قازاقستان • 21 قاراشا, 2022

بالالارعا – رۋحاني بازارلىق

387 رەت
كورسەتىلدى
10 مين
وقۋ ءۇشىن

ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ تاماشا ءبىر ءسوزى بار: «بالام دەگەن جۇرت بولماسا – جۇرتىم دەيتىن بالا قايدان شىقسىن». دانا حالقىمىز بالا تاربيەسىنە, اقىل-ويىنىڭ جەتىلۋىنە, بولمىس-ءبىتىمى مەن ادامي مىنەز-ق ۇلىق­تارىنىڭ قالىپتاسۋىنا ەرەكشە كوڭىل بولگەن. كۇنى ەرتەڭ ەلىم, جەرىم دەيتىن جاس ۇرپاقتىڭ بولۋىن قالاساق, بالالارعا جاسىنان جول كورسەتىپ, باعىت-باعدار بەرۋگە ۇمتىلعانىمىز ءجون. ەجەلگى گرەك فيلوسوفى پلاتون «بالا تاربيەسى – مەملەكەتتىڭ ماڭىزدى مىندەتى» دەسە, اباي دا «ادامنىڭ ءبىر قىزىعى بالا دەگەن» دەپ ايتىپ كەتكەن. دەمەك بالانىڭ پاتريوت ازامات بولىپ تاربيەلەنۋىنە مەملەكەتتىڭ قوسار ۇلەسى قاشاندا زور. قوعام الدىنداعى جاۋاپتى مىندەت تە وسى.

بالالارعا – رۋحاني بازارلىق

ءاربىر بالانىڭ ءوز ارمانى بار. بالا­لاردىڭ ارمانى – ءبىزدىڭ ارما­نىمىز. ۇلى دالا ۇرپاعىنىڭ ماڭگى جاساۋى ءۇشىن الدىنا قويعان ماقساتتارىنا قولداۋ كورسەتۋ قاجەت ەكەنىن ءبارىمىز بىلەمىز. سول سەبەپتەن ولاردىڭ ارمان-تىلەكتەرىن ورىنداۋ ەلىمىزدىڭ ءار ازاماتىنا پارىز بولىپ قالا بەرمەك. بابالار سالعان ءىزدى, سالت-ءداستۇردى, ءتالىم-تاربيەنى قايتادان تۇلەتىپ, دارا جول سالىپ بەرۋ دە مىندەت. جاڭا قازاقستان تاريحىنداعى جاڭا ءداۋىر ۇرپاقتارىن ادامي قاسيەتتەر مەن رۋحاني قۇندىلىققا تاربيەلەۋ, ارمان-تىلەكتەرىنە جەتۋلەرىنە اركەز سەبىمىزدى دە تيگىزگەنىمىز ءجون.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ 2022 جىلدى «بالالار جىلى» دەپ جاريالاعانى بەكەر ەمەس. «مەن مەملەكەت باسشىسى رەتىندە وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ بولاشاعىنا باسا ءمان بەرەمىن. جاستارعا زور ءۇمىت ارتامىن. جاستارىمىز اتقارىلىپ جاتقان اۋقىمدى جۇمىستىڭ, رەفورمالاردىڭ يگىلىگىن مىندەتتى تۇردە كورەدى. ولاردىڭ اراسىندا كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ, ويى ۇشقىر ازاماتار از ەمەس. ءبىز وسكەلەڭ ۇرپاققا جول اشۋ ءۇشىن بارلىق جاعدايدى جاساۋىمىز كەرەك», – دەگەن بولاتىن پرەزيدەنت.

ءدال وسى «بالالار جىلى» اياسىندا «Qazaqconcert» ۇجىمى كوپتەگەن جوبا­نى قولعا الدى. 1 ماۋسىم – حالىقارالىق بالالاردى قورعاۋ كۇنىنە وراي باستاۋ العان «جازعى كينو» جوباسى 2 ايدان استام ۋاقىت بويى وتكىزىلىپ تۇردى. بۇل جو­بادا كوپ­بالالى, الەۋمەتتىك تۇر­عىدان از قامتىلعان وتباسىلاردان شىق­قان, ەرەكشە كومەككە مۇقتاج بالا­لار مەن جاسوسپىرىمدەرگە بالالار ۇيىندەگى تاربيەلەنۋشىلەر شا­قىرىلىپ, وتاندىق كينوتۋىندىلار مەن قازاقشا مۋلتفيلمدەر تەگىن كورسەتىلدى. «جازعى كينو» جوباسىنىڭ «قازاقفيلم» اق, «ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ور­­تالىعى» كەاق جانە استانا قالاسى اكىم­­دىگىمەن بىرلەسىپ جۇزەگە اسىرىلعانىن ايتا كەتۋ كەرەك. كوپتەگەن ۇستازدار مەن اتا-انا­­لاردىڭ وتىنىشتەرى بويىنشا جوبا «جاس كينو­­مان» رەتىندە ءوز جالعاسىن تاپتى.

ءار ءفيلمنىڭ كورسەتىلىمى الدىندا بالا­لارعا ارنالعان مەرەكەلىك شوۋ-باعدارلاما, اكتەرلىك قۇراممەن كەزدەسۋ­لەر مەن ءمۇسىنشى گيپەررەاليست ايدوس ەس­ماعامبەتوۆ, سۋرەتشى گۇلميرا تەلعوزيە­ۆا جانە كوستيۋمەر-ديزاينەر ساندۋعاش تولىمبەكتىڭ تانىمدىق شەبەرلىك ساعات­تارى, ەكسكۋرسيالار مەن جەكە كور­مە­لەرى ءجيى ۇيىمداستىرىلىپ تۇردى. اتاپ ايتقاندا, سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەسى شىمىربەك مەيىرىمنىڭ «عاجاپ الەم» جانە سۋرەتشى سەيسەنبى ايبار­دىڭ «Big dream books» باسپا ورتالىعى­نىڭ كورمەلەرى كورەرمەندەر نازارىنا ۇسىنىلدى. سونىمەن قاتار بالالار كينو كورىپ قانا قويماي «اstana sazy» فولكلورلىق ءانسامبلىنىڭ ونەر­پاز­دارى, «Astana musical» مەم­لەكەتتىك تەاترىنىڭ اكتەرلەرى جانە «قازاق­كون­تسەرت» ارتىستەرى ۇسىنعان ءتۇرلى كون­تسەرتتىك ءىس-شارالاردى تاماشالادى.

ت

جوبا اياسىندا ۇسىنىلعان وتاندىق تۋىندىلاردىڭ شىعارماشىلىق ۇجىمى قوناق رەتىندە كەلىپ, كورەرمەندەرمەن كەز­دەسۋلەر وتكىزىپ وتىردى. اتاپ ايتساق, ­­1­ ماۋسىم كۇنى بالالار نازارىنا ۇسىنىل­عان «مەنىڭ اتىم قوجا» كوركەم ءفيلمى­نىڭ كورسەتىلىمىنە قوجانىڭ ءرولىن سومدا­عان قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايرات­كەرى, اكتەر, ستسەناريست, كينودراماتۋرگ نۇرلان سانجار, جاناردىڭ ءرولىن سومداعان گۇل­نار قۇراباەۆا, «مەنىڭ اتىم قوجا» پوۆەسىن جازعان ايگىلى جازۋشى بەردىبەك سوقپاقباەۆتىڭ قىزى سامال سوقپاقباەۆا جانە فيلم رەجيسسەرى ابدوللا قار­ساق­باەۆتىڭ ۇلى, رەجيسسەر توقتار قار­­ساق­باەۆ ءوز وتباسىمەن, «ەرتوستىك», ­«مۇز­بالاق» انيماتسيالىق فيلمدەرى­نىڭ كورسەتىلىمىنە وسى تۋىندىلاردىڭ رە­جيسسەرى قاسيەت ساقيوللا, «كەنجە قىز» انيماتسيالىق ءفيلمىنىڭ يليۋستراتورى كاميلا جاكيانوۆا بالالارمەن كەزدەسىپ, ءوز تاجىريبەلەرىمەن ءبولىستى. «نارتاي» فيلمىندە باستى رولدەردى سومداعان اكتەر شاريپبەك زاكيروۆ جانە اكتريسا اننا ستارچەنكو كەلدى. مەملەكەتتىك اكا­دەميالىق كورەي مۋزىكالىق كومەديا تەاترىنىڭ مۋزىكالىق جەتەكشىسى, فيلم كومپوزيتورى تەن روديون ۆياچەسلاۆوۆيچ «نارتاي» ءفيلمىنىڭ ساۋندترەگىن كىش­كەنتاي كورەرمەندەرىمىزگە ورىنداپ بەردى. « ۇلى دالا تاڭى» فيلمىندە جاس قاسىم حاننىڭ ءرولىن سومداعان تەاتر جانە كينو اكتەرى دانيار ۋرازاەۆ پەن التىنبيكە ءرولىن سومداعان جاس اكتريسا ديلناز ەرتاەۆا دا بالالارمەن جۇزدەستى.

سونداي-اق «پاراليمپيەتس» ءفيلمى دە كىشكەنتاي كورەرمەندەرىمىز ءۇشىن بىرنەشە رەت كورسەتىلدى. رەجيسسەر الديار بايراكيموۆ جانە ستسەناريست ۆەنەرا قايىرجانوۆا, باستى ءرولدى سومداعان اكتەر اسقار يلياسوۆ, ەكىنشى پلانداعى اك­تەر جالعاس جانعازين, قويۋشى رەجيس­سەر ازامات جانابەكوۆ جانە فيلم كوم­پوزيتورلارى ءادىلجان تولىقپاەۆ پەن شىرىن بازاركۇلوۆا دا بالالارمەن كەزدەسىپ, فيلم جايىندا ءوز ويلارىمەن ءبولىستى. كورسەتىلىم الدىندا كونتسەرتتىك زالدىڭ فويەسىندە «Saz and Soul» توبى ءوز رەپەرتۋارلارىنداعى اندەردى جانە فيلم ساۋندترەگىن ورىنداپ بەردى. وسى كينو تۋرالى ءبىر وقيعانى ايتقىم كەلىپ وتىر. «پاراليمپيەتس» ءفيلمى اياقتالعان سوڭ, مۇگەدەك ارباسىندا وتىرعان جاس كورەرمەن «مەن ەندى ەشقاشان مىنا ار­بادا وتىرمايمىن» دەپ, ورنىنان تۇرىپ, زالدان شىعىپ كەتە باردى. بارلىق جۇرت الگى بالاعا تاڭقالىپ, ۇزاق قاراپ تۇردى. كور­دىڭىزدەر مە؟ وسىنداي ماعىنالى كي­نو­تۋىندىلار ادامدارعا موتيۆاتسيا بەرەدى.

«جازعى كينو» كورسەتىلىمىنىڭ كورەر­مەن­دەرى رەتىندە ەلوردامىزدىڭ مەك­تەپ­تەرىندە ۇيىمداستىرىلعان «جاز­عى لاگەر» بالالارى, بالالار ءۇيىنىڭ تار­بيەلەنۋشىلەرى, «مۇرا» اكتسيونەر­لىك قوعامىنىڭ جانە استانا قالاسى اكىم­­دىگىنىڭ «نۇرلى جۇرەك» الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ ينكليۋ­زيۆ­تى بالالارى, «التىن دومبىرا» ونەر مەكتەبى, «جاڭا بەلەس» مەكتەبى مەن «حاس ساق» سپورت ورتالىعىنىڭ بالالارى, ەلور­دا­مىزدىڭ قوناقتارى جانە اتا-انالا­رى ءوز بالالارىمەن كەلدى. اتالعان جوبا بو­يىنشا ماۋسىم ايىنان بەرى 25 مىڭنان استام بالاعا وتاندىق كينوتۋىندىلار مەن مۋلتفيلمدەر تەگىن كورسەتىلدى. اتال­مىش جوبا قىركۇيەك ايىندا باستالىپ, جىل سايىن جالعاسىن تابا بەرمەك.

سونىمەن قاتار «قازاقكونتسەرت» بالا­لاردى ونەرگە باۋلىپ, ولاردىڭ مادە­ني تالعامىن قالىپتاستىرۋ ماق­ساتىندا «بالالار فيلارمونياسى» اتتى جاڭا جوبانى باستادى. جوبا اياسىندا بۇلدىرشىندەر ءۇشىن 2022 جىلدىڭ ءار سەنبى كۇنى «قازاقكونتسەرتتىڭ» ايتۋ­لى ونەر ۇجىمدارى مەن تانىمال ارتىس­تەرى ءدارىس-كونتسەرتتەر, شەبەرلىك ساباق­تار, ەكسكۋرسيالار وتكىزىپ, كاسىبي شەبەر­لىك­تەرىنىڭ سىرىمەن بولىسۋدە.

ءدال وسى ءۇردىستى جالعاستىرا وتىرىپ, «قازاقكونتسەرت» ۇجىمى «اstana Muzical» مەملەكەتتىك ميۋزيكل تەاترى بالا­لار­عا ارنالعان «الدار كوسە» ميۋ­زيكلىن جەل­توقسان ايىندا كىشكەنتاي كورەر­مەندەر نازارىنا ۇسىنعالى وتىر.

بالالار جىلى اياسىندا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردى قولداۋ ماقساتىندا جاقىندا «Qazaqconcert» مەملەكەتتىك كونتسەرتتىك ۇيىمى «ارمان اسۋلارى» فەستيۆالىنىڭ گالا-كونتسەرتىن دە وتكىزدى. ەلىمىزدىڭ بولاشاعى بالالاردىڭ ارمان-تىلەكتەرىن ورىنداۋ ءۇشىن وسىنداي ءبىر جوبانى قولعا العان جايىمىز بار. فەستيۆال بارىسىندا قازاقستاننىڭ بارلىق ايماقتارىنان ەرەكشە قاجەت­تىلىك­تەرى بار دارىندى بالالاردى جيناپ, ءبىر ارنادا, ءبىر باعىتتا ونەرلەرىن كورسەتۋلەرى ءۇشىن جاعدايلارىن جاساۋعا تىرىستىق. جوباعا قاتىسۋشى ونەرپازداردىڭ «بي ونەرى», «ۆوكالدىق ونەر», «اسپاپتا ورىنداۋ», ء«اندى ىم-يشارامەن ورىنداۋ» جانە «ۇلتتىق كيىم ديزاينى» جانرلارى بويىنشا كورسەتكەن ونەرلەرىنە ءتانتى بولدىق. وسى ءىس-شارانى وتكىزگەننەن كەيىن دە كوپتەگەن بالالار مەن اتا-انالاردان جانە ۇستازداردان جاقسى پىكىرلەر الدىق. ءار جىل سايىن وتكىزىپ تۇرۋ وتىنىشتەرىن دە ايتتى. گالا-كونتسەرتتە دارىندى بالالار روزا رىمباەۆا, ايجان نۇرماعامبەتوۆا, قۇرماش ماحان, ازامات جىلتىركوزوۆ, سالتانات مەڭدىعاليەۆا, الىبەك الماديەۆ, رۋحيا بايدۇكەنوۆا, ديدار ابدىحالىق, «استانا سازى» مەملەكەتتىك فولكلورلىق ءانسامبلى, «TURAN» فولكلورلى-ەتنو­گرا­فيالىق ءانسامبلى, «مەلومەن» توبى, «Forte Trio», «Saz&Soul», ءادىلحان ماكين, گۇلدانا اكيموۆا (فلەيتا) سىندى «قا­زاق­كونتسەرتتىڭ» سوليستەرى, تانىمال ونەر جۇلدىزدارى مەن شىعارماشىلىق توپ­تارىمەن بىرگە ساحناعا شىقتى. ورتا ازيا­­داعى ەڭ العاشقى «قاناتتىلار» ينكليۋ­زيۆتى تەاترىنىڭ ارتىستەرى دە ءوز ونەرلەرىن ورتاعا سالدى. سونداي-اق «Qazaq­stan» ورتالىق كونتسەرت زالىندا جاس ونەرپازداردىڭ بەينەلەۋ جانە ساندىك-قولدانبالى ونەر تۋىندىلارى قويىلدى.

فەستيۆالگە ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرلەرىنەن كوپتەگەن جاس ونەرپازدار كەلدى. اتاپ اي­تاتىن بولساق, تۇركىستان, شىمكەنت قالا­لارىنان, شىعىس قازاقستان, اباي, قا­را­عان­دى, پاۆلودار, سولتۇستىك قازاقستان وبلىس­تارىنان, استانا قالاسىنداعى BINOM مەكتەبى مەن «نۇرلى جۇرەك» مەك­تەپ-ينتەرناتىنان 150-گە جۋىق دارىندى بالالار قاتىستى. سونىمەن قاتار گالا-كون­تسەرتتە XVII «BI جۇلدىزاي» فەستي­ۆالىنىڭ لاۋرەاتى رۋزاحمەت ۆاليەۆتىڭ ورىنداۋىندا «مەيىرىم كەرەك» اتتى جاڭا بەينەباياننىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى.

قاي زاماندا بولسىن, قانداي قوعام­دا بولسىن بالا تاربيەسى وزەكتى دە ماڭىزدى. ەڭ العاش شىر ەتىپ دۇنيەگە كەل­گەننەن باستاپ, ءوز ءتىلىن, ءدىنىن, سالت-ءداس­تۇرىن, رۋحا­نياتىن, تاريحىن بالا سانا­سىندا ورنىقتىرۋعا تىرىسۋىمىز كەرەك. ۇلتتىق تار­بيە, ۇرپاق مادەنيەتى, مىنە, وسىدان باستالادى.

پر

 

اقتوتى رايىمقۇلوۆا,

«روزا باعلانوۆا اتىنداعى «قازاقكونتسەرت» ديرەكتورى,

كومپوزيتور, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى

سوڭعى جاڭالىقتار