كەيىنگى ۋاقىتتا حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ جۇمىسىنا جان ءبىتىپ, بەلسەندى ارەكەتكە كوشكەنىن بايقاپ جۇرگەن ەدىك. بۇرىن بۇل ۇيىم وبلىس ورتالىقتارىندا عانا تانىمال بولسا, ەندى مىنە, اۋدان-اۋىلداردا دا جۇيەلى ىسكە كىرىسىپتى. باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى اۋداندار اراسىندا العاشقى بولىپ رەسمي مەملەكەتتىك تىركەۋدەن وتكەن شىڭعىرلاۋ فيليالى ۇلت ۇستازىنىڭ مەرەيتويىندا ەل ىشىنە بەلگىلى ءتىل عالىمدارىن شاقىرعان ەكەن.
– ءبىز شەكارالىق اۋدانبىز, رەسەيدىڭ ورىنبور وبلىسىمەن شەكتەسەمىز. سوندىقتان دا بىزدە مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ تۇعىرى بەرىك بولۋعا ءتيىس دەگەن نيەتپەن ىسكە كىرىستىك. اۋدان بويىنشا قازاق ءتىلىنىڭ قولدانىلۋى جاقسى. ەكونوميكا, ەسەپ-قيساپ جۇرگىزەتىن بولىمدەر, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى بولماسا, وزگە سالالار مەملەكەتتىك تىلگە تولىعىمەن كوشكەن, – دەيدى حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامى اۋداندىق فيليالىنىڭ جەتەكشىسى تىلەگەن قاليەۆ.
جاقىندا عانا جەرگىلىكتى ادىلەت ورگاندارىنا رەسمي تىركەلىپ, قىزمەتكە كىرىسكەن فيليال العاشقى ءىس-شاراسىن احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ 150 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي «احمەت الەمى: قازاق ءتىلىنىڭ بۇگىنى, بولاشاعى» دەگەن تاقىرىپتا رەسپۋبليكالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا وتكىزۋمەن باستاپتى.
اۋىلدا وتكەن القالى جيىنعا ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى زەينول-عابدەن بيسەنعالي, ا.بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور جامال مانكەەۆا, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى بولات بورانباي, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, ماحامبەت وتەمىس ۇلى اتىنداعى باتىس قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى ۇلداي ەرجانوۆا سىندى عالىمدار كەلىپ, سالماقتى باياندامالاردى ورتاعا سالدى. جيىنعا باتىس قازاقستان يننوۆاتسيالىق-تەحنولوگيالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عىلىمي ءبولىم باسشىسى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور مۇرات سابىر مودەراتورلىق جاساپ, قازاق ءتىلىنىڭ قازىرگى جاي-كۇيى مەن مارتەبەسى توڭىرەگىندە ورەلى اڭگىمە ءوربىتتى.
جيىندا عالىمدار تاراپىنان بىرقاتار كەلەلى ۇسىنىس ايتىلدى. ماسەلەن, ۇلداي رىسقاليقىزى تەگىمىزدەگى ۇلتتىق كودتى قالىپتاستىرۋ تۋرالى توقتالسا, بولات ەلتاي ۇلى قولدانىستا جۇرگەن لاتىن ءالىپبيىن ءالى دە تولىقتىرا ءتۇسۋ قاجەت ەكەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ال ءتىل جاناشىرى بولات وتەعالي ۇلى مەكتەپ جاسىنداعى بالانىڭ باستاۋىشتا بىرنەشە ءتىلدى قاتار وقۋى ۇلكەن قاتەلىك ەكەنىن ايتتى.
كونفەرەنتسيا بارىسىندا حالىقتى ەرەكشە تولقىتقان ءبىر وقيعا بولدى. شىڭعىرلاۋ اۋدانىنىڭ اكىمى ءاليا مۇحانبەتجانوۆا جيىننىڭ قوناعى پروفەسسور جامال مانكەەۆاعا «اۋداننىڭ قۇرمەتتى ازاماتى» اتاعىن سالتاناتتى تۇردە تابىس ەتىپ, ىقىلاس-قۇرمەتىن كورسەتتى. ايتا كەتەيىك, جامال ايتقاليقىزى ءدال وسى شىڭعىرلاۋ اۋدانى اقبۇلاق اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. وسىدان ەكى جىل بۇرىن عالىمنىڭ 80 جىلدىق مەرەيتويى كوروناۆيرۋس كارانتينىنە بايلانىستى اتالماي قالىپ ەدى. ەندى, مىنە, «ەشتەن كەش جاقسى» دەگەن, تۋعان جەردىڭ قۇرمەتى لايىقتى يەسىن تاپتى.
وسى جيىندا شىڭعىرلاۋ اۋدانىندا مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ شىرايىن كىرگىزىپ, مارتەبەسىن اسىرىپ جۇرگەن ءاليا بيعازىقىزى, ايگۇل جولامانوۆا, تىلەگەن قاليەۆ, سامات بايبولات سىندى ءتىل جاناشىرلارى حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ العىسحاتىنا يە بولدى.
– ءبىز كەلەر جىلى كورشىلەس ورىنبور وبلىسىندا تۇراتىن قانداس باۋىرلارىمىزبەن جاقىن قارىم-قاتىناس ورناتىپ, ولاردى اتاجۇرتپەن تانىستىرۋ, اسىرەسە جاس ۇرپاقتى ۇلتتىق سالت-ءداستۇر مەن انا تىلىنە باۋلۋ ماقساتىندا جاڭا جوبالاردى قولعا العىمىز كەلەدى, – دەيدى تىلەگەن كەنجەتاي ۇلى.
باتىس قازاقستان وبلىسى
