ايماقتار • 14 قاراشا, 2022

ەكونوميكانى ورگە سۇيرەگەن يننوۆاتسيالىق جوبالار

220 رەت
كورسەتىلدى
12 مين
وقۋ ءۇشىن

بيىلعى 9 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا شىمكەنت قالاسىندا ونەركاسىپ سالاسىنىڭ ءوندىرىس كولەمى 666,4 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. بۇل وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا كورسەتكىشتىڭ 6,7 پايىزعا ارتقانىن كورسەتەدى. ەسەپتى كەزەڭدە قالا ەكونوميكاسىنا 219,1 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلدى. ونىڭ كولەمى بىلتىرعا قاراعاندا 28,6 پايىزعا وسكەن. شاعىن جانە ورتا بيزنەس نىساندارى دا 30,7 پايىزعا ۇلعايعان. وتكەن جىلى ونىڭ سانى 91 مىڭ ەدى. بيىلعى توعىز ايداعى بولشەك ساۋدا تابىسى 417,9 ملرد تەڭگە. ءوز كەزەگىندە بۇل كورسەتكىش تە وتكەن جىلعىدان 11,5 پايىزعا جوعارىلاعان.

ەكونوميكانى ورگە سۇيرەگەن يننوۆاتسيالىق جوبالار

شىمكەنت قالالىق كاسىپكەرلىك جا­نە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دا­مۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى بەرەكە دۇيسەبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, 2022-2025 جىلدار ارالىعىندا 622 ملرد تەڭگەگە 66 جوبانى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ارنايى پۋل جاساقتالدى. وسىنىڭ اياسىندا 3 جىلدا 8,3 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرۋ كوزدەلىپ وتىر. سونىڭ ىشىندە 2022 جىلى 1 مىڭنان استام ادامدى جاڭا جۇ­مىس ورنىمەن قامتاماسىز ەتەتىن قۇنى 51,4 ملرد تەڭگەنىڭ 14 ينۆەستيتسيالىق جوباسىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان بولاتىن. بۇگىنگى تاڭدا جالپى سوماسى 29,2 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 6 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلدى. سونىڭ ناتيجەسىندە جاڭادان 520 جۇمىس ورنى اشىلدى.

وسى جىلى ىسكە قوسىلعان جوبالاردىڭ ىشىنەن «Standard Steel» جشس-نىڭ ءتۇس­تى مەتالل كونتسەنتراتىن الۋ ءۇشىن قال­دىقتاردى قايتا وڭدەۋ قوندىرعىسىن اتاۋ­عا بولادى. «بۇل كوممەرتسيالىق ەمەس, الەۋمەتتىك جوبا» دەيدى «ستان­دارت» يندۋستريالىق ايماعىن باسقارۋ­شى كومپانيانىڭ ديرەكتورى ازامات مەلدىبەكوۆ. ويتكەنى كاسىپورىن بۇرىنعى قورعاسىن زاۋىتىنان تاۋ بولىپ ءۇيىلىپ قالعان قالدىقتاردى وڭدەۋمەن اينالىسادى. قورعاسىن زاۋىتىنىڭ ايماعى 118 گەكتار جەردى قۇرايدى. قازىر مۇندا جەكەمەنشىك «ستاندارت» يندۋستريالىق ايماعى سالىنىپ جاتىر. 2 ملن توننا قورعاسىن قالدىقتارىن وڭدەۋ ءۇشىن فابريكا تۇرعىزىلدى. جىلىنا مۇندا 500 مىڭ تەكشە مەتر قالدىق وڭدەلەدى. بەس جىلدا قالدىقتار تۇگەل وڭدەلىپ بىتۋگە ءتيىس. سوندا مەگاپوليس قالانىڭ كوركىن بۇزىپ كەلگەن بۇرىنعى زاۋىت پەن ونىڭ اۋماعىنداعى زياندى زاتتاردان تولىق تازاراتىن بولادى. جوبانىڭ كوممەرتسيالىقتان گورى الەۋمەتتىك سال­ماعى باسىم دەۋدىڭ سىرى دا وسىندا. بۇ­گىنگى تاڭدا قالدىقتاردى وڭدەۋدەن الىن­عان مىس كونتسەنتراتى وزبەكستانعا ەكسپورتتالىپ جاتىر. ءوز كەزەگىندە پرە­زي­دەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ وڭدەۋ ونەركاسىبىنە كوڭىل ءبولۋ قاجەتتىگى تۋرالى تاپسىرماسىنا سايكەس كومپانيا وڭدەلگەن ءونىمدى شيكىزاتتاي شەتەلگە ساتپاي, وزىمىزدە قالدىرۋدى ءجون ساناپ وتىر. وسىعان سايكەس الداعى ۋاقىتتا قالدىقتاردان تازا مىرىش ءوندىرىپ, ونى وتاندىق «كازتسينك» كومپانياسى ساتۋ جوسپاردا بار. بۇل جوبانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن «Standard Steel» جشس ارنايى زاۋىت سالىپ جاتىر. ال وڭدەۋدەن كەيىنگى قالعان سوڭعى قال­دىق­تاردى كومپانيا قالاداعى تسەمەنت زاۋىتىنا وتكىزبەك نيەتتە. جالپى, جەكە­مەنشىك «ستاندارت» يندۋستريالىق ايماعىندا كەلەشەكتە قوسىمشا وندى­رىستىك عيماراتتار مەن قويمالار سالى­نادى. ولار جەرگىلىكتى «ىسكەر قالا» باع­دارلاماسى اياسىندا شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە جالعا بەرىلەتىن بولادى. اتالعان باعدارلاما بويىنشا جالداۋ قۇنىنىڭ ءبىر بولىگىن باستاپقى جىلدارى مەملەكەت كاسىپكەرگە وتەپ بەرىپ وتىرادى.

سونىمەن بىرگە بيىل «KAZALPACK» جشس-نىڭ اليۋميني بانكىلەرىن ءوندىرۋ جوباسى ىسكە قوسىلدى. اتالعان كاسىپورىن قالا ىرگەسىندەگى «وڭتۇستىك» يندۋستريا­لىق ايماعىندا ورنالاسقان. بۇل سۋسىن­دارعا ارنالعان اليۋميني بانكىلەرى مەن قاقپاقتاردى وندىرەتىن ورتالىق ازيا­داعى بالاماسى جوق كاسىپورىن سانا­لادى. جىلدىق قۋاتتىلىعى 500 ملن جيىنتىق. اليۋميني قۇتىلارى بۇ­گىن­گى تاڭدا سۋسىندار وندىرىسىندە اسا سۇرا­نىسقا يە جانە ءوز كەزەگىندە باسقا ىدىس­تارعا قاراعاندا ەكولوگيالىق تازا بولىپ سانالادى. سونىمەن بىرگە «قا­راپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» مەملە­كەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا قارجى­لاندىرىلعان مەگاپوليستەگى ەڭ ءىرى جو­با­­لاردىڭ ءبىرى. زاۋىتتىڭ جالپى اۋ­م­ا­عى 20 مىڭ شارشى مەتردى قۇرايدى. سون­داي-اق كاسىپورىن اقش-تىڭ زاماناۋي قوندىرعىسىمەن جابدىقتالعان. وسى جوبا اياسىندا جۇقا, قاقپاعى وڭاي اشىلاتىن شىرىنعا, ءتۇرلى ءالسىز, كۇشتى گازدالعان, الكوگولدى جانە الكوگولسىز سۋسىندارعا ارنالعان اليۋميني بانكىلەرى شىعارىلۋ ۇستىندە. كاسىپورىن ءونىمىنىڭ ناتيجەسىندە قازاقستاندا اليۋميني قۇتىلارىنا قاجەتتى سۇرانىستىڭ 80 پايىزى وتەلەدى. بۇل ءونىمنىڭ ەكولوگيالىق پايدالى جاعى دا بار. ويتكەنى الەمدە اليۋميني بانكىلەرى ەڭ كوپ وڭدەلەتىن ءارى تابيعي تازا ىدىس بولىپ سانالادى. مۇنىمەن قوسا اليۋميني بانكىلەرىنىڭ جارتىسىنان كوبى ەكىنشى قايتارا وڭدەلىپ جاتادى. سوندىقتان قايتا وڭدەپ, ءتۇر­لى سالادا قولدانا بەرۋگە بولادى. جاڭا كاسىپورىن ءونىم شىعارىپ قانا قوي­مايدى, سونىمەن بىرگە بيۋدجەتتىڭ ءبۇيى­رىن تومپايتۋعا ۇلەسىن قوسىپ كە­لە­دى. ويتكەنى زاۋىت مەگاپوليستەگى بيۋد­جەتتىك سالىق تولەيتىن ەڭ ءىرى ءوندىرىس وشاقتارىنىڭ قاتارىندا تۇر. سونىمەن بىرگە كاسىپورىن ىرگەسىنىڭ قالانۋىمەن 145 ادام وزىنە تۇراقتى جۇمىس كوزىن تاپتى. ءوز كەزەگىندە ولاردىڭ بارلىعى دا ەل زاڭناماسىنا سايكەس كەپىلدەندىرىلگەن الەۋمەتتىك تولەمدەرمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. زاۋىت قۇرىلىسىن جۇرگىزۋگە مەملەكەت تاراپىنان دا قوماقتى قولداۋ كورسەتىلدى. ماسەلەن, «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى اياسىندا ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمى تولىق جۇرگىزىلگەن جەر ۋچاسكەسى بەرىلدى. سونىمەن بىرگە «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدارلاماسى بويىنشا «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى ارقىلى 6 پايىزدىق جەڭىلدىكپەن 19,2 ملرد تەڭگە نەسيە قاراستىرىلدى.

«Mega Smart B2B» جشس-نىڭ جيھاز فابريكاسىن دا بيىل ىسكە قوسىلعان تابىستى جوبالاردىڭ ءبىرى دەۋگە بولادى. اتالعان كاسىپورىننىڭ ورنالاسقان اۋماعى – «تاسساي» يندۋستريالىق ايما­عى. جوبالىق قۋاتتىلىعى جىلىنا 120 مىڭ جيھاز وندىرۋگە قاۋقارلى. جالپى, جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا 750 ملن تەڭگە جۇمسالدى. ەكى گەكتار اۋماقتى الىپ جاتقان ءوندىرىس وشاعىندا بۇگىنگى تاڭدا ءجۇز شاقتى ادام ەڭبەك ەتۋدە. كومپانيا تاريحى 2004 جىلدان باستالادى. 2016 جىلى العاشقى جيھاز وندىرەتىن Smart زاۋىتى سالىنادى. 2020 جىلى وسى زاۋىت­تا 63 مىڭ دانا جيھاز وندىرىلەدى. 2021 جىلى مەكتەپ پەن كەڭسەلىك جيھازدىڭ سەريالىق وندىرىسكە ارنالعان ستاندارتتارى جاسالادى. فابريكا سونىمەن بىرگە مدف پانەلدەر شىعارادى. مۇندا مەكتەپ پارتالارى «پروپوليس» جۇيەسى بويىنشا, ال كەڭسەلىك جيھازدار Legro سەرياسىمەن وندىرىلەدى. كاسىپورىننىڭ كوممەرتسيالىق ديرەكتورى رازيا التاە­ۆانىڭ ايتۋىنشا, كومپانيا ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە ادامداردىڭ جايلىلىعىن ويلايدى. ويتكەنى ولار ءۇشىن ەڭ باستى بايلىق – ادام مەن ونىڭ قۇندىلىقتارى. وسى ورايدا كاسىپورىن بىلىكتى ماماندار دايار­لاپ, ولاردىڭ ءوز ءىسىن جاقسى كورۋىنە كوپ كوڭىل بولەدى. Smart-تا ءوندىرىس قۋات­تىلىعى جۇيەلى جولعا قويىلعان. ءوندى­رىس يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالارعا نەگىز­دەلگەن. ماسەلەن, مۇندا يتاليا, گەر­ما­نيانىڭ وتە دالدىكپەن جۇمىس ىستەي­تىن زاماناۋي قوندىرعىلارى ورناتىل­عان. روبوتتاندىرىلعان ستانوكتار ار­قىلى بارلىق ولشەم ءدال كەسىلەدى. كوم­پانيا ساپاعا اسا ءمان بەرەدى. Smart جيھازدارىنىڭ برەندىن ىشكى نارىقتا عانا ەمەس, شەتەلدىك تۇتىنۋشىلار اراسىندا قالىپتاستىرۋدى قالايدى. ويتكەنى باسەكەلەستىك قىزىپ تۇرعان بيزنەس الەمىندە قايراڭداپ قالماۋدىڭ ءبىر جولى – ساپالى ءونىم شىعارۋ. سونداي-اق كاسىپورىندا سەرۆيستىك جۇيە جاقسى دامىعان. ءونىمدى جوبالاۋ, شىعىندارىن ەسەپتەۋ, بولاشاق جيھازدىڭ ديزاينىن جاساۋ, تۇتىنۋشىعا جەتكىزىپ بەرۋگە دەيىنگى جۇمىستار جان-جاقتى ويلاستىرىلعان. ءبىر ارتىقشىلىعى, Smart ءوز تاۋارىنا 3 جىلعا دەيىن كەپىلدىك بەرەدى. ماماندار توبىنىڭ كاسىبي شەبەرلىگىنىڭ, بيزنەس پەن ءوندىرىس پروتسەستەرىنىڭ دۇرىس جولعا قويىلۋىنىڭ ناتيجەسىندە كومپانيا ءوز ونىمىنە وتە ىڭعايلى باعالار ۇسىنادى جانە جەتكىزىپ بەرۋدە ۋاقىتتى كوپكە سوزبايدى.

ء«بىز ءوز ءىسىمىزدى وتە قاتتى جاقسى كورە­­مىز. سوندىقتان دا جۇمىستى بار ىنتامىزبەن ىستەيمىز. باستى ماقسا­تىمىز – تۇتىنۋشىلاردىڭ كوڭىلىنەن شىعۋ. قاي كەزدە دە ساپا بيىگىنەن تۇس­پەۋگە ۇمتىلامىز. وسى كۇنگە دەيىن رەس­پۋب­ليكانىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە ونىمدە­رىمىزدى جونەلتىپ ۇلگەردىك. وسى رەتتە قازاقستاندىق نارىقتا ءبىزدى تانيتىندار, ارىپتەستىك بايلانىس ورناتقىسى كەلەتىندەر سانى ارتىپ كەلەدى. وسىنىڭ ءوزى كومپانيا ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە. ەندىگى جوسپارىمىز – ءوندىرىس اۋقىمىن كەڭەيتۋ. ءونىم تۇرلەرىن ارتتىرىپ, جاڭا جوبالار مەن ديزاينعا دەن قويۋ. بيزنەس سالاسىندا ۇنەمى دامىپ وتىرۋ ماڭىزدى. ويتكەنى الەم كۇن سايىن وزگەرىپ جاتىر. بۇرىنعى تالاپ قازىر وزەكتى بولماۋى مۇمكىن. سوندىقتان زامان كوشىنەن قالماۋعا تىرىسۋ قاجەت. اسىرەسە كاسىپكەرلىكتە بۇل وتە ماڭىزدى», دەيدى ر.التاەۆا.

جۋىردا قالا اكىمى مۇرات ايتەنوۆتىڭ قاتىسۋىمەن كەزەكتى ينۆەستيتسيالىق شتاب وتىرىسى ءوتتى. وندا شىمكەنتتە كەلەسى جىلدان باستاپ جىلىنا 80 مىڭ توننا تۇيىرشىكتەلگەن پوليپروپيلەن وندىرەتىن جاڭا زاۋىتتىڭ قۇرىلىسى باس­تالاتىنى ايتىلدى. ناتيجەسىندە 250 ازامات جۇمىسپەن قامتىلماق. جوبانىڭ جالپى قۇنى 38 ملرد تەڭگەگە تەڭ.

شاھار باسشىسى ءوز سوزىندە ءۇشىنشى مەگاپوليستىڭ يمپورتقا تاۋەلدىلىگىن ازايتىپ, ەكسپورتىن كوبەيتۋ تۋرالى باياندادى. وسى باعىتتا قالا ەكونوميكاسىنا ينۆەستيتسيا تارتۋ جالعاسا بەرەدى جانە سول ارقىلى جاڭادان اشىلعان جۇمىس ورىندارىنىڭ قاتارى دا كوپتەپ ارتادى.

جاۋاپتى باسقارما باسشىلارى, اۋدان اكىمدەرى مەن ينۆەستورلار قاتىسقان جيىندا جالپى 7 جاڭا جوبا تانىستىرىلدى. اتاپ ايتقاندا, تۇركيالىق «Stars Cosmetics» جشس باسشىسى ابدۋلحاكيم مۋحاممادمۋسا «وڭتۇستىك» يندۋستريا­لىق ايماعىنان سۇيىق سابىن ءوندىرىسىن اشپاق نيەت­تە. 1,5 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن ين­ۆەستجوبانىڭ قۋاتتىلىعى جىلىنا 3 مىڭ توننانى قۇرايدى. بۇل 2023 جىلى جۇزەگە اسىرىلادى. سونىڭ ناتيجەسىندە 30 ادام وزىنە تۇراقتى جۇمىس تابادى. سونىمەن بىرگە «Milat Hali» دەپ اتالاتىن تاعى ءبىر تۇركيالىق كومپانيا باسشىسى يسكاندەر كاپلان «وڭتۇستىك» يندۋستريالىق ايماعىنان 2,5 گەكتار جەرگە كىلەم وندىرەتىن زاۋىت قۇرىلىسىن سالماق. جوبانىڭ جالپى قۇنى 4,5 ملرد تەڭگە بولادى. وسى جوبانىڭ اياسىندا جىلىنا 5 ملن شارشى مەتر كىلەم وندىرىلەدى. سونىمەن بىرگە اتالعان كىلەم فابريكاسى ارقىلى جۇمىسسىز جۇرگەن 100-گە جۋىق ازامات تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلادى. ءوز كەزەگىندە «ەلمەحمونتاج» جشس باسشىسى ەرجان قاناتبەكوۆ قۇرىلىسقا ارنالعان گازبلوكتار شىعاراتىن زاۋىتتىڭ جوباسىمەن تانىستىردى. جىلىنا 60 مىڭ تەكشە مەتر بلوك شىعاراتىن قۋاتتى ءوندىرىس وشاعى «جۇلدىز» يندۋستريالىق ايماعىندا ورنالاسادى. جوبانىڭ قۇنى 500 ملن تەڭگەنى قۇرايدى. نىسان قۇرىلىسى 2023 جىلى سالىنادى دەپ جوسپارلانۋدا. جوبا ءساتتى جۇزەگە اسىپ, زاۋىت جۇمىسىن باستاعان جاعدايدا 20 ازامات تۇراقتى ەڭبەكپەن قامتىلادى.

شتاب وتىرىسىندا بۇدان باسقا قۇرامالى كونتەينەر وندىرەتىن, تەرەزە جاقتاۋلارىن جاساپ شىعاراتىن جانە سانتەحنيكالىق جيھازدار مەن ساۋلەتتىك فورمالار وندىرەتىن ينۆەستيتسيالىق جوبالار پىسىقتالدى. جوعارىدا اتالعان 3 جوبا قولعا الىنسا, قالاعا قوسىمشا 1 ملرد 200 ملن تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلىپ, جالپى سانى 75 جۇمىس ورنى اشىلادى. مۇرات دۇيسەنبەك ۇلى ZOOM بەينەكونفەرەنتسيا ارقىلى جوبالاردىڭ ارقايسىسىمەن جەكە-جەكە تانىسىپ, مەملەكەتتىك قولداۋ تۇرلەرى مەن قالانىڭ جوعارى مۇمكىندىكتەرى جايلى مالىمدەدى. سونىمەن بىرگە تالقىلاۋدان وتكەن جوبالاردىڭ بارلىعىن تەرەڭ زەردەلەۋ ءۇشىن جەتەكشى سالا باسشىلارىنا ءتيىستى تاپسىرمالار جۇكتەدى.

 

شىمكەنت

سوڭعى جاڭالىقتار