قوعام • 17 قاراشا, 2022

كوپبالالى كاسىپكەر

370 رەت
كورسەتىلدى
9 مين
وقۋ ءۇشىن

قازىر وتباسى قۇرامىندا ءتورت بالا بولسا, اتا-اناعا قوعام بولىپ كومەك قولىن سوزۋعا تىرىسامىز. اتالعان شاڭىراققا الەۋمەتتىك جاردەمنىڭ دە اۋىلى الىس ەمەس. سول ساتتە جەتى ۇلدى جەتكىزگەن بايىرعى ەر مىنەزدى شەشەلەرىمىز ەسكە تۇسەتىنى بار. بىلەسىز بە, ءبىز سونداي ءبىر جانعا جولىقتىق. ول – 14 بالانىڭ اناسى گۇلناز شاكەنوۆا. كوپبالالى انا شاعىن كاسىپتى دە مەڭگەرگەن. بۇگىندە ەسىك الدىنا ءدامحانا اشىپ, سارىوزەك اۋىلىنىڭ ءسانىن كەلتىرىپ وتىر.

كوپبالالى كاسىپكەر

بۇل يدەيا وعان قايدان كەلدى دەيسىز عوي!؟ ارينە, بالالارىنان. ءار بالانىڭ تالعامى ءارتۇرلى. گۇلناز حانىم پەرزەنتتەرىنىڭ تىلەگىن قالىس قالدىرماي, وتاعاسى ەكەۋى ۇل-قىزدارىنا بارلىق جاعدايدى جاساۋعا تىرىسادى. ولاردىڭ قالاۋىن ورىنداۋ ءۇشىن تاڭسارىدەن الۋان ءتۇرلى تاعامدار مەن تاتتىلەر پىسىرۋگە ادەتتەنگەن. كەيىن قىزدارى قولعابىس ەتۋگە جاراعان سوڭ, ءۇي ىشىندە جەڭىل-جەلپى تاعامدار ازىرلەپ ساتۋدى قولعا الادى. قىزىعى, بىرتە-بىرتە ءدامدى تاماقتار ەلدىڭ قىزىعۋشىلىعىن تانىتىپ, سۇرانىس كوبەيە باستاعان. تۇتىنۋشىلار ءتىل ۇيىرەر اس جاساعان اناعا العىسىن جاۋدىرىپ, مۇنى كاسىپ رەتىندە ىسكە اسىرۋدى سۇرايدى. ەلدىڭ تىلەگى بويىنشا كەيىپ­كەرىمىز وتباسىمەن اقىلداسا كەلە, جەكە بيزنەسىن اشۋعا بەل بايلايدى. ۇلكەن قالالاردا جۇمىس ىستەپ تاجىريبە جيناعان ستۋدەنت بالالارى جاپپاي كەڭ تارالعان كاسىپ تۇرىنەن گورى سارىوزەكتە قاي بيزنەس ءتۇرى كەمشىن, سوعان باسىمدىق بەرگەندى دۇرىس ساناعان. وسىلايشا, كوفە دايىندايتىن شاعىن ءدامحانا اشۋعا بەكىنەدى. بۇل رەتتە كوپبالالى وتباسىعا مەملەكەت تە كومەك قولىن سوزادى.

«العاشىندا اۋداندىق جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا جۇگىندىم. سوسىن «اتامەكەن» كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ جەرگىلىكتى فيليالىنىڭ «باستاۋ-بيزنەس» باعدارلاماسى ارقىلى كاسىپكەرلىكتىڭ قىر-سىرىن وقىپ ۇيرەندىم. بيزنەس-جوسپار جاساۋعا ءبىراز ۋاقىتىم كەتتى, وعان بالالارىم كومەكتەستى. جوبامدى قورعاپ, 1,2 ملن تەڭگە گرانت الدىم. بۇل قاراجاتقا دامحاناعا قاجەتتى ۇستەل-ورىندىق, توڭا­زىت­قىش, تەرموستات, تاعى باسقا دا جابدىقتار ساتىپ الدىم», دەيدى كوپبالالى انا. ول ويلاعان ماقساتىنا جەتۋ ءۇشىن بارلىق قام-قارەكەتتى جاساعان.

كىشكەنتاي بالالارىن ەرتىپ ءجۇرىپ, «Coffeevita» جك-سىن قۇرىپ, اۋدان ورتالىعىنان العاش بولىپ كوفەحانا اشادى. ءدامحانا تاۋارلارىن تۇتىنۋشىلارعا جىلدام جەتكىزىپ بەرەتىن قىزمەت ءتۇرىن ەنگىزەدى. جۇمىلا كوتەرگەن جۇك جەڭىل دەگەندەي, كاسىپتى جۇرگىزۋدە نەگىزگى جاۋاپكەرشىلىك گۇلنازدىڭ موينىندا بولعانىمەن, بالالارى دا شاما-شارقىنشا جاردەمدەسىپ ءجۇر. ال وتاعاسى جەتكىزۋ قىزمەتىنىڭ مىندەتىن ءوزى اتقارادى. بۇل ءبىر وتباسىلىق تاندەم سەكىلدى.

سىرتى شاعىن كوفەحانا بولعانىمەن مۇندا تاماق ءمازىرى مول. ونىڭ ۇستىنە سارىوزەكتىڭ ىشىمەن وتەتىن نەگىزگى جول – ب.مومىش ۇلى كوشەسىنىڭ بويىندا ورنالاسقان. بۇل جول وبلىستىق ماڭىزى بار باستى باعىت بولعاندىقتان كەلۋشى ۇزىلمەيدى دەسە دە بولادى. كاسىپكەردىڭ ايتۋىنشا, كۇنىنە كەم دەگەندە جيىرمادان استام ادام كەلەدى. شىنىمەن كوفەحانانىڭ اسسورتيمەنتى باي. مۇنداعى قۇيماق, توقاش, ءبالىش, باۋىرساق, پاحلاۆا, روگاليك, باسقا دا تاعامداردىڭ ءبارىن گۇلناز ءوزى پىسىرەدى. دەگەنمەن جو­عارى سىنىپتا وقيتىن قىزدارى دا ساباق­تان بوساعان ۋاقىتىندا اناسىنا كومەك­تەسە­دى. «اسىرەسە ۇلكەن تويلارعا, وتباسى­لىق قۋانىشتارعا تاپسىرىس العان كەزدە بالا­لاردىڭ كومەگىنسىز اتقارۋ قيىن. سون­دىق­تان بالالارىم – قولعاناتىم», دەيدى ءوزى. ازىرگە ۇلكەن تورتتاردى عانا تالدى­قورعاننان تاپسىرىسپەن العىزادى. مۇن­داي ءتاتتىنى پىسىرۋگە قويىلاتىن تال­عام مەن تالاپتىڭ ۇدەسىنەن شىعۋ ءۇشىن گۇلناز بەن ونىڭ قىزدارى وزدەرىنىڭ اسپازدىق قابىلەتتەرىن دامىتىپ, ۇيرەنۋ ۇستىندە.

مۇندا كوفە مەن شايدىڭ ءتۇرى كوپ, سون­داي-اق ادەتتەگى قارا شاي, ءسۇتتى جانە كوك شاي دا تابىلادى. باعالارى 200-1 100 تەڭ­گە ارالىعىندا, بۇل جەرگىلىكتى تۇرعىن­دار ءۇشىن قولايلى باعا, ونى كليەنتتەردىڭ وزدەرى دە راستايدى.

«جاڭا كوفەحانا جول ۇستىندە ورنالاس­قاندىقتان بىزگە وتە ىڭعايلى. قاجەت كەزدە جۇگىرىپ كەلىپ, كوفەنى وزىڭىزبەن بىرگە الىپ كەتە الاسىز. جالپى, سارىوزەكتە مۇنداي قىزمەت كورسەتەتىن ورىن ازىرگە وسى جەر عانا جانە باعاسى دا كوڭىلدەن شىعادى. كوفەحانا قوجايىنىنىڭ تابىستى بولۋىنا تىلەكتەسپىن», دەيدى جاس مامان اسەم كەنجەبەكوۆا.

12 ورىنعا ارنالعان شاعىن ءدامحانانىڭ جۇمىس ىستەپ تۇرعانىنا ءبىر ايدان استى. نيەت بىلدىرۋشىلەر «WhatsApp» مەسسەندجەرى ارقىلى جانە «gulnaz_coffe_saryozek» ينستاگرام پاراقشاسى ارقىلى ونىمدەرگە تاپسىرىس بەرەدى.

ء«بارى ويلاعانىمىزداي بولىپ, وسى قارقىندا جۇمىس ىستەسەك, الداعى ۋاقىتتا كاسىبىمىزدى كەڭەيتۋ دە ويىمىزدا بار. ول ءۇشىن الەۋمەتتىك جوبالارعا ارنالعان 5 ملن تەڭگەنىڭ گرانتىن جەڭىپ الۋعا بار كۇش-جىگەرىمدى جۇمساۋعا بەل بايلاپ وتىرمىن. پيتستسا, دونەر, گريلدە پىسكەن تاۋىق سياقتى تاعامدار دايىنداۋعا دا دەن قويساق دەيمىن. ازىرگە ەكى ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرمىن. ەگەر ىرگەمىزدى كەڭەيتىپ جاتساق, جۇمىسشىلار قاتارىن دا كوبەيتۋ جوسپاردا بار», دەيدى گ.شاكەنوۆا.

جالپى, جولداسى سارسەنباي سادۋا­قاسوۆ ەكەۋى 14 بالا تاربيەلەپ ءوسىرىپ وتىر. ۇل­كەن­دەرى 27 جاستا, كىشىسى نۇرعالىم 1 جاس­تان 8 اي عانا اسقان. ۇلكەن ءۇش قىز تۇر­مىس قۇرىپ ۇلگەرگەن. ەكى بالاسى ستۋ­دەنت, بەسەۋى مەكتەپتە وقيدى, سوڭعى ءۇش كىش­كەنتايى بالاباقشاعا بارادى. كوپبالالى بولۋدىڭ ارتىقشىلىعى كوپ. «قۇداي, وسى قۋانىشىمىزدان ايىرماسىن» دەيدى كەيىپكەرىمىز. 

«اۋىرلىققا سابىر قىلساڭ, جاقسى­لىققا نيەتتەنسەڭ, ەڭبەكتەنسەڭ, قيىن­دىق­تىڭ ءبارىن جەڭۋگە بولادى. بالالارىم – بايلىعىم. جولداسىم ەكەۋمىز 10 قىز, 4 ۇل تاربيەلەپ وتىرمىز. ولاردى ەشقاشان كوپسىنبەيمىز. الدى ەر جەتكەندە كەيىنگىلەرىن وسىرۋگە جاردەمدەسەدى, ءبىر-بىرىنە قارايدى, ءبىر-ءبىرىن وقىتادى, سول جاعى اتا-اناعا ۇلكەن كومەك. كوپبالالى بولۋ نەگىزى ناعاشى جاقتان تەگىمىزدە بار. ۇلكەن ناعاشى اجەم 18 قۇرساق كوتەرگەن ەكەن, ال ناعاشى اجەم 15 بالا, شەشەم 12 بالا دۇنيەگە اكەلگەن. سول جولدى جال­عاس­تىردىم دەسەم بولادى. ۇلكەن وت­با­سى بولۋدىڭ قيىندىعى عانا ەمەس, ءوز ار­­تىق­­شىلىقتارى دا بار. وتاعاسى سارسەن­­باي – مەنىڭ تىرەگىم, بالالارىم – بويىم­­داعى بار قابىلەت-مۇمكىندىكتەرىمدى اشقان ىن­تال­اندىرۋشىلارىم, ءبارى بىرگە ءىسىمدى ىل­گەرى­لەتۋگە كومەكتەسىپ كەلەدى. شا­­ڭى­­راق­تا ەڭ باستىسى ءوزارا تۇسىنىستىك, سىيلاس­تىق, ءبىر-بىرىنە دەگەن جاناشىر جۇرەك, مەيى­رىمدى پەيىل بولسا, بارلىق يگى­لىك ءوزى-اق ءۇيىرىلىپ تۇرادى. وتباسىنىڭ باقىتى بار جەردە, ءومىرى بەرەكەلى بولسا, ادام تەز قار­تاي­مايدى. بىراق وسى جەت­كەنىمىز­گە توق­مەيىل­سىپ وتىرمايمىز. جاڭا ماشىق­قا ۇي­رەنىپ, ءوزىمىزدى دامىتا بەرە­مىز. مەملە­كەت ءبىزدى بارىنشا قولداپ كەلە­دى. «التىن القا» يەگەرىمىن. 2019 جىلى تۇرعىن ءۇي كەزەگىمەن كوپ بولمەلى جەكە ءۇي بەردى. ءۇش بالامنىڭ بىرەۋى بالاباقشاعا تەگىن بارىپ ءجۇر. سوندىقتان وسىنىڭ بارىنە شۇكىرشىلىك ەتەمىن, بۇدان ءارى دە العا قاراي تالپىنا بەرەمىز دەپ ويلايمىن», دەيدى ول.

جەتىسۋ وبلىسى اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىز­مەتىنىڭ مالىمەتىنشە, 2021-2022 جىل­دارعا ارنالعان كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ ۇلتتىق جوباسى اياسىندا جاڭا بيزنەس-يدەيالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن 2022 جىلعا كەربۇلاق اۋدانىندا 89 ملن تەڭگەدەن استام سوماعا مەملەكەتتىك گرانت بەرۋ جوسپارلانعان. بۇگىندە 40 ادام, ونىڭ ىشىندە 14 جاس كاسىپكەر جانە حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىنان 26 ازامات 40 ملن تەڭگە الدى. جىل سوڭىنا دەيىن تاعى 33 ازاماتقا وتەۋسىز گرانتتار بەرىلەدى. گرانت العاندار قىزمەت كورسەتۋ, مال شارۋاشىلىعى, ومارتاشىلىق, كىرپىش ءوندىرۋ, كونديتەرلىك بۇيىمدار دايىنداۋ جانە ت.ب. سالالاردا ءوز ىستەرىن اشۋدا. اۋداندا شاعىن, ورتا بيزنەس  وبەكتىلەرىنىڭ سانى 3 410-عا جەتتى, ولاردا 5 796 ادام جۇمىس ىستەيدى. وسى جىلدىڭ 9 ايىندا اۋداندا 1 ملرد 900 ملن تەڭگەنىڭ ءونىمى وندىرىلگەن.

ال وڭىردە بيىل قاڭتار-قىركۇيەك ايلارىندا جۇمىس ىستەپ تۇرعان شوب سۋبەك­تىلەرىنىڭ سانى – 46,5 مىڭ. ءى توق­ساننىڭ مالىمەتتەرىنە قاراعاندا, وسى سەكتوردا 84,5 مىڭ ادام جۇمىسپەن قامتىلعان. بۇل رەتتە اتالعان كەزەڭدە وبلىستا ءونىم شىعارۋ كولەمى بىلتىرمەن سالىستىرعاندا 88 پايىزعا ءوسىم كورسەتىپ, 135,4 ملرد تەڭگەنى قۇراپ وتىر. سونىمەن قاتار كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ ۇلتتىق جوباسى شەڭبەرىندە 2022 جىلعا 6,3 ملرد تەڭگە بولىنگەن. بۇگىندە 25,4 ملرد تەڭگە كرەديتتىك سوماعا 253 جوبا ماقۇلداندى. 

 

جەتىسۋ وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار