وبلىس اكىمى سەرىك شاپكەنوۆتىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, بيىلعى قاڭتار-قىركۇيەك ايلارى ارالىعىندا اتىراۋ وبلىسىنىڭ ەۋرووداق ەلدەرىمەن سىرتقى ساۋدا اينالىمى 14,4 ملرد دوللارعا جەتكەن. ال ەكسپورت – 14,1 ملرد, يمپورتتىڭ ۇلەسى 269,02 ملن دوللاردى قۇراعان.
– ەۋروپالىق وداق – ەلىمىزدىڭ باستى ەكونوميكالىق ءارى ساۋدا سەرىكتەسىنىڭ ءبىرى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ اتىراۋ وبلىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى, بالىق شارۋاشىلىعى, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ءبىلىم بەرۋ سالاسىن دامىتۋ جونىندە بەرگەن تاپسىرماسىنا سايكەس ەۋرووداق ەلدەرىمەن تىعىز بايلانىس ورناتۋعا, بىرلەسە جۇمىس ىستەۋگە دايىنبىز. وڭىردەگى ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتا ينۆەستورلارعا قولايلى جاعداي جاسالىپ وتىر. بولاشاقتا پوليەتيلەن جانە بۋتاديەن ءوندىرىسىن وركەندەتۋ جوسپارى بار, – دەيدى س.شاپكەنوۆ.
ەۋرووداق ەلدەرىنىڭ ەلشىلەرى اتىراۋ وبلىسىنداعى كولىك-لوگيستيكا سالاسىن جاڭعىرتۋعا, ونەركاسىپتىك ينفراقۇرىلىم مەن جاسىل ەكونوميكانى دامىتۋعا ينۆەستيتسيا سالۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتتى. ەۋروپالىق وداقتىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى ك.يانكاۋسكاستىڭ پىكىرىنە دەن قويساق, مۇنداي كەزدەسۋ قازاقستانمەن ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋدى كوزدەگەن مەملەكەتتەردى جاقىنداتا تۇسەدى.
– ارينە, بۇل – ءبىر-بىرىمىزبەن ەكونوميكالىق بايلانىستى جاقسارتىپ, تاريحىمىز بەن مادەنيەتىمىزدى تەرەڭ بىلۋگە اشىلعان مۇمكىندىك. ەۋرووداق قۇرامىنداعى ەلدىڭ ءبارى قازىردىڭ وزىندە قازاقستاننىڭ باستى ساۋدا سەرىكتەسىنە اينالىپ وتىر. قازاق جەرىندە قازبا بايلىق مول. جاڭعىرمالى ەنەرگەتيكالىق رەسۋرس سالاسىندا ۇلكەن الەۋەت بار. اتىراۋ وبلىسىنا العاشقى ساپارىمدا ازيا مەن ەۋروپانى جالعايتىن كوپىردى كورۋگە اسىقپىن. ەۋرووداق ەلدەرى وسى وڭىرگە دە وزىق تەحنولوگيالاردى اكەلىپ, ينۆەستيتسيا سالۋعا دايىن, – دەگەن پىكىرىن ءبىلدىردى ك.يانكاۋسكاس.
ماسەلەن, ليتۆا رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى گينتاۋتاس ءۆاسيۋليستىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ەكى ەل اراسىندا دوستىق, ارىپتەستىك قارىم-قاتىناستىڭ بۋىنى بەكىدى. بيىلعى قاڭتار-تامىز ايلارىندا اتىراۋ وبلىسى مەن ليتۆا اراسىنداعى سىرتقى ساۋدا اينالىمى 232,5 ملن دوللاردى قۇراعان. ونىڭ ىشىندە ەكسپورت كولەمى 231,1 ملن دوللارعا, يمپورت 1,4 ملن دوللارعا جەتكەن.
دەمەك بۇل ەلارالىق بايلانىستى ودان ءارى بەكەمدەي ءتۇسۋ ءۇشىن ءوزارا ءتيىمدى ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا مۇمكىندىك مول ەكەنىن كورسەتىپ وتىر. ويتكەنى مۇنداي بايلانىس ىنتىماقتاستىق پەن دوستىق قارىم-قاتىناسىمىزدىڭ دامۋىنا قوسىمشا سەرپىن بەرەتىنى داۋسىز. ونىڭ ۇستىنە اتىراۋ وبلىسىندا ينۆەستورلاردىڭ ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋىنا قولايلى جاعداي جاسالعان.
قويناۋى قازىناعا تولى اتىراۋ وبلىسىمەن سەرىكتەس بولۋعا باتىس ەلدەرى عانا ەمەس, جەكەلەگەن پروۆينتسيالار دا ىنتا تانىتىپ وتىر. سولاردىڭ قاتارىندا تۇركياداعى مەرسين پروۆينتسياسى دا بار. مۇنايلى وڭىرمەن ارىپتەستىك بايلانىس ورناتىپ, الىس-بەرىس پەن بارىس-كەلىستى جەتىلدىرۋدى كوزدەپ كەلگەن اتالعان پروۆينتسياداعى مەزيتلي اۋدانىنىڭ مەرى نەشەت تارحاننىڭ مالىمەتىنە سۇيەنەر بولساق, قازىردىڭ وزىندە سىرتقى ساۋدا اينالىمىنىڭ كولەمى 1,3 ملرد دوللارعا باعالانىپ وتىر. ارينە, ەكسپورتتىڭ ۇلەسى 1,3 دوللاردى قۇراسا, يمپورت – 15 ملن دوللار.
– ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العاننان بەرى تۇركيامەن اراداعى ديپلوماتيالىق قاتىناس ۇزدىكسىز دامىپ كەلەدى. اتىراۋ وبلىسىندا تۇرىك كاسىپكەرلەرى بىرنەشە جوبانى ءساتتى جۇزەگە اسىرىپ وتىر. دەگەنمەن اۋىل شارۋاشىلىعى, تۋريزم مەن مادەنيەت سالاسىنداعى بايلانىستى بەكەمدەي تۇسۋگە بولادى. ەكونوميكالىق الەۋەتى جوعارى ءبىزدىڭ وبلىستا مۇناي-حيميا سالاسىن وركەندەتۋدىڭ ناقتى قادامى جاسالدى. وسى ورايدا پوليەتيلەن مەن پروپيلەن وندىرىسىندە تۇرىك بيزنەسمەندەرىمەن بىرلەسە جۇمىس ىستەۋگە بولادى, – دەيدى س.شاپكەنوۆ.
رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ قۇرامىنداعى باشقۇرتستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كومپانيالارى اتىراۋلىق ارىپتەستەرىمەن ىسكەرلىك بايلانىستى جانداندىرۋعا ىنتالى. ماسەلەن, «ويلتيم كومپانيا» جشق قۇرىلتايشىسى ءارى باس ديرەكتورى ۆلاديمير لاۆروۆ, اتالعان كاسىپورىننىڭ دامۋ جونىندەگى ديرەكتورى راديك حاليتوۆ پەن باشقۇرتستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلىمىزدەگى «كونگرەسس-بيۋرو» اق وكىلى ورال ازناباەۆ اتىراۋلىق كاسىپكەرلەرمەن سەرىكتەس بولۋعا نيەت ءبىلدىردى. بۇل كومپانيا باسشىلارى قازاقستاندىق مۇنايشىلارعا كەن ورنىن ءموبيلدى جايعاستىرۋ جوباسىن ۇسىندى. ويتكەنى كەز كەلگەن كەن ورنىن 2-3 ايدا تولىعىمەن جابدىقتاۋعا بولادى.
– ءبىزدىڭ باي تاجىريبەمىز بار. ءوز جوبامىزدى ۇسىنۋمەن بىرگە تاپسىرىستاردى جەرگىلىكتى كاسىپورىندارعا ورنالاستىرۋ نۇسقالارىن قاراستىرا الامىز. اسىرەسە «اتىراۋنەفتەماش» زاۋىتىنىڭ اۋقىمى مەن مۇمكىندىگىنە ءتانتى بولدىق. جاقىن ارادا كومپانيا وكىلدەرى قاجەتتى جابدىققا تاپسىرىس بەرۋ ءۇشىن زاۋىتقا قايتا كەلەدى. ءبىز ۇزاقمەرزىمدى ىنتىماقتاستىق ورناتۋدى كوزدەپ وتىرمىز, – دەيدى ر.حاليلوۆ.
اتىراۋ وبلىسى
