بۇل يدەيا وعان قايدان كەلدى دەيسىز عوي!؟ ارينە, بالالارىنان. ءار بالانىڭ تالعامى ءارتۇرلى. گۇلناز حانىم پەرزەنتتەرىنىڭ تىلەگىن قالىس قالدىرماي, وتاعاسى ەكەۋى ۇل-قىزدارىنا بارلىق جاعدايدى جاساۋعا تىرىسادى. ولاردىڭ قالاۋىن ورىنداۋ ءۇشىن تاڭسارىدەن الۋان ءتۇرلى تاعامدار مەن تاتتىلەر پىسىرۋگە ادەتتەنگەن. كەيىن قىزدارى قولعابىس ەتۋگە جاراعان سوڭ, ءۇي ىشىندە جەڭىل-جەلپى تاعامدار ازىرلەپ ساتۋدى قولعا الادى. قىزىعى, بىرتە-بىرتە ءدامدى تاماقتار ەلدىڭ قىزىعۋشىلىعىن تانىتىپ, سۇرانىس كوبەيە باستاعان. تۇتىنۋشىلار ءتىل ۇيىرەر اس جاساعان اناعا العىسىن جاۋدىرىپ, مۇنى كاسىپ رەتىندە ىسكە اسىرۋدى سۇرايدى. ەلدىڭ تىلەگى بويىنشا كەيىپكەرىمىز وتباسىمەن اقىلداسا كەلە, جەكە بيزنەسىن اشۋعا بەل بايلايدى. ۇلكەن قالالاردا جۇمىس ىستەپ تاجىريبە جيناعان ستۋدەنت بالالارى جاپپاي كەڭ تارالعان كاسىپ تۇرىنەن گورى سارىوزەكتە قاي بيزنەس ءتۇرى كەمشىن, سوعان باسىمدىق بەرگەندى دۇرىس ساناعان. وسىلايشا, كوفە دايىندايتىن شاعىن ءدامحانا اشۋعا بەكىنەدى. بۇل رەتتە كوپبالالى وتباسىعا مەملەكەت تە كومەك قولىن سوزادى.
«العاشىندا اۋداندىق جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا جۇگىندىم. سوسىن «اتامەكەن» كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ جەرگىلىكتى فيليالىنىڭ «باستاۋ-بيزنەس» باعدارلاماسى ارقىلى كاسىپكەرلىكتىڭ قىر-سىرىن وقىپ ۇيرەندىم. بيزنەس-جوسپار جاساۋعا ءبىراز ۋاقىتىم كەتتى, وعان بالالارىم كومەكتەستى. جوبامدى قورعاپ, 1,2 ملن تەڭگە گرانت الدىم. بۇل قاراجاتقا دامحاناعا قاجەتتى ۇستەل-ورىندىق, توڭازىتقىش, تەرموستات, تاعى باسقا دا جابدىقتار ساتىپ الدىم», دەيدى كوپبالالى انا. ول ويلاعان ماقساتىنا جەتۋ ءۇشىن بارلىق قام-قارەكەتتى جاساعان.
كىشكەنتاي بالالارىن ەرتىپ ءجۇرىپ, «Coffeevita» جك-سىن قۇرىپ, اۋدان ورتالىعىنان العاش بولىپ كوفەحانا اشادى. ءدامحانا تاۋارلارىن تۇتىنۋشىلارعا جىلدام جەتكىزىپ بەرەتىن قىزمەت ءتۇرىن ەنگىزەدى. جۇمىلا كوتەرگەن جۇك جەڭىل دەگەندەي, كاسىپتى جۇرگىزۋدە نەگىزگى جاۋاپكەرشىلىك گۇلنازدىڭ موينىندا بولعانىمەن, بالالارى دا شاما-شارقىنشا جاردەمدەسىپ ءجۇر. ال وتاعاسى جەتكىزۋ قىزمەتىنىڭ مىندەتىن ءوزى اتقارادى. بۇل ءبىر وتباسىلىق تاندەم سەكىلدى.
سىرتى شاعىن كوفەحانا بولعانىمەن مۇندا تاماق ءمازىرى مول. ونىڭ ۇستىنە سارىوزەكتىڭ ىشىمەن وتەتىن نەگىزگى جول – ب.مومىش ۇلى كوشەسىنىڭ بويىندا ورنالاسقان. بۇل جول وبلىستىق ماڭىزى بار باستى باعىت بولعاندىقتان كەلۋشى ۇزىلمەيدى دەسە دە بولادى. كاسىپكەردىڭ ايتۋىنشا, كۇنىنە كەم دەگەندە جيىرمادان استام ادام كەلەدى. شىنىمەن كوفەحانانىڭ اسسورتيمەنتى باي. مۇنداعى قۇيماق, توقاش, ءبالىش, باۋىرساق, پاحلاۆا, روگاليك, باسقا دا تاعامداردىڭ ءبارىن گۇلناز ءوزى پىسىرەدى. دەگەنمەن جوعارى سىنىپتا وقيتىن قىزدارى دا ساباقتان بوساعان ۋاقىتىندا اناسىنا كومەكتەسەدى. «اسىرەسە ۇلكەن تويلارعا, وتباسىلىق قۋانىشتارعا تاپسىرىس العان كەزدە بالالاردىڭ كومەگىنسىز اتقارۋ قيىن. سوندىقتان بالالارىم – قولعاناتىم», دەيدى ءوزى. ازىرگە ۇلكەن تورتتاردى عانا تالدىقورعاننان تاپسىرىسپەن العىزادى. مۇنداي ءتاتتىنى پىسىرۋگە قويىلاتىن تالعام مەن تالاپتىڭ ۇدەسىنەن شىعۋ ءۇشىن گۇلناز بەن ونىڭ قىزدارى وزدەرىنىڭ اسپازدىق قابىلەتتەرىن دامىتىپ, ۇيرەنۋ ۇستىندە.
مۇندا كوفە مەن شايدىڭ ءتۇرى كوپ, سونداي-اق ادەتتەگى قارا شاي, ءسۇتتى جانە كوك شاي دا تابىلادى. باعالارى 200-1 100 تەڭگە ارالىعىندا, بۇل جەرگىلىكتى تۇرعىندار ءۇشىن قولايلى باعا, ونى كليەنتتەردىڭ وزدەرى دە راستايدى.
«جاڭا كوفەحانا جول ۇستىندە ورنالاسقاندىقتان بىزگە وتە ىڭعايلى. قاجەت كەزدە جۇگىرىپ كەلىپ, كوفەنى وزىڭىزبەن بىرگە الىپ كەتە الاسىز. جالپى, سارىوزەكتە مۇنداي قىزمەت كورسەتەتىن ورىن ازىرگە وسى جەر عانا جانە باعاسى دا كوڭىلدەن شىعادى. كوفەحانا قوجايىنىنىڭ تابىستى بولۋىنا تىلەكتەسپىن», دەيدى جاس مامان اسەم كەنجەبەكوۆا.
12 ورىنعا ارنالعان شاعىن ءدامحانانىڭ جۇمىس ىستەپ تۇرعانىنا ءبىر ايدان استى. نيەت بىلدىرۋشىلەر «WhatsApp» مەسسەندجەرى ارقىلى جانە «gulnaz_coffe_saryozek» ينستاگرام پاراقشاسى ارقىلى ونىمدەرگە تاپسىرىس بەرەدى.
ء«بارى ويلاعانىمىزداي بولىپ, وسى قارقىندا جۇمىس ىستەسەك, الداعى ۋاقىتتا كاسىبىمىزدى كەڭەيتۋ دە ويىمىزدا بار. ول ءۇشىن الەۋمەتتىك جوبالارعا ارنالعان 5 ملن تەڭگەنىڭ گرانتىن جەڭىپ الۋعا بار كۇش-جىگەرىمدى جۇمساۋعا بەل بايلاپ وتىرمىن. پيتستسا, دونەر, گريلدە پىسكەن تاۋىق سياقتى تاعامدار دايىنداۋعا دا دەن قويساق دەيمىن. ازىرگە ەكى ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرمىن. ەگەر ىرگەمىزدى كەڭەيتىپ جاتساق, جۇمىسشىلار قاتارىن دا كوبەيتۋ جوسپاردا بار», دەيدى گ.شاكەنوۆا.
جالپى, جولداسى سارسەنباي سادۋاقاسوۆ ەكەۋى 14 بالا تاربيەلەپ ءوسىرىپ وتىر. ۇلكەندەرى 27 جاستا, كىشىسى نۇرعالىم 1 جاستان 8 اي عانا اسقان. ۇلكەن ءۇش قىز تۇرمىس قۇرىپ ۇلگەرگەن. ەكى بالاسى ستۋدەنت, بەسەۋى مەكتەپتە وقيدى, سوڭعى ءۇش كىشكەنتايى بالاباقشاعا بارادى. كوپبالالى بولۋدىڭ ارتىقشىلىعى كوپ. «قۇداي, وسى قۋانىشىمىزدان ايىرماسىن» دەيدى كەيىپكەرىمىز.
«اۋىرلىققا سابىر قىلساڭ, جاقسىلىققا نيەتتەنسەڭ, ەڭبەكتەنسەڭ, قيىندىقتىڭ ءبارىن جەڭۋگە بولادى. بالالارىم – بايلىعىم. جولداسىم ەكەۋمىز 10 قىز, 4 ۇل تاربيەلەپ وتىرمىز. ولاردى ەشقاشان كوپسىنبەيمىز. الدى ەر جەتكەندە كەيىنگىلەرىن وسىرۋگە جاردەمدەسەدى, ءبىر-بىرىنە قارايدى, ءبىر-ءبىرىن وقىتادى, سول جاعى اتا-اناعا ۇلكەن كومەك. كوپبالالى بولۋ نەگىزى ناعاشى جاقتان تەگىمىزدە بار. ۇلكەن ناعاشى اجەم 18 قۇرساق كوتەرگەن ەكەن, ال ناعاشى اجەم 15 بالا, شەشەم 12 بالا دۇنيەگە اكەلگەن. سول جولدى جالعاستىردىم دەسەم بولادى. ۇلكەن وتباسى بولۋدىڭ قيىندىعى عانا ەمەس, ءوز ارتىقشىلىقتارى دا بار. وتاعاسى سارسەنباي – مەنىڭ تىرەگىم, بالالارىم – بويىمداعى بار قابىلەت-مۇمكىندىكتەرىمدى اشقان ىنتالاندىرۋشىلارىم, ءبارى بىرگە ءىسىمدى ىلگەرىلەتۋگە كومەكتەسىپ كەلەدى. شاڭىراقتا ەڭ باستىسى ءوزارا تۇسىنىستىك, سىيلاستىق, ءبىر-بىرىنە دەگەن جاناشىر جۇرەك, مەيىرىمدى پەيىل بولسا, بارلىق يگىلىك ءوزى-اق ءۇيىرىلىپ تۇرادى. وتباسىنىڭ باقىتى بار جەردە, ءومىرى بەرەكەلى بولسا, ادام تەز قارتايمايدى. بىراق وسى جەتكەنىمىزگە توقمەيىلسىپ وتىرمايمىز. جاڭا ماشىققا ۇيرەنىپ, ءوزىمىزدى دامىتا بەرەمىز. مەملەكەت ءبىزدى بارىنشا قولداپ كەلەدى. «التىن القا» يەگەرىمىن. 2019 جىلى تۇرعىن ءۇي كەزەگىمەن كوپ بولمەلى جەكە ءۇي بەردى. ءۇش بالامنىڭ بىرەۋى بالاباقشاعا تەگىن بارىپ ءجۇر. سوندىقتان وسىنىڭ بارىنە شۇكىرشىلىك ەتەمىن, بۇدان ءارى دە العا قاراي تالپىنا بەرەمىز دەپ ويلايمىن», دەيدى ول.
جەتىسۋ وبلىسى اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, 2021-2022 جىلدارعا ارنالعان كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ ۇلتتىق جوباسى اياسىندا جاڭا بيزنەس-يدەيالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن 2022 جىلعا كەربۇلاق اۋدانىندا 89 ملن تەڭگەدەن استام سوماعا مەملەكەتتىك گرانت بەرۋ جوسپارلانعان. بۇگىندە 40 ادام, ونىڭ ىشىندە 14 جاس كاسىپكەر جانە حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىنان 26 ازامات 40 ملن تەڭگە الدى. جىل سوڭىنا دەيىن تاعى 33 ازاماتقا وتەۋسىز گرانتتار بەرىلەدى. گرانت العاندار قىزمەت كورسەتۋ, مال شارۋاشىلىعى, ومارتاشىلىق, كىرپىش ءوندىرۋ, كونديتەرلىك بۇيىمدار دايىنداۋ جانە ت.ب. سالالاردا ءوز ىستەرىن اشۋدا. اۋداندا شاعىن, ورتا بيزنەس وبەكتىلەرىنىڭ سانى 3 410-عا جەتتى, ولاردا 5 796 ادام جۇمىس ىستەيدى. وسى جىلدىڭ 9 ايىندا اۋداندا 1 ملرد 900 ملن تەڭگەنىڭ ءونىمى وندىرىلگەن.
ال وڭىردە بيىل قاڭتار-قىركۇيەك ايلارىندا جۇمىس ىستەپ تۇرعان شوب سۋبەكتىلەرىنىڭ سانى – 46,5 مىڭ. ءى توقساننىڭ مالىمەتتەرىنە قاراعاندا, وسى سەكتوردا 84,5 مىڭ ادام جۇمىسپەن قامتىلعان. بۇل رەتتە اتالعان كەزەڭدە وبلىستا ءونىم شىعارۋ كولەمى بىلتىرمەن سالىستىرعاندا 88 پايىزعا ءوسىم كورسەتىپ, 135,4 ملرد تەڭگەنى قۇراپ وتىر. سونىمەن قاتار كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ ۇلتتىق جوباسى شەڭبەرىندە 2022 جىلعا 6,3 ملرد تەڭگە بولىنگەن. بۇگىندە 25,4 ملرد تەڭگە كرەديتتىك سوماعا 253 جوبا ماقۇلداندى.
جەتىسۋ وبلىسى