قوعام • 08 قاراشا، 2022

سايلاۋ ءھام ويلاۋ

446 رەت كورسەتىلدى

قوعامدا ەل تاعدىرى شەشىلەتىن ما­ڭىز­دى ناۋقانعا ءاتۇستى قاراپ، سايلاۋدا داۋىس بەرۋگە ىنتاسى جوق جاندار دا كەزدەسەدى. «وتان وتباسىنان باس­تالادى» دەۋشى ەدىك. تۇرعىندار نەگە وتبا­سى­لىق تۇرعىدان عانا ويلانىپ، ەلدىك ما­ڭى­زى بار شارۋالارعا باس اۋىرتپايدى؟ تۇر­مىس تاۋقىمەتى مە، الدە يدەولوگيالىق جۇ­مىس­­تىڭ اقساپ تۇرعانى ما؟

جالپى، سايلاۋ دەسە جۇرتشىلىقتىڭ ەلەڭ ەتە قالاتىنى راس. داۋىس بەرۋگە بار­ما­عان­دار­دىڭ ءوزى «كىم جەڭىسكە جەتتى ەكەن؟» دەپ سايلاۋدىڭ قورىتىندىسىن بىلۋگە اسىعادى. «مەنىڭ داۋىسىم نە شەشەدى؟» دەگەندەردىڭ ءۇيدىڭ سىرتىندا ساياسات جايلى سايراي جونە­لە­تىنىن تالاي كوردىك. سايىپ كەلگەندە، ەلدىڭ تاعدىرى شەشىلەتىن ماڭىزدى ناۋقان تۋرالى ءار تۇرعىننىڭ وزىندىك پى­كىرى بار. ەندىگى جەردە سايلاۋشىلاردىڭ بەل­سەن­دى­لىگىن ارتتىرىپ، باياندى بولاشاققا دەگەن سەنىمدى قالىپتاستىرۋ ماڭىزدى.

بۇل ماسەلەنى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان حالقىنا جول­دا­ۋىندا كوتەرىپ، سايلاۋ جۇيەسىن جاڭ­عىرتۋدى تاپسىرعان بولاتىن. سەبەبى كوپ­شى­لىك دەپۋتاتتارعا سەنۋ بىلاي تۇرسىن، كوپشىلىگىن تانىمايدى دا. ءماجىلىس دەپۋتاتتارى ءوز الدىنا، جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك تۇرعىندارمەن دۇرىس بايلانىس ورناتپاعان. سونىڭ سالدارىنان حالىق سايلاۋعا سەلقوس قارايدى. ءار داۋىستىڭ ماڭىزدى ەكەنىنە سەنبەيدى. وسىنداي ولقىلىقتان كەيىن پرەزيدەنت ارالاس سايلاۋ جۇيەسىنە كوشۋدى ۇسىنعان بولاتىن. «سايلاۋدىڭ وسى تاسىلىنە ورالۋ ءبىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى. بۇل قادام – پارتيالاردىڭ ءماجىلىس پەن ماسليحاتقا ءوتۋ شەگىن تومەندەتۋ ءۇشىن وسىعان دەيىن قابىلدانعان شەشىمنىڭ زاڭدى جالعاسى. بۇدان بىلاي ماجوريتارلىق جۇيە بو­يىنشا ءاربىر ايماق پارلامەنتتىڭ تومەنگى پالاتاسىنا ءوزىنىڭ كەمىندە ءبىر دەپۋتاتىن سايلاي الادى. جاڭا ۇلگى كوزقاراسى ءارتۇرلى ازاماتتاردىڭ ماجىلىسكە كەلۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى»، دەگەن ەدى مەملەكەت باسشىسى.

وتكەن جىلى ەلىمىزدە تۇڭعىش رەت اۋىل اكىمدەرى تىكەلەي سايلانىپ، تۇرعىن­دار­دىڭ بەل­سەندىلىگىمەن ەستە قالعان ەدى. جاڭا فورماتتا ۇيىمداستىرىلعان ساياسي ناۋقان تيىم­دى­لىگىن دالەلدەدى. تاڭداۋ تۇر­عىن­داردىڭ وزىنە بەرىلسە، كەز كەلگەن تۇرعىن ءوز اۋىلىنىڭ بو­لا­شاعىنا بەيجاي قارامايتىنىن اڭعار­دىق. كوپشىلىكتىڭ كۇتكەنى دە سول. بۇعان دەيىن اۋىل اكىمىن حالىقتىڭ وكىلى بولىپ سانالاتىن جەرگىلىكتى ءماسليحات دەپۋتاتتارى سايلاسا، بۇدان بىلاي جۇرتشىلىق ەلگە باسشىلىق ەتۋگە لايىق ازاماتتى ءوزى تاڭدايدى. مۇنداي جۇيە داۋىس بەرۋشىلەرگە دە، اكىم كرەسلوسىنان ۇمىتكەرلەرگە دە تاڭسىق دۇنيە بولعانى راس. جاڭا ۇلگىدەگى اۋقىمدى رەفورما وتەدى دە­گەن­نەن بەرى اتقارۋشى ورگاندار مەن كان­دي­دات­تاردىڭ الاڭداعانى ءوز الدىنا، تۇر­عىندار دا كادىمگىدەي قوبالجىعان. سا­راپ­شىلاردىڭ ايتۋىنشا، كەز كەلگەن جاڭا باستامادا قا­تەلىك، جوباعا جاتسىنۋ بولادى. بىراق بۇل رە­فورما دۇرىس ءارى دەر كەزىندە ىسكە استى. ۇتىم­دى شەشىم! «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەم­لەكەت» تۇجىرىم­داماسى وسىلاي جۇزەگە اسۋ­عا ءتيىس. بيلىك پەن قوعام اراسىندا ناتي­جەلى ديالوگتىڭ باستال­عانى قۋانتادى.

كەز كەلگەن سايلاۋ وتەتىنى الدىن الا بەل­گىلى بولادى. ماڭىزدى ناۋقانعا دايىندىق جۇمىستارى ەرتە قولعا الىنادى. داۋىس بەرۋ كۇنى ۇيىمداستىرۋشىلار اق تەر، كوك تەر بولىپ جانتالاسىپ جۇرگەنى. مەملەكەتتىڭ بولاشاعىنا بەيجاي قارامايتىن تۇرعىندار دا تاڭنان تاڭداۋىن جاساپ، بەلسەندىلىك تانىتادى. ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارى جان-جاقتى جۇر­گىزىلىپ جاتىر. داۋىس بەرۋگە نيەت بولسا جەتكىلىكتى. دەنساۋلىق جاع­دا­يى­­نا باي­لانىستى ۋچاسكەگە كەلە المايتىن ازا­ماتتارعا ولاردىڭ ءوتىنىشى نەگىزىندە كوميسسيا مۇشەلەرى ۇيلەرىنە بارادى. ءتىپتى ۋاقىتشا ۇستاۋ يزولياتورلارىندا داۋىس بەرۋ ورنى قاراستىرىلعان. سوندا تەمىر توردىڭ ار جاعىنداعى ازاماتتىڭ ءوزى تاڭداۋ جاساپ جاتقاندا، تەپسە تەمىر ۇزەتىن ازاماتتىڭ دا­ۋىس بەرۋدەن قالىس قالۋى قانشالىقتى اقىل­عا سىيىمدى؟

قوعامداعى كەمشىلىك پەن ولقىلىق كوپتىڭ كومە­گىمەن، تاڭداۋىمەن تۇزەلەدى ەمەس پە. قا­زاق ەلىنىڭ جاعدايىن سىرتتان كەلىپ بىرەۋ­لەر جوندەپ بەرمەيتىنى بەسەنەدەن بەلگىلى. ەلدىك ماسەلە دە كوپتىڭ ۇسىنىسىمەن، كەز كەلگەن دەڭگەيدەگى سايلاۋعا بارىپ، ءوز تاڭداۋىن جاساۋمەن شەشىلەتىنى انىق. دەموكراتيالىق سايلاۋ مەن ەلدىك ماسەلەنى ويلاۋ ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىستى. ەندەشە، سايلاۋدا داۋىس بەرۋ – ءار ازاماتتىڭ مىندەتى. ال ازاماتتارى نەمقۇرايدىلىق تانىتقان قوعامنىڭ تاسى  ورگە دومالامايتىنى ايدان انىق. وسەتىن ەلدىڭ ازاماتتارى سايلاۋدا ءوز تاڭداۋىن جاسايتىنى ءسوزسىز.

سوڭعى جاڭالىقتار

سوت جۇيەسىن جەتىلدىرۋ

ساياسات • بۇگىن، 00:06

ماقتاشىلاردىڭ مۇڭى

ەكونوميكا • كەشە

ۋاقىت تالابى

قوعام • كەشە

كۇرەسكەر گەينە

ادەبيەت • كەشە

اجالدى جەڭگەن اسپان

ادەبيەت • كەشە

اعاش كوشەتى ەگىلدى

ايماقتار • كەشە

قاسقىر

ونەر • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار