ەكۇ-عا 514 كۆوتا بولىنگەن
مەديتسينا سالاسى دامىعان ەلدەر قولدان ۇرىقتاندىرۋدىڭ ءادىسىن ەرتەرەكتە زەرتتەپ, قولدانىسقا ەنگىزدى. بالالى بولۋدىڭ وسىنداي جولى بىزگە جەتكەندە ۇركە قاراعان اعايىن از بولمادى. ۇلىن ۇياعا, قىزىن قياعا قوندىرىپ وتىرعان جاندار بەدەۋلىكتىڭ ازابىن قايدان ءتۇسىنسىن؟ ەكى جاستىڭ ەرتەڭگە سەنىمىن وياتىپ, جىگەرلەندىرەتىن دە كوز قۋانىشى بالاسى ەكەنى بەلگىلى عوي. سوندىقتان بالالى بولۋدىڭ وسى ءادىسىن قوعام دۇرىس قابىلداي باستادى. سونىمەن, ەلىمىزدە ەكستراكورپورالدىق ۇرىقتاندىرۋ باعدارلاماسى العاش 2010 جىلى ەنگىزىلگەنىمەن, ەمحاناعا قايىرىلىپ, كەزەگىن جىلداپ كۇتۋگە ءماجبۇر بولعان وتباسىلار دا كوبەيگەن ەدى. ويتكەنى ەكستراكورپورالدىق ۇرىقتاندىرۋدىڭ قۇنى ەكىنىڭ بىرىنە قولجەتىمدى ەمەس. بۇعان دەيىن ەكۇ تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمى شەڭبەرىندە جۇرگىزىلدى. الايدا مۇنداي ەم-شارالارعا قارجى از قارالدى. ناقتىراق ايتساق, جىلىنا شامامەن 900-1000 ەرلى-زايىپتىعا كۆوتا بولىنەتىن. بۇل ەم-شارا بۇگىندە ءمامس جۇيەسىندەگى مەديتسينالىق قىزمەتتەر تىزىمىنە ەندى, سوندىقتان ساقتاندىرىلعان پاتسيەنتتەردىڭ تەگىن كومەك الۋىنا مۇمكىندىگى بار.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن بىلتىر «اڭساعان ءسابي» باعدارلاماسى باستالىپ, بيىل دا ۇيلەسىمدى جالعاستى. باعدارلامانىڭ ماقساتى – قوسالقى رەپرودۋكتيۆتى تەحنولوگيالاردىڭ كومەگىمەن وتباسىلىق-دەموگرافيالىق پروبلەمالاردى شەشۋگە جاردەمدەسۋ. «الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى» كەاق ەلوردا فيليالىنىڭ ۇسىنعان مالىمەتىنە سۇيەنسەك, بىلتىر مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى ەكستراكورپورالدىق ۇرىقتاندىرۋدىڭ 7 مىڭ تسيكلىن قارجىلاندىرۋدى جوسپارلاعان. جاساندى ۇرىقتاندىرۋعا بولىنەتىن كۆوتا 2020 جىلمەن (1 105 ەكۇ قىزمەتى كورسەتىلگەن) سالىستىرعاندا 7 ەسەگە وسكەن. سايكەسىنشە بيىل استانا قالاسى بويىنشا ەكۇ-عا 514 كۆوتا ءبولىنىپ وتىر.
№2 قالالىق كوپبەيىندى اۋرۋحانا ديرەكتورىنىڭ امبۋلاتوريالىق قىزمەت جونىندەگى ورىنباسارى ءارى استانا قالاسى بويىنشا ەكۇ جانە وتباسىن جوسپارلاۋ جونىندەگى ۇيلەستىرۋشى ساۋلە يبراەۆا پەرزەنت ءسۇيۋدى كۇتكەن وتباسىلارعا ەمحانالار بارىنشا قولداۋ كورسەتىپ جاتقانىن ايتادى.
– ەلوردادا 1 238 ەرلى-زايىپتى بەدەۋلىكپەن ەسەپتە تۇر. №2 قالالىق كوپبەيىندى اۋرۋحانانىڭ ايەلدەر دەنساۋلىعى بولىمشەسى استانا قالاسى بويىنشا ەكۇ-عا دايىندىق – قوسالقى رەپرودۋكتيۆتى تەحنولوگيالار ارقىلى كومەك كورسەتۋ بويىنشا ۇيىمداستىرۋ-ادىستەمە جانە ۇيلەستىرۋ ورتالىعى بولىپ سانالادى. بيىل ەلورداعا 514 كۆوتا ءبولىندى. قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ جۇمىس كوميسسياسى ەسەپتە تۇرعاندارعا بولىنگەن كۆوتالاردى 100% ءبولىپ تاراتتى. 2021 جىلدان باستاپ ەلوردانىڭ مساك ۇيىمدارى بۇرىن ەمدەلمەگەن جانە جەكە مەديتسينالىق ورتالىقتارعا قارالعان بەدەۋلىگى بار پاتسيەنتتەردى انىقتاپ, ەسەپكە الۋدا. «اڭساعان ءسابي» باعدارلاماسى ارقىلى كوپتەگەن ەرلى-زايىپتى ءۇشىن ءمامس شەڭبەرىندە ەكۇ ءراسىمى قولجەتىمدى بولدى. كۆوتانى كۇتۋ مەرزىمى ايتارلىقتاي قىسقاردى جانە بەدەۋلىكتىڭ تۇرلەرىن انىقتايتىن كورسەتكىشتەر اياسى كەڭەيدى, – دەيدى ساۋلە جامانتايقىزى.
بيىل ەلوردادا جىل باسىنان بەرى 24 مىڭنان اسا ءسابي دۇنيەگە كەلىپتى. ونىڭ ىشىندە 4 ۇشەم بار. ال بىلتىر «اڭساعان ءسابي» باعدارلاماسى بويىنشا استانا قالاسىنا 487 كۆوتا ءبولىنىپ, 182 انا بالا كوتەرگەن. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ تامىز ايىنداعى تاپسىرماسى بويىنشا №2 كوپبەيىندى اۋرۋحانا بازاسىندا ۇرىقتى قورعاۋ ورتالىعى اشىلعان. وسى اۋرۋحانا بازاسىندا نەوناتالدى حيرۋرگيا بار. وندا بيىل جىل باسىنان بەرى 137 وپەراتسيا جاسالعان. سونىڭ ىشىندە شالا تۋعان نارەستەگە باۋىر گامورتوماسى دياگنوزى بويىنشا جاسالعان ەرەكشە وپەراتسيا ءساتتى وتكەن. باۋىردىڭ سول جاق بولىگىنىڭ رەزەكتسياسىنا وپەراتسيا جاساۋ بارىسىندا ىسىك سالماعى 900 گرامم, ال بالانىڭ سالماعى 2 500 گرامم بولىپتى. بالا 43 كۇننەن سوڭ جاعدايى قاناعاتتانارلىق دەڭگەيدە ۇيگە شىعارىلعان. سونداي-اق سالماعى 720 گرامم شالا تۋعان بالاعا دا وپەراتسيا جاسالسا, قازىر نارەستە ءۇي جاعدايىندا باقىلاۋدا. ەل بويىنشا تەك ەلوردادا عانا جۇكتى ايەلدەردىڭ دەنساۋلىعىن ۇدايى باقىلاۋ ماقساتىندا كونسۋلتاتيۆتى-دياگنوستيكالىق بولىمشەلەر اشىلعان. استانا قالاسىندا جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن 5 نەوناتولوگ, 6 اكۋشەر-گينەكولوگ جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن شەتەلدە وقىسا, ەندى تاعى 12 اكۋشەر-گينەكولوگتىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جوسپاردا بار. استانا قالاسى قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ اقپاراتىنا سۇيەنسەك, №1 كوپسالالى قالالىق اۋرۋحاناعا 250 ورىندىق پەريناتالدىق عيمارات سالۋ جوسپارلاندى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ورتالىق جول اۋرۋحاناسىنىڭ ورنىنا پەريناتالدىق ورتالىقتىڭ قۇرىلىسىن جوبالاپ, قارجىلاندىرۋ جوسپارلانعان.
جولداما الۋدىڭ تالاپتارى جەڭىل
ورايى كەلگەندە دارىگەرلەردەن ەكۇ-عا كىمدەردىڭ جەدەل كۆوتا الۋعا مۇمكىندىگى بار دەگەن ساۋالدىڭ جاۋابىن انىقتاۋعا تىرىستىق. نەگىزى ەكۇ ەم-شاراسىن تەراپيالىق جولمەن ەمدەلمەيتىن ناۋقاستار پايدالانادى ەكەن. ەكۇ-عا ەرلى-زايىپتىلارمەن قاتار, رەسمي نەكەدە تۇرمايتىن وتباسىلار ءوتىنىش بەرە الادى. ارينە, رەسمي نەكەدە بولماعان سوڭ, سىرقاتتانعانداردىڭ ءوزارا جازباشا كەلىسىمى قاجەت. سونداي-اق ەكۇ ەم-شارالارىن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى بەلگىلەگەن رەپرودۋكتيۆتى جاس (18-دەن 49 جاسقا دەيىن), قالىپتى سوماتيكالىق كۇي, قالىپتى ەندوكريندىك كۇي, قاناعاتتانارلىق وۆاريالدىق رەزەرۆ سىندى مەديتسينالىق پارامەتر بويىنشا قازاقستان ازاماتتارى پايدالانا الادى. بالالى بولۋدى اڭساپ جۇرگەندەردىڭ ىشىندە ەكستراكورپورالدىق ۇرىقتاندىرۋعا جولداما بەرىلمەيتىن جاعدايلار كەزدەسەدى. مۇنداي فاكتورلاردى دارىگەر ناۋقاستىڭ مەديتسينالىق ساراپتاماسىنان انىقتايدى. قاراپ وتىرساق, ەكۇ-عا تالاپ ەتىلگەن قۇجاتتاردىڭ ءتىزىمى كوپ ەمەس. ءارى ەمحاناعا قايىرىلعان كۇننەن باستاپ بارلىق پروتسەدۋرا تەگىن. دارىگەرلەردىڭ ايتقانىن ەكىنشى بالاسىن كۇتىپ جۇرگەنىنە 14 جىلدان اسقان انا دا قۋاتتادى.
– «اڭساعان ءسابي» باعدارلاماسى تۋرالى جەرگىلىكتى ەمحانادان ەستىدىك. ءوزىم قارالىپ جۇرگەن ەمحانا جولداما بەرگەن سوڭ №2 قالالىق كوپبەيىندى اۋرۋحانادا ۇدايى تەكسەرۋدەن ءوتىپ ءجۇرمىز. بۇعان دەيىن جاراتقاننىڭ قالاۋىمەن ءبىر بالامىز دۇنيەگە كەلدى. قازىر ول 16 جاستا. ۇزاق جىلدان بەرى گينەكولوگ دارىگەردىڭ ەسەبىندە تۇردىق. كۇيەۋىم ەكەۋمىز ءجىتى تەكسەرۋدەن ءوتىپ, كۆوتاعا كەزەككە تۇردىق. ەكىنشى بالانى كۇتىپ جۇرگەنىمىزگە دە 14 جىلدان اسىپ بارادى. جاسىمىز بولسا 35-كە تايادى. كۆوتانى 7-8 اي كۇتتىك. بىلتىر ءساۋىر ايىنان ەكۇ-عا اناليزدەر تاپسىرىپ, تەكسەرىستەن ءوتىپ, بالالى بولماۋىمىزدىڭ سەبەبىن بىلدىك. انالارعا باقىت سىيلاعان باعدارلامانى قولعا العان دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە, دارىگەرلەرگە العىس ايتامىن. ءبىر بىلگەنىمىز, ەكۇ-عا قولى جەتپەي جۇرگەن وتباسىلار دا از ەمەس ەكەن. بالاسىن اڭساپ جۇرگەن وتباسىلار ءسابيلى بولسىن دەپ تىلەيمىز. ءبىز دە كوپ ۇزاماي بالا سۇيەتىنىمىزگە ىشتەي سەنەمىز, – دەيدى ول.
ەكۇ-عا جولداما الۋ ءۇشىن ەرلى-زايىپتىلار الدىمەن وزدەرى تىركەلگەن ەمحاناعا جۇگىنۋى قاجەت. ۇيىم ماماندارى پاتسيەنتتى بەدەۋلىگى بار پاتسيەنتتەردىڭ ەلەكتروندىق ديسپانسەرلىك تىزىمىنە ەنگىزەدى جانە تەكسەرۋ-زەرتتەۋ تاعايىندايدى. بەدەۋ دياگنوزىن انىقتاۋ بارىسىندا ەرلى-زايىپتىلار №2 قالالىق كوپسالالى اۋرۋحانانىڭ ايەلدەر دەنساۋلىعى بولىمىنە بارادى. وندا دياگنوزدى تولىق جانە قوسالقى تەكسەرۋ, پاتسيەنتتەردى ەمگە الدىن الا دايىنداۋ سىندى ءىس-شارالار جۇرگىزىلەدى. قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ جۇمىس كوميسسياسى ءمامس اياسىندا قولدان ۇرىقتاندىرۋدى ماقۇلداعان جاعدايدا ايەلدى «ەمدەۋگە جاتقىزۋ بيۋروسى» پورتالىنا تىركەيدى جانە قوسالقى رەپرودۋكتيۆتى تەحنولوگيا (قرت) قىزمەتىن كورسەتەتىن كلينيكادا راسىمگە دايىنداي باستايدى. ناۋقاس ەكستراكورپورالدى ۇرىقتاندىرۋدا كلينيكانى ءوزى تاڭداۋعا قۇقىلى. باستىسى, بالالى بولۋدى اڭساعان ەرلى-زايىپتىلار ءۇمىتىن ۇزبەي ءبىرىن-ءبىرى قولداۋى ماڭىزدى. مۇنى ءبىز ەمەس, №2 كوپبەيىندى اۋرۋحانا دارىگەرلەرىنىڭ باقىلاۋىندا تۇرعان 33 جاستاعى كەلىنشەك ايتىپ وتىر.
– انە-مىنە دەگەنشە 33 جاسقا كەلىپپىز. ساناپ وتىرسام, بالالى بولۋدى 8 جىل كۇتىپپىز. سول ۋاقىت ارالىعىندا وتاعاسى ەكەۋمىز دارگەرلەرگە قارالۋدان قول ۇزبەدىك. №9 قالالىق ەمحانا مەن №2 قالالىق كوپبەيىندى اۋرۋحانا دارىگەرلەرىنىڭ قولداۋى ءبىزدى جىگەرلەندىردى. ءبىرىنشى رەت جۇكتىلىكتى جوسپارلاۋ ورتالىعىنا بىلتىر جەلتوقسان ايىندا قايىرىلدىم. ياعني ەكۇ-عا كۆوتا الۋ ءۇشىن باردىم. بىرەر ايدا كوميسسياعا قۇجات دايىندادىق. وندا دا دارىگەرلەر ءبىزدىڭ استى-ۇستىمىزگە ءتۇسىپ, كوپ جۇگىردى. كوميسسيا كۆوتا الۋعا رۇقسات بەرگەن سوڭ, كوپ ۇزاماي ءبىرىنشى مۇمكىندىكتەن قۇرساققا بالا ءبىتىپ, 3 اپتادا پەرزەنتىمىزدىڭ جۇرەگى سوعىپ تۇرعانىن بىلدىك. قازىر №2 كوپبەيىندى اۋرۋحانادا دارىگەرلەردىڭ باقىلاۋىندامىن. جۇكتىلىكتىڭ العاشقى ايلارىندا ءبىراز قيىندىق بولىپ, دارىگەرلەردىڭ كومەگىمەن قازىر جاعدايىمىز وڭالىپ قالدى. مۇنى مەديتسينالىق تەكسەرىستەردەن كەيىن ءبىلىپ وتىرمىز. بارلىق ەم-شارانىڭ اقىسى مەملەكەتتەن تولەنۋدە. بۇيىرسا, قاڭتار ايىنىڭ باسىندا تۇڭعىشىمىزدى كۇتىپ وتىرمىز, – دەگەن جاس انا قۋانىشىن جاسىرا المادى.
الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ شاراپاتىمەن استانادا ەكۇ-عا 514 كۆوتا بولىنگەن دەدىك. سايكەسىنشە, قازىر قالاعا بولىنگەن كۆوتالار كىمدەرگە بەرىلەتىنى ناقتىلانعان. بىراق بۇل تىزىمدەگى 514 ەرلى-زايىپتى بيىلدان قالماي بالالى بولادى دەگەن ءسوز ەمەس. سەبەبى ەڭ اۋەلى انا مەن بالا دەنساۋلىعىن باستى نازاردا ۇستايتىن دارىگەرلەر پاتسيەنتتەردى ءجىتى تەكسەرۋدەن وتكىزىپ, ەكۇ-عا دايىن بولعانىن كۇتەدى.
