وسى ورايدا حالقىمىزدىڭ «الپىسقا كەلگەننەن اقىل سۇرا!» دەگەن ناقىلى ويعا ورالادى. ونىڭ شىعۋ تاريحى جايلى مىناداي اڭىز بار. باياعى زاماندا ءبىر حان قول استىنداعى حالقىنا جار سالىپ, جاسى الپىستان اسقان قارتتاردى بالا-شاعاسىنا ماسىل قىلماي, ايدالاعا اپارىپ تاستاۋ تۋرالى ءامىر بەرەدى جانە ونى ورىنداماعانداردىڭ باسىن الاتىنىن ەسكەرتەدى. حان جارلىعى كوپ ۋاقىت بۇلجىتپاي ورىندالىپ, جۇرتتىڭ ءبارى جاسى الپىستان اسسا دا اجالى جەتپەگەن اقساقالداردى ەلسىز جەرگە اپارىپ تاستاپ, يت-قۇسقا جەم قىلادى نەمەسە تاۋ باۋرايىنداعى دارياعا تاستاپ ولتىرەدى. سول داستۇرمەن ءبىر جاس جىگىت الپىستان اسقان اكەسىن ولتىرۋگە نيەتتەنىپ, ونى تەرەڭ داريانىڭ جاعاسىنا اكەلىپ, ءبىر تاستىڭ ۇستىنە وتىرعىزىپ, ءوزى دە ءسال دەم الۋعا ىڭعايلانادى. سوندا اكەسى ك ۇلىپ: «اتاڭا نە قىلساڭ, الدىڭا سول كەلەر» دەگەن وسى, بالام. مەن دە وسىدان وتىز جىل بۇرىن اكەمدى ولتىرۋگە الىپ كەلە جاتىپ, وسى تاسقا وتىرعىزىپ ەدىم. اكەم ءومىردى قيماي جىلاپ: «تىم بولماسا ءبىر جىل جاسىرىپ ساقتا», دەپ جالىنعانىنا قاراماستان, دارياعا لاقتىرىپ جىبەرىپ ەدىم. ەندى, مىنە, سول جاعداي ءوز باسىما كەلدى. ەندى ساعان جالىنىپ-جالبارىنعاننان نە پايدا؟!.» دەيدى. ويلانىپ قالعان بالاسى: «بۇل جاعداي تۇبىندە مەنىڭ باسىما دا كەلەدى ەكەن عوي. ەندەشە, حاننىڭ جارلىعىن تىڭداماي, اكەمدى ءتىرى ساقتايىن», دەپ ءتۇيىپ, اكەسىن دارياعا لاقتىرۋ ويىنان اينىپ, ۇيىنە قايتا الىپ كەلىپ, ۇلكەن ساندىققا تىعىپ, ەش ادامعا كورسەتپەي جۇرەدى.
ءبىر كۇنى حان الىس جاققا جورىققا شىقپاقشى بولىپ, اسكەر جينايدى. وعان ساندىقتا جاسىرىنىپ جاتقان اقساقالدىڭ بالاسى دا باراتىن بولادى. مۇنى ەستىگەن اكەسى وعان: «بالام, ول جول – قيىن جول. ءبىر كەرەگىم بولىپ قالار, مەنى وزىڭمەن بىرگە الا ءجۇر», دەيدى. ول اكەسى جاتقان ساندىقتى وگىزگە تەڭدەپ الىپ, كوپ اسكەرمەن بىرگە جولعا شىعادى. اسكەر جۇرە-جۇرە ەلسىز دالاعا, سۋسىز شولگە تاپ بولىپ, جاپپاي قىرىلۋ قاۋپى تونەدى. سوندا حان: «سۋ تاپقان ادامعا مىڭ ءدىلدا التىن بەرەمىن», دەپ جار سالادى. بىراق جورىقشىلار قانشا ىزدەسە دە, ەشقايسىسى سۋ تابا المايدى. سوندا ساندىقتا جاتقان اقساقال بالاسىنا: «وگىزدى بوساتساڭ, ول سۋ شىعاتىن جەردى يىسكەپ تاۋىپ, تۇمسىعىمەن سۇزەدى», دەيدى. جىگىت دەرەۋ وگىزىن بوساتىپ جىبەرەدى. ول موڭىرەپ بارىپ, ءبىر جەردى سۇزە قۇلايدى. بالا سول جەردى قازىپ جىبەرسە, ءمولدىر سۋ شىعا كەلەدى. ابدەن شولدەگەن اسكەردىڭ ءبارى قازىلعان قۇدىقتان سۋ ءىشىپ, شولدەرى قانىپ, ءارى اتتانادى. ارادا بىرنەشە كۇن وتكەندە قالىڭ قول ءبىر تەڭىزگە كەلىپ جەتەدى. ونىڭ تۇبىندە ەكى گاۋھار تاس جارقىراپ جاتىر ەكەن. سونى كورگەن حان قاتتى قىزىعىپ: «وسى ەكى گاۋھاردى سۋ تۇبىنەن ماعان الىپ بەرگەن كىسىنى وزىمە ءۋازىر ەتىپ تاعايىندايمىن جانە قالاعان نارسەسىن بەرەمىن», دەپ جار سالادى. بۇل ۇسىنىسقا قىزىعىپ سۋعا سۇڭگىگەن سان ادام سۋعا باتىپ كەتەدى. اقىرى جارقىراپ جاتقان قوس گاۋھاردى ەشكىم تابا المايدى. كوشتىڭ تاعى دا توقتاپ قالعان سەبەبىن بالاسىنان سۇراپ بىلگەن اكەسى: «گاۋھارلار تەڭىزدىڭ تۇبىندە ەمەس, جاعاسىندا جاتقان شىعار. اينالاڭا قاراشى, قۇستىڭ ۇياسى بار ما؟», دەيدى. بالاسى قاراسا, تەڭىزدىڭ جاعاسىندا ءبىر بايتەرەك ءوسىپ تۇر ەكەن, باسىنا قۇس ۇيا سالىپتى. ء«يا, اكە, قۇس ۇياسى بار», دەيدى جىگىت. سوندا اكەسى: «گاۋھار تاستار سول ۇيادا جاتىر. تەڭىزگە ولاردىڭ ساۋلەسى عانا ءتۇسىپ تۇر», دەيدى. سوسىن جىگىت حانعا كەلىپ: «گاۋھاردى مەن تابامىن», دەپ, قۇس ۇياسىنان قوس گاۋھاردى الىپ بەرەدى. بىراق حان وعان: «بۇل ءوز اقىلىڭ ەمەس قوي, شىنىڭدى ايت!», دەپ قاھارلانادى. جىگىت تەك دارعا اسىلار ساتتە شىنىن ايتادى. حان دەرەۋ ونىڭ اكەسىن ساندىقتان شىعارىپ, بالاسىن ءۋازىر ەتىپ تاعايىندايدى. ەلىنە ورالعان سوڭ الپىستان اسقان قارتتارى ءولتىرىلسىن دەگەن جارلىعىنىڭ كۇشىن جويىپ, حالىققا «قاريالاردى قادىرلەڭدەر!» دەگەن جاڭا ءامىر بەرىپتى. «الپىسقا كەلگەننەن اقىل سۇرا!» دەگەن ءسوز سودان قالعان ەكەن.
وسى اڭىزعا ارقاۋ بولعان اقيقات – ءومىر كورىپ, تالاي سىننان سۇرىنبەي ءوتىپ, مول تاجىريبە ءھام دانالىق جيناقتاعان اعا ۇرپاقتىڭ ورنى بولەك ەكەندىگى. پرەزيدەنت ايتقانداي, ولاردىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتتە جۇرگەندەرىنىڭ ءبارىن بىردەي زەينەت جاسىنا كەلىسىمەن ابىرويمەن اتقارىپ جۇرگەن قىزمەتتەرىنەن شەتتەتۋ ورىنسىز ءھام ءتيىمسىز. سەبەبى قازىرگى كەزدە, اسىرەسە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردا بىلىكتى كادرلار جەتىسپەيدى. مۇنىڭ ءوزى بەرتىنگە دەيىن ەلىمىزدىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا مينيسترلەر اۋىسقان سايىن ءارتۇرلى رەفورما جاسالىپ, جۇيەسىزدىككە جول بەرىلگەنىنىڭ, مۇعالىم ماماندىعىنىڭ بەدەلى ءتۇسىپ, نەگىزىنەن, ورتاشا باعامەن وقىعانداردىڭ كاسىبىنە اينالعانىنىڭ, سول سەبەپتى مەكتەپ تۇلەكتەرىنىڭ ءبىلىم دەڭگەيى مەن ساۋاتى تومەندەپ كەتكەنىنىڭ, سونداي-اق كوپتەگەن جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ديپلوم ساتۋمەن اينالىسقانىنىڭ سالدارى ەكەنى ءمالىم. ءبىلىم سالاسىنداعى كەيىنگى جىلدارى ىسكە اسىرىلىپ جاتقان يگى باستامالار جەمىسىن بەرگەنشە ءبىراز ۋاقىت كەرەك. وسى كەزەڭدە «بوروزدانى بۇزبايتىن» بايىرعى كادرلاردىڭ الەۋەتىن ۇتىمدى پايدالانۋ قاجەتتىگى انىق.
بيىلعى 4 قازاندا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ قاراۋىنا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە مەملەكەتتىك قىزمەت ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ەنگىزىلىپتى. ونداعى باستى جاڭاشىلدىقتىڭ ءبىرى – تۇرلەرىن ۇكىمەت ايقىندايتىن ۇلتتىق جانە وزگە دە جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگانداردا كەلىسىمشارتتىق قىزمەتشىلەر ينستيتۋتىن ەنگىزۋ كوزدەلگەنى. بىراق ونىڭ بۇگىندە مەملەكەتتىك ورگانداردا قىزمەت ىستەپ جۇرگەن مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرگە قاتىسى جوق. وكىنىشكە قاراي, مەملەكەت باسشىسى ءتيىستى تاپسىرما بەرگەلى توعىز ايعا جۋىق ۋاقىت وتسە دە, ۇكىمەت پەن مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگى اتالعان زاڭ جوباسىنا جاسى 60-تان اسسا دا, ءوز قىزمەتىن ويداعىداي اتقارىپ جۇرگەن, مەملەكەتتىك قىزمەت ءۇشىن وتە پايدالى شەنەۋنىكتەردى زەينەت جاسىنا كەلگەن سوڭ جۇمىستان شىعارماۋعا بايلانىستى ەشقانداي تۇزەتۋ ەنگىزبەپتى. بۇل قالاي؟ ءماجىلىس دەپۋتاتتارى, مىنە, وسى ولقىلىققا نازار اۋدارسا, قۇبا-قۇپ.
وسى رەتتە كەيبىر ەلدەردەگىدەي, زەينەت جاسىنا كەلگەن شەنەۋنىكتەر مەملەكەتتىك ورگاندارداعى قىزمەتىن ودان ءارى جالعاستىرعان جاعدايدا ولاردىڭ زەينەتاقىعا شىعۋ مەرزىمىن كەيىنگە شەگەرۋ ماسەلەسىن نەگە قاراستىرماسقا؟ مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ جالاقىسى ءبىرشاما جوعارىلاتىلعان قازىرگى كەزدە مۇنداي ءتاسىل مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ءتيىمدى ماماندارىن ساقتاۋعا دا, زەينەتاقىعا جۇمسالاتىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتىن ۇنەمدەۋگە دە مۇمكىندىك بەرەدى دەپ ويلايمىز.
