شاھار باسشىسى مالىمدەگەندەي, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن مەگاپوليستە حالىققا جايلى ورتا قالىپتاستىرۋ جۇمىستارى ءوز دەڭگەيىندە اتقارىلۋدا. سونىڭ بىردەن-ءبىر مىسالى ەل يگىلىگى رەتىندە تاپسىرىلعان جاڭا گۇلزاردى اتاۋعا بولادى. ەڭ باستى ماقسات – قالا تۇرعىندارى مەن بالالاردىڭ سەيىل قۇرىپ, سەرۋەندەيتىن ورنىنىڭ بولۋى. وسىلاي دەگەن اكىم ورتاق م ۇلىكتى كۇتىپ ۇستاپ, قامقورلىق تانىتۋ كەرەكتىگىن ءتيىستى مەكەمە مەن تۇرعىندار ەسىنە سالىپ قويدى. ءوز كەزەگىندە قالا جۇرتشىلىعى دا شاھاردا ءجۇرىپ جاتقان اباتتاندىرۋ جۇمىستارىنا بايلانىستى جەرگىلىكتى اكىمدىككە العىستارىن جاۋدىرىپ, داناگوي قاريالار اق باتاسىن بەردى. كەزدەسۋ بارىسىندا قالا باسشىلىعى گۇلزار اۋماعىنا قوسىمشا تال-داراقتار ەكتى.
ءبىر ايتا كەتەرلىگى, جاڭا گۇلزاردىڭ سىرت كەلبەتى ەرەكشە ۇلگىدە سالىنعان. قۇرىلىسقا جاۋاپتى ماماندار دەمالىس ايماعىنىڭ, اسىرەسە كەشكى ۋاقىتتا قۇلپىرا تۇسەتىنىن ايتادى. ال گۇلزاردىڭ جالپى اۋماعى 1,6 گەكتاردى قۇرايدى. اللەيا ۋچاسكەسى مەن كوپقاباتتى بىرنەشە ءۇيدىڭ اۋلاسى ورتاق ساۋلەتتىك انسامبلگە بىرىككەن. سونىمەن بىرگە مۇندا امفيتەاتر, سۋبۇرقاقتار, شاحمات وينايتىن جەر, ۆەلوسيپەد پەن كولىك تۇراعى, ۇستەل تەننيسىنە ارنالعان الاڭ, ءارتۇرلى ترەناجەرلەر, باسكەتبول پەن فۋتبول وينايتىن الاڭقايلار جانە ارقان پاركى بولادى دەپ قاراستىرىلعان. اتالعان نىساندى سالىپ جاتقان باس مەردىگەر – «يمپۋلس» جشس قۇرىلىستى مەرزىمىنەن كەشىكتىرمەي تولىق اياقتاۋعا ۋادە بەرىپ وتىر.
سونداي-اق جۋىردا وتكەن رەسپۋبليكا كۇنى مەرەكەسىنە وراي شاھاردىڭ قازىبەك بي مەن ءى.ەسەنبەرلين كوشەلەرىنىڭ قيىلىسىندا تاعى ءبىر گۇلزار سالتاناتتى تۇردە اشىلدى.
تۇرعىندارعا مەرەكەلىك تارتۋ بولعان گۇلزار دەمەۋشىلەر ەسەبىنەن سالىنعان. ARG كومپانياسى ا.پۋشكين اتىنداعى كىتاپحانانىڭ ەسكى عيماراتىنىڭ ورنىن اباتتاندىرىپ, حالىققا ارناپ دەمالىس ورنىن جاساپ بەردى.
وسى رەتتە قالا اكىمى ازاماتتىق تانىتىپ, مەرەكە كۇنىندە حالىققا وسىنداي ۇلكەن گۇلزار اشىپ بەرگەن ARG كومپانياسىنىڭ باسشىلىعىنا العىس ايتتى. سونىمەن بىرگە مەگاپوليستەگى وزگە دە ءىرى مەردىگەر كومپانيالاردى وسى سەكىلدى جوبالارعا قولداۋ كورسەتۋگە, شاھاردىڭ ساۋلەتتىك دامۋىنا اتسالىسۋعا شاقىردى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ الداعى 5 جىلدا ورمانداردا – 2 ملرد, ال ەلدى مەكەندەردە 15 ملن كوشەت ەگۋدى تاپسىرعان بولاتىن. وسىعان وراي شىمكەنتتە تال ەگۋ جۇمىستارى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. قالالىق جايلى ورتانى دامىتۋ باسقارماسىنىڭ بەرگەن مالىمەتى بويىنشا, 2022 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا مەگاپوليستە جالپى سانى 20 مىڭنان استام تال كوشەتتەرى ەگىلگەن. سونىڭ ىشىندە 4 اۋدان مەن دەندروساياباق جانە قالا ماڭىنداعى جاسىل بەلدەۋگە دە تال-داراقتار وتىرعىزىلدى.
تال ەگۋمەن قوسا دەمالىس ورىندارىن دا كوبەيتۋ جەرگىلىكتى اكىمدىكتىڭ كۇن تارتىبىندە تۇرعان ماسەلە. جالپى, قازىرگى تاڭدا شىمكەنتتە ساياباقتار سانى 9, بۇدان بولەك 39 گۇلزار بار. جوسپارعا ساي الداعى ۋاقىتتا مەگاپوليستىڭ كوگالدى ايماعى مەن دەمالىس ورىندارىن كوبەيتۋ ماقساتىندا تىڭ جوبالار قولعا الىنادى. جاڭا گۇلزارلار دا سونىڭ ەسەبىنەن سالىنىپ جاتىر.
جوعارىدا اتالعان باسقارماعا 9 ساياباق جانە 39 گۇلزاردان بولەك, 50 ەسكەرتكىش, 44 ۇڭعىما مەن 37 سۋبۇرقاق قارايدى.
ءوز كەزەگىندە ساياباقتار مەن گۇلزارلاردى كۇتىپ ۇستاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن كونكۋرس جەڭىمپازى «جاسىل جەر» جشس بولىپ تانىلدى. ال ەسكەرتكىشتەردىڭ تازالىعى مەن بۇتىندىگىن قامتاماسىز ەتۋشى مەردىگەر مەكەمە كونكۋرس قورىتىندىسىمەن «AICOM» جشس انىقتالدى. سونداي-اق شىمقالاداعى سۋبۇرقاقتار مەن ۇڭعىمالارعا «Dim Nur company» جشس جاۋاپتى.
باسقارما تاراتقان وزگە دە مالىمەتتەرگە سايكەس قالا اۋماعىنداعى ساياباقتار مەن گۇلزارلاردى كورىكتەندىرۋ ماقساتىندا قاڭتار ايىندا 75 641 دانا قىزعالداق گ ۇلى ەگىلدى. 8 ساياباق, 27 گۇلزار, 33 سۋبۇرقاق, 33 ەسكەرتكىشتىڭ مەملەكەتتىك تىركەۋ اكتىلەرى قايتا تىركەلىپ قۇجاتتاندىرىلدى. 12 گۇلزار, 17 ەسكەرتكىش پەن 5 سۋبۇرقاقتىڭ جەرگە ورنالاستىرۋ قۇجاتتارى دايىندالىپ, مەملەكەتتىك اكتىسى راسىمدەلۋدە. باسقارماعا قاراستى 37 سۋبۇرقاققا قىسقى كونسەرۆاتسيا جۇمىستارى جاسالىندى. قالاداعى ساياباقتار مەن گۇلزارلارعا 4000 دانا اعاش كوشەتىن وتىرعىزۋ بيىلعى جىلدىڭ قاراشا-جەلتوقسان ايلارى ارالىعىندا جۇزەگە اسىرىلادى. قازىرگى تاڭدا كوشەتتەردىڭ 500 داناسى ەگىلىپ قويدى. سونىمەن بىرگە 6 گۇلزارعا دالالىق زەرتتەۋ اكتىلەرى جاسالىنىپ, قۇرىلىس جۇمىستارىنا سمەتالىق قۇجاتتامالارى ازىرلەنۋ ۇستىندە.
جالپى, شاھار باسشىسىنىڭ قالا اۋماعىنداعى جاسىل جەلەك كولەمىن ۇلعايتۋ تاپسىرماسىنا وراي, كوشەلەرگە, اۋلالار مەن ساياباقتارعا اعاش كوشەتتەرىن ەگۋ جۇمىستارى بۇگىندە قارقىندى جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتا كەتكەن ءجون.
ماسەلەن, وسى كۇنى ورتالىق, اباي, تاۋەلسىزدىك ساياباقتارىنا جانە چەرنوبىل قۇرباندارىن ەسكە الۋ مەن ا.اسقاروۆ اتىنداعى دەندرولوگيالىق پاركىنە جالپى سانى 250-دەي تۋيا, ارشا جانە جاي جاپىراقتى اعاش كوشەتتەرى وتىرعىزىلىپ جاتىر.
بۇدان بولەك, بيىل شاھاردا 6 جاڭا گۇلزار سالۋ جوسپارلانعان بولاتىن. ولار سايرام كوشەسىندە, ءنۇرسات جانە تومەنگى وتىرار شاعىن اۋداندارىندا, سونداي-اق «سەۆەر» ساۋدا ءۇيىنىڭ ماڭىندا ورنالاسپاق.
باسقارما تاراتقان مالىمەت بويىنشا, Amanat پارتياسىنىڭ «وزگەرىس جولى: بارلىعىنا لايىقتى ءومىر» سايلاۋالدى جول كارتاسى مەجەگە ساي ورىندالىپ كەلەدى. ماسەلەن, «Birge-taza Qazaqstan» ەكولوگيالىق اكتسياسىنا ءجۇز مىڭعا جۋىق ادام تارتىلىپ, تازالىق جۇمىستارىنا ەكى جۇزدەن استام تەحنيكا جۇمىلدىرىلدى. ناتيجەسىندە, 40 مىڭنان استام اعاش كوشەتى وتىرعىزىلدى. قوقىس قالدىقتارىن بولەك جيناۋ ارقىلى قايتا وڭدەۋ مەن كادەگە جاراتۋ 25 پايىزعا جەتكىزىلدى. بيىل «شىمكەنت», «شاپىراشتى», «ساي نيجە ۆودوپادا» كانالدارىنىڭ مەردىگەرى انىقتالىپ, جوندەۋ جۇمىستارى 20 پايىزعا اتقارىلدى. ال «شىمكەنت» كانالىن قالپىنا كەلتىرۋ ءىسى كەلەسى جىلى جالعاساتىن بولادى. مەملەكەت-جەكەشەلىك ارىپتەستىگىك اياسىندا جالپى ۇزىندىعى 122,3 شاقىرىمدى قۇرايتىن 17 كانالدىڭ مەحانيكالىق تازالانۋى جۇزەگە اسىرىلۋدا. سونىمەن بىرگە سانيتارلىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا تۇراقتى تۇردە 97,7 شاقىرىمدى قۇرايتىن 7 كانال مەن 2 وزەن ارناسى تازالانىپ جاتىر. الداعى ۋاقىتتا 11 گەكتاردى قۇرايتىن شىمسايا شاتقالىندا 8 مىڭنان استام اعاش كوشەتى ەگىلەدى. ولاردىڭ قاتارىندا تەرەك, جيدە, گلياديچيا, جابايى ورىك جانە ايلانت بار. قاراشا ايىندا كوشەت ەگۋگە ارنالعان شۇڭقىرلاردى بۇرعىلاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. سونىمەن بىرگە تۇران شاعىن اۋدانىنداعى 134 گەكتار اۋماققا 111622 دانا قاراعاش كوشەتى وتىرعىزىلادى. بۇل جۇمىستاردى اتقارۋعا 30 جۇمىسشى تارتىلادى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, الدىمەن 15 كۇن بويى جەر جىرتىلادى. سوسىن توپىراق ەكى-ءۇش قايتارا مايدالانىپ, اعاش كوشەتتەرى ەگىلەدى. وتىرعىزىلعان تال-داراقتاردىڭ ءتۇبىن تاپتاۋ, سۋارۋ, شۇڭقىرلارىن جاساۋعا كەمى ءبىر اي ۋاقىت كەتەدى.
2021 جىلى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتتىق جوبالار تىزبەسىن بەكىتۋ تۋرالى جارلىققا قول قويدى. «جاسىل قازاقستان» سول جوبالاردىڭ ءبىرى سانالادى. اتى ايتىپ تۇرعانداي, بۇل جوبانىڭ ماقساتى – وڭىرلەردەگى ەكولوگيالىق احۋالدى جاقسارتۋ, حالىق تۇراتىن ايماقتىڭ تابيعاتىن ساقتاۋ. سونىمەن بىرگە وسىنىڭ اياسىندا رەسپۋبليكا كولەمىندە 8 مىڭنان استام قوقىس قالدىعىن سۇرىپتاپ جيناۋعا ارنالعان كونتەينەرلەر ورناتۋ كوزدەلۋدە. بۇل رەتتە شىمكەنت قالاسىندا 4 اۋدان بويىنشا 128 كونتەينەر مەن 884 ەكوبوكس قويۋ جوسپاردا بار.
رەسپۋبليكاداعى ءۇشىنشى مەگاپوليستى جاسىل جەلەككە اينالدىرۋ باعىتىندا بۇگىنگە دەيىن ءبىرشاما ءىس اتقارىلدى. بۇل جۇمىستار جەرگىلىكتى اكىمدىك تاراپىنان الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسىن تابا بەرمەك.
شىمكەنت
