وڭىرلىك ىقپالداستىق – الەمدىك ەكونوميكاداعى ماڭىزدى ترەند

استانا. 27 مامىر. قازىرگى تاڭدا وڭىرلىك ىقپالداستىق الەمدىك ەكونوميكاداعى ماڭىزدى ترەندتەردىڭ بىرىنە اينالدى.  بۇل تۋرالى «ەكونوميكالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى» اق پرەزيدەنتى ماقسات مۇقانوۆ BNews.kz تىلشىسىنە مالىمدەدى. «بۇگىندە وڭىرلىك ىقپالداستىق – الەمدىك ەكونوميكاداعى ماڭىزدى ترەندتەردىڭ ءبىرى. ول 2008-2009 جىلدارى جاھاندىق ەكونوميكالىق داعدارىسقا جاۋاپ بولدى. بۇگىنگى كۇنى وڭىرلىك بىرلەستىكتە مۇنداي 200 مىڭعا جۋىق ۇيىم بار. ەڭ كەڭ تارالعان فورمالار – بۇل ەركىن ساۋدا ايماقتارى, كەدەن وداعى ايماعى. بۇلاردىڭ اراسىندا مەيلىنشە دامىعانى - ەۋروپالىق وداق. سوندىقتان قازاقستاننىڭ وڭىرلىك ىقپالداستىققا ۇمتىلۋى الەمدىك ترەند بولىپ تابىلادى. بۇل قازاقستان ءۇشىن اسا ماڭىزدى, سەبەبى ءبىزدىڭ اۋماعىمىز ۇلكەن ەمەس, تەڭىزگە تىكەلەي شىعار جولدارىمىز جوق جانە ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ نەگىزگى الەمدىك ورتالىقتارىنان الشاق», - دەدى م.مۇقانوۆ. ونىڭ پايىمىنشا, وڭىرلىك ىقپالداستىق باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ارتتىرۋعا, نارىقتى كەڭەيتۋگە جول اشىپك بەرەدى. «قازاقستان نارىعى تىم ۇلكەن ەمەس, ول 17 ملن. ادامدى قۇرايدى. سونداي-اق قازاقستان حالىقارالىق نارىقتارعا شىعۋ ءۇشىن كورشىلەس مەملەكەتتەرگە ءترانزيتتى بولىپ تابىلاتىن ايماقتارعا يە. سوندىقتان وڭىرلىك ىقپالداستىق – بۇل ۇلكەن ترەند. بۇگىندە قازاقستان ەڭ ءىرى ينتەگراتسيالىق بىرلەستىكتەردىڭ قاتىسۋشىسى بولىپ تابىلادى. قازىرگى كۇنى بىرىڭعاي ەكونوميكالىق كەڭىستىك اناعۇرلىم دايىندىعى بار بولىپ سانالادى. ونىڭ قالىپتاستىرىلۋى ەلباسىنىڭ 20 جىل بۇرىن ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە جاريا ەتكەن ەۋرازيالىق يدەياسىنان باستاۋ الادى. ول قازىر ىسكە اسىرىلۋ ۇستىندە. بۇل بىرلەستىكتى قالىپتاستىرۋدىڭ سان الۋان ءپىشىنى بولدى: ەۋرازەق تا, تمد دا. جانە 3 مەملەكەت اناعۇرلىم دايىن بولىپ شىقتى: رەسەي, بەلارۋس جانە قازاقستان. بۇگىن بۇل ءۇردىس ءوزىنىڭ تاجىريبەلىك قىرىنا يە بولدى», - دەگەندى ساراپشى. «سوڭعى ەكى جىلدا كوپتەگەن كەلىسىمدەرگە قول قويىلدى. بۇل ەڭ الدىمەن, كاپيتالدار, تاۋارلار, قىزمەتتەر مەن ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ەركىن جىلجۋىنا نەگىز سالعان بەك اياسىنداعى 19 كەلىسىم. مۇندا قازاقستان ءۇشىن بەلگىلى ءبىر ارتىقشىلىقتار بار. نارىقتىڭ كەڭەيۋى, بۇگىنگى كۇنى قازاقستاندا 17 ملن. ادام بار. ەگەر ەكونوميكالىق تۇرعىدان ايتار بولساق, بۇل 1,7 ترلن. دوللار. سوندىقتان بۇل ينۆەستورلار ءۇشىن قىزىقتى بولادى. ەكىنشى جاعىنان, ىقپالداستىق بىرلەسكەن كووپەراتسيالار: كولىكتىك, ازىق-ت ۇلىكتىك, ەنەرگەتيكالىق كووپەراتسيالار ءۇشىن مۇمكىندىكتەر اشادى. بارلىعى ءۇش ەلگە, بۇل ەكونوميكالىق پروتسەستەردىڭ قالاي وتەتىندىگىنە بايلانىستى بولادى. بۇل ەۋرازيا قۇرىلىعىندا ءوسىم نۇكتەسىنىڭ جاڭا ايماعىن قالىپتاستىرۋ. كوپتەگەن وڭىرلەر اناعۇرلىم مىقتى ەكونوميكالىق بىرلىكتى قۇرۋ ءۇشىن بىرىگۋگە ۇمتىلىپ وتىرعانىن كورىپ وتىرمىز. بەك – بۇل ءبۇتىن ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان وسىنداي جوبالاردىڭ ءبىرى», - دەپ تۇيىندەدى ماقسات مۇقانوۆ. مۇرات ايتقوجا. دەرەككوز: BNews.kz. فوتو: vlasti.net.