارقىلى سۋدى قايتا پايدالانۋ تەحنولوگيالارىن كوبىرەك قولدانۋ كەرەك», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
ءسوز سوڭىندا ۇكىمەت باسشىسى جالپى وڭىرلەردى قاجەتتى سۋدىڭ كولەمىمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن سۋمەن جابدىقتاۋشى ۇيىمداردىڭ جۇمىسىن ۇيلەستىرۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
