كىتاپ العىسوزىندە مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىكتىڭ تۋىن بيىك كوتەرىپ جۇرەتىن, ەلىمىزدىڭ مىزعىماس بولاشاعىنىڭ تاعدىرىن قولدا بەكەم ۇستايتىن كۇش قازىرگى جاس ۇرپاق بولعاندىقتان, بۇل ەڭبەكتىڭ باستى ماقساتى وسى وسكەلەڭ بۋىننىڭ بۇگىنگى رۋحاني بولمىسىن قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتۋ ەكەنى اتاپ ايتىلادى. كىتاپقا وتان تاريحىنىڭ ءار كەزەڭىنەن جانە سول كەزەڭدەردەگى تاريحي تۇلعالاردىڭ قىزمەتىنەن, سونداي-اق كەڭەستىك داۋىردە ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان ازاماتتاردىڭ, ەلدىڭ دامۋىندا وشپەس ءىز قالدىرعان قايراتكەرلەردىڭ ءومىر جولدارىنان ماعلۇمات بەرەتىن زەرتتەۋلەر, ماقالالار, انىقتاما سيپاتتى جازبالار, عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيالاردا جاسالعان باياندامالار مەن سولاردىڭ نەگىزىندە جازىلعان پۋبليتسيستيكالىق جۇمىستار ەنگەن.
جيناق شاعىن تۇسىندىرمەلەرى بار بەس بولىمنەن تۇرادى. العاشقى ءبولىم («اقباس تاۋاريحتان») تاۋەلسىز كەزەڭدەگى (XV-XVIII عع.) قازاق ورداسى داۋىرىنەن باستاپ, وتار زامانداعى كۇرەستەردەن, XX عاسىردا مونارحيا ىرگەسىن شايقالتۋعا وزىندىك ۇلەس قوسقان ون التىنشى جىل وقيعاسىنان, ازاتتىق قوزعالىسىنىڭ شارىقتاۋ شەگىنە دەيىنگى كەزەڭدەردەن اقپارات بەرەدى. ەكىنشى بولىمدە («كەڭەستىك كەزەڭنەن») كەڭەس زامانى تاريحىنان بىرقاتار ماعلۇمات بار. ولاردا ەلىمىزدىڭ تاعدىرىندا شەشۋشى ءرول اتقارعان بيلەۋشى كوممۋنيستىك پارتيانىڭ قۇرىلىمى ءتۇسىندىرىلىپ, سول پارتيانىڭ باستاۋىمەن ءومىر سۇرگەن ۋاقىتتا قايعى-قاسىرەتكە ۇرىندىرعان وقيعالار, توتاليتارلىق جۇيەنىڭ كوبەسىن سوگۋگە ءىز سالعان 1986 جىلعى جاستاردىڭ ساياسي ەرەۋىلى جايىندا اڭگىمەلەنەدى. ءۇشىنشى بولىمگە («تاۋەلسىز داۋىردەن») قازىرگى مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىك كەزەڭىندەگى ماڭىزدى وقيعالار ارقاۋ بولعان. ءتورتىنشى بولىمدە («تاعدىر-تامشىلار») كەڭەستىك داۋىردە ءوز حالقىنا قارسى باعىتتالعان مەملەكەتتىك تەررور قۇرباندارىنىڭ ءبىر توبى جايىندا ماعلۇماتتار بەرىلەدى. كىتاپتىڭ قورىتىندىلاۋشى بولىگى سىندى «تاعزىم» اتتى بەسىنشى بولىمىندە ەل تاريحىنداعى ەلەۋلى بەلەستەر مەن بىرقاتار ءىرى تۇلعالار اتاۋلى داتالارىنا وراي ەسكە الىنعان.
جازۋشى, پۋبليتسيست, تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, قوعام قايراتكەرى ب.قويشىباەۆ – الاش قوزعالىسىن, تاريحتاعى «اقتاڭداقتاردى» العاش زەرتتەۋشىلەردىڭ ءبىرى. تۇڭعىش رەت ادەبيەت الەمىندە 1970 جىلى «كەمپىرقوساق – كوك اسپان» اڭگىمەسىمەن كورىنگەن-ءدى. سودان بەرى ونىڭ قالامىنان كوركەم تۋىندىلارمەن بىرگە, الاش ۇلت-ازاتتىق قوزعالىسىنىڭ تاريحىن, وزەكتى قوعامي ماسەلەلەردى قوزعايتىن كوپتەگەن تاريحي-تانىمدىق, پۋبليتسيستيكالىق ەڭبەكتەر تۋدى. شىعارمالارى قاتارىندا «جاستىق شاق جىرلارى» اتتى اڭگىمە, حيكايات, روماندار ءبىر تومدىعى, «ورتەڭ وسكىندەرى» («كەرنەي», «بالداۋرەن», «گۇلداۋرەن», «جاسداۋرەن-ءى», «جاسداۋرەن-ءىى») حامساسى, ون داپتەردەن تۇراتىن «الاشيا» ءريسالاسى بار. ورىسشادان اۋدارعان 19 بالالار كىتابى جارىق كورگەن. بىرنەشە جيناقتىڭ قۇراستىرۋشىسى. قازىر قىسقاشا تانىستىرىلىپ وتىرعان «تاۋەلسىزدىك تامىرلارى» جيناعى بۇدان بۇرىن شىققان «تاريح جانە تۇلعا», «ۇلتتىق قوزعالىس ساربازى», ء«ومىر – كۇرەس» كىتاپتارى ءتارىزدى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ ارنايى باعدارلاماسى اياسىندا جارىق كوردى.
كىتاپ وتان تاريحىن سۇيەتىن قالىڭ وقىرمان قاۋىمعا, جاستارعا, ستۋدەنتتەر مەن وقۋشىلارعا ارنالعان.
بالجان حابدينا,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى باسپا جانە پوليگرافيا ءىسىنىڭ قايراتكەرى
