ۇلتتىق جوباعا سايكەس بيىل شالعايداعى اۋىل مەكتەپتەرىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن جاڭعىرتىپ, جاڭا زاماننىڭ تالابىنا ساي ەتۋ جۇمىسى جالعاسىپ جاتىر. بيۋدجەتتەن 94 مەكتەپكە كۇردەلى جانە اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە, جاڭا موديفيكاتسيا كابينەتتەرىن ساتىپ الۋعا, مەكتەپ جيھازدارىن جاڭارتۋعا, كوركەم ادەبيەتتەرمەن قامتاماسىز ەتۋگە 1,8 ملرد تەڭگە قاراجات ءبولىندى. بۇل تاراپتاعى جۇمىس ويداعىداي جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. وسى جىلى جالپى 11 مەكتەپكە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن 1,6 ملرد تەڭگە ءبولىندى. قاراجات تولىق يگەرىلىپ, ءبىلىم وشاقتارى جاڭا زاماننىڭ تالابىنا ساي ەتىلدى.
ەندىگى ءبىر ماسەلە – ءبىلىم سالاسىن تسيفرلاندىرۋ. زامان كوشىنە ىلەسۋ – ۋاقىت تالابى. وبلىستاعى ءبىلىم وشاقتارىندا 46 مىڭنان استام كومپيۋتەرلىك تەحنيكا بار. وڭىردەگى بارلىق مەكتەپ جىلدام ينتەرنەتكە قول جەتكىزىپ وتىر. بۇل ماسەلەگە ايرىقشا كوڭىل ءبولىنىپ, بۇرىن ينتەرنەت بايلانىسى ناشار بولعان شالعايداعى
52 مەكتەپ جىلدامدىعى جوعارى ينتەرنەت جۇيەسىنە قوسىلدى. وبلىستىڭ 206 مەكتەبى روبوتتەحنيكا كابينەتىمەن جابدىقتالدى. بۇل كابينەتتەردە مەكتەپ وقۋشىلارى وزدەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرادى. وسىلايشا, ءبىلىم بەرۋ ۇردىسىندە تسيفرلىق رەسۋرستار كەڭىنەن قولدانىلماق.
وڭىردە ۇزاق ۋاقىتتان بەرى ءۇش اۋىسىمدى وقىتۋ جۇيەسى قيىندىق تۋدىرىپ كەلگەن-ءدى. بۇل جايت استانا ماڭىنداعى ەلدى مەكەندەردە ىشكى كوشى-قونعا بايلانىستى حالىقتىڭ كوبەيۋى سەبەپتى ورىن الىپ وتىر. ەندى ەلدى مەكەندەردەگى ءبىلىم وشاقتارى تاپشىلىعى ماسەلەسى بىرتىندەپ شەشىلىپ كەلەدى. بيىل 1 قىركۇيەكتە قوسشى قالاسىندا 1 200 ورىندىق مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلدى. وبلىس ورتالىعىندا 100 ورىندىق جەكەمەنشىك مەكتەپ جاڭا وقۋ جىلى قارساڭىندا ەسىگىن ايقارا اشتى. جىل سوڭىنا دەيىن تاعى دا 5 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلمەك. تسەلينوگراد اۋدانى وتەمىس اۋىلىندا – 120, ارشالى اۋدانى جىبەك جولى اۋىلىندا – 300, وبلىس ورتالىعىندا 392 ورىندىق مەكتەپ سالىنباق. اقكول قالاسىندا №4 ءبىلىم وشاعىنا قوسىمشا وقۋ كورپۋسى بوي كوتەرەدى. وسىلايشا, وڭىردەگى قوردالانىپ قالعان ماسەلە شەشىمىن تابادى دەپ كۇتىلۋدە.
ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىگى بار بالالاردى قولداۋ دا باستى نازاردا. وڭىردە 867 بالانى قامتيتىن بەس ارنايى مەكتەپ-ينتەرنات جۇمىس ىستەيدى. بۇل ورايدا بارلىق اۋداندى تەگىس ەسكەرۋ تالابى قويىلىپ وتىر. اتاپ ايتساق, 4 پسيحولوگيالىق-مەديتسينالىق-پەداگوگيكالىق كونسۋلتاتسيا جانە 20 پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق تۇزەتۋ كابينەتى جۇمىس ىستەيدى. بۇل تاراپتا شارۋا شاشەتەكتەن. ناقتى دەرەكتەرگە قاراعاندا, تۋعانىنان 18 جاسقا دەيىنگى ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار 11 395 بالا, ولاردىڭ ىشىندە 1 643 مۇگەدەك بالا ەسەپتە تۇر. ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ ءۇشىن بارلىق قولايلى جاعدايدى جاساۋ بويىنشا اۋقىمدى ءىس اتقارىلىپ جاتىر. مۇنداي جاعداي 137 بالاباقشادا, 328 مەكتەپتە قولعا الىنعان. وڭىردە ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدى قولداۋدىڭ 19 رەسۋرستىق كابينەتى اشىلدى.
جەتىم بالالار مەن اتا-انالارىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالار دا زامان تالابىنا ساي ءبىلىم الۋدا. وبلىستا جەتىم بالالارعا ارنالعان 4 ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى جۇمىس ىستەيدى. وڭىردەگى بالالار ءۇيىن قايتا قۇرۋ اياقتالدى. اقكول قالاسىنداعى بالالار ءۇيى ومىرلىك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان بالالاردى قولداۋ ورتالىعى بولىپ قايتا قۇرىلدى. بالا اسىراپ الۋ, قورعانشىلىق پەن قامقورشىلىق بەلگىلەۋ, پاترونات ارقىلى جەتىم بالالار مەن قامقورلىقسىز قالعان بالالاردى وتباستارىنا ورنالاستىرۋ بويىنشا جۇمىس بەلسەندى جۇرگىزىلۋدە. مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي قورىنان جەتىم بالالار مەن اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالارعا 545 پاتەر ءبولىندى.
ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە قوسىمشا ءبىلىم ەرەكشە ماڭىزعا يە. بيىل وقۋشىلاردى قوسىمشا بىلىممەن قامتۋ 70 پايىزعا كوبەيدى. وڭىردە 51 قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ ىشىندە وقۋشىلار سارايى, 18 شىعارماشىلىق ورتالىقتارى مەن ۇيلەرى, ونەر مەكتەبى, 18 مۋزىكا مەكتەبى, 4 اۋلا كلۋبى, 3 بالالار-جاسوسپىرىمدەر سپورت مەكتەبى, تەحنيكالىق شىعارماشىلىق ورتالىعى, تۋريستەر, ناتۋراليستەر, تەحنيكتەر ستانسالارى, 2 بالالار كوركەمسۋرەت مەكتەبى بار. قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا 21 مىڭنان استام وقۋشى ءبىلىم مەن بىلىك كوكجيەگىن كەڭەيتۋدە. ءبىلىم وشاقتارىندا دا قىرۋار ۇيىرمەلەر ۇيىمداستىرىلىپ وتىر. تۇتاستاي العاندا 3 358 ۇيىرمە 45 مىڭنان استام بالانى قامتيدى. مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ سپورتپەن اينالىسۋىنا دا جاقسى جاعداي تۋعىزعان. اتاپ ايتساق, 55 مىڭنان استام بالا مەن ءجاسوسپىرىم سپورت سەكتسيالارىنا بارىپ ءجۇر. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇيىرمەلەر مەن سەكتسيالارعا بالالاردىڭ تەگىن ساباقتارىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋ بارىسىندا بيىل ءساۋىر ايىنان باستاپ وبلىستا 3 مىڭنان استام بالانى قامتيتىن قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ باعىتىنداعى جۇمىس جۇزەگە اسىرىلدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىندا مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە جۇمىسىنا دا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. بالالاردى بالاباقشامەن قامتۋ ماسەلەسىن تۇپكىلىكتى شەشۋ مىندەتى جۇكتەلىپ وتىر. وسى سالاداعى ماماندارعا قويىلاتىن ناقتى تالاپتار دا بەكىتىلدى. بۇل ورايدا مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقىتۋ سالاسىندا 606 ۇيىم ناتيجەلى جۇمىس ىستەپ تۇر. وسى جىلى وبلىستىڭ مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدارىندا جاڭادان 1 240 ورىن دايىنداۋ جوسپارلانعان. تاياۋدا 1 155 ورىندىق 14 مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىم اشىلدى. جەتى بالاباقشانىڭ قۇرىلىسى جالعاسۋدا. اتاپ ايتساق, شورتاندى اۋدانىنىڭ توڭكەرىس اۋىلىندا – 140, قاراوتكەل اۋىلىندا جانە تسەلينوگراد اۋدانىنىڭ قوياندى اۋىلىندا – 280, قوسشى قالاسىندا 280 ورىندىق بالالار باقشاسى سالىنۋدا. سونداي-اق وبلىس ورتالىعىندا سويلەۋ قابىلەتى ناشار بالالارعا ارنالعان 280 ورىندىق مەكەمە بوي كوتەرۋدە. كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ ىرگەسىندەگى كراسنويار اۋىلى ماڭىنداعى نۇرلىكوش ەلدى مەكەنىندە 280 ورىندىق مەكەمە سالىنادى.
ەندى ءبىر ءسات تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جايىنا توقتالا كەتەلىك. مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيىلعى جولداۋىندا بۇل ماسەلەگە دە كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. وندا «تەحنيكالىق جانە كاسىبي ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارى ەڭبەك نارىعىنىڭ ناقتى سۇرانىسىنا بەيىمدەلۋى جانە ەلىمىزدىڭ جاڭا ەكونوميكالىق باعدارىنىڭ مىندەتتەرىنە ساي بولۋى كەرەك» دەپ اتاپ كورسەتىلگەن. بيىل تەحنيكالىق جانە كاسىبي ءبىلىم سالاسىندا وڭىرگە قاجەتتى كادرلاردى دايارلاۋعا مەملەكەتتىك تاپسىرىس اياسىندا 5 800 ادام قابىلداندى. جاڭا وقۋ جىلىندا جۇمىس بەرۋشىلەرمەن جاسالعان كەلىسىم بويىنشا 280 جاڭارتىلعان ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى ەنگىزىلدى. مۇنىڭ ءوزى ۋاقىت تالابى ەكەنى ءسوزسىز. مەملەكەتتىڭ قامقورلىعىمەن وقىپ ءبىلىم العان ءار جاس سول ءبىلىمىن پايدالانا وتىرىپ, قوعامعا دا, وزىنە دە ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋى كەرەك. وڭىردەگى 11 كوللەدج – «جاس مامان» جوباسىنىڭ قاتىسۋشىلارى. بيىل كاسىپورىنداردىڭ وتىنىمدەرى بويىنشا كوللەدجدەرگە 1 مىڭعا جۋىق ءبىلىم الۋشى ماقساتتى تۇردە قابىلداندى. ءوڭىردىڭ 450 كاسىپورنى مەن ىنتىماقتاستىق شەڭبەرىندە دۋالدى وقىتۋدى ەنگىزۋ جالعاسۋدا.
كەيىنگى جىلدارى ستۋدەنتتەردىڭ جاتاقحاناعا ءزارۋ ەكەنى دە بەلگىلى. بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن وبلىس ورتالىعىندا ارقايسىسى 300 ورىندىق ءۇش ستۋدەنتتىك جاتاقحانا سالىنىپ جاتىر. سونداي-اق جوعارى كوپسالالى ازاماتتىق قورعاۋ كوللەدجى 500 ورىندىق جاتاقحانا سالۋدى جوسپارلاپ وتىر.
وسىلايشا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىندا ايتىلعان اسقارالى مىندەتتەر ۇدەسىنەن شىعۋ باعىتىندا وڭىردەگى ءبىلىم وشاقتارى ناتيجەلى جۇمىس ىستەۋدە.
اقمولا وبلىسى
