مەديتسينا • 02 قاراشا، 2022

سۋسامىردى ەمدەۋدىڭ وزىق ۇلگىسى

71 رەت كورسەتىلدى

الماتاداعى كارديولوگيا جانە ىشكى اۋرۋلار عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنا ءيزرايلدىڭ تەل-اۆيۆ ەندوكرينولو­گيا، مەتابوليكالىق اۋرۋ­لار جانە ديابەتولوگيا ينس­تيتۋتىنىڭ باسشىسى، پروفەس­سور ەۆگەني موشكوۆيچ كەلدى. ەندوكرينولوگيا سالاسىنىڭ بىلگىر ساراپشىسى وسى ساپارىندا ەلىمىزدىڭ ءار ايماعى­نان كەلگەن ەندوكرينولوگتەر ءۇشىن «ەندوكرينولوگيا سالاسىنداعى دياگنوستيكا مەن ەمدەۋدىڭ زاماناۋي ستاندارتتارى» شەبەرلىك ءدارىسىن وتكىزدى.

«ەندوكرينولوگيا، اسىرەسە قانت ديابەتى قازىر جاھاندىق تۇرعىداعى وزەكتى ماسەلەلەر قاتارىندا. قاي ەلدە بولسىن قانت ديابەتىمەن اۋى­راتىنداردىڭ كورسەتكىشى كوتەرى­لىپ بارادى. بۇكىل الەمدە ونىڭ زاردا­بىن 530 ملن-نان استام ادام كورىپ وتىر. شامامەن بۇل جەر بە­تىندەگى 20-79 جاس ارالىعىنداعى تۇر­عىنداردىڭ 10%-ىن قۇرايدى»، دەدى كىاعزي باسقارما ءتورايىمى روزا قۋانىشبەكوۆا.

بۇل – ءبىرىنشى كەزەكتە، ادامزات­تىڭ ءومىر سالتىنىڭ تۇبەگەيلى وزگە­رۋىنەن تۋىنداپ وتىرعان ماسەلە. ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە ساي­كەس، بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر ارا­سىن­دا دا قانت ديابەتىنىڭ اسقىنۋى­نان بو­لاتىن ءولىم-ءجىتىم كوبەيگەن. 2025 جىلعا قاراي قانت ديابەتىنە شالدىققان ناۋقاستاردىڭ سانى 2 ەسە­گە ارتادى دەگەن بولجام جاسالىپ وتىر. قانت ديابەتى – سوقىرلىق، بۇيرەك جەتكىلىكسىزدىگى جانە ينفاركت پەن ينسۋلتكە دۋشار ەتەتىن نەگىزگى كەسەلدەردىڭ ءبىرى.

«مەملەكەتتەر اراسىنداعى تا­جىريبە الماسۋ مامانداردىڭ ءبىر-بىرى­نەن وزىق تاجىريبەلەردى ۇيرە­نۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. قازاق­ستان­دا دارىگەرلەردى وقىتۋعا جانە قانت ديابەتىمەن اۋىراتىن ناۋقاس­تاردى الەمدىك ستاندارتتارعا سايكەس ەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن وزىق مەدي­تسينالىق پرەپاراتتارمەن قامتا­ماسىز ەتۋگە قاراجات بولىنەدى»، دەيدى ە.موشكوۆيچ.

كارديولوگيا جانە ىشكى اۋرۋلار عزي ەندوكرينولوگيا كافەدراسى­نىڭ مەڭگەرۋشىسى لاۋرا دانياروۆا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ ديسپانسەرلىك ناۋقاستاردىڭ ەلەك­تروندىق تىركەلىمىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس، قازاقستاندا قانت ديابەتى­مەن اۋىراتىن 400 مىڭنان استام ناۋقاس تىركەلگەنىن مالىمدەدى. ناۋقاستار­دىڭ باسىم كوپشىلىگىندە، ياعني 95%-ىندا 2 ءتيپتى قانت ديابەتى جاسى مەن ءومىر سالتىنا نەمەسە باسقا دا قاۋىپ فاكتورلارىنا بايلانىستى پايدا بولعان اۋرۋ. مامان ديابەتالدى ­اۋرۋىن انىقتاۋدىڭ دا ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.

اقتاۋ قالاسىنان كەلگەن ەندوكرينولوگ ساۋلە ۋرازالينا اتالعان سەميناردىڭ قانت ديابەتىن، اسىرەسە بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردەگى ­اۋرۋدى ەمدەۋ، الدىن الۋ، سونداي-اق مەديتسينالىق-سانيتارلىق ال­عاشقى كومەكتى ۇيىمداستىرۋ ءىسى تالاي ماسەلەنى شەشۋگە سەپتەسەتىنىنە سەنىمدى.

شەبەرلىك دارىسىنەن وتۋگە كەلگەن دارىگەرلەر ەندوكرينولوگيا كا­فەد­راسىنىڭ بولىمشەسىن ارالاپ، كۇردەلى كلينيكالىق جاعدايلاردى تالقىلادى.

ەندوكرينولوگياداعى دياگ­نوس­­تيكا مەن ەمدەۋدىڭ زاماناۋي تاسىل­­­دەرىن مەڭگەرۋگە جينالعان استانا، اقتاۋ، اقتوبە، اتىراۋ، سەمەي، تاراز، شىمكەنت، الماتى قالا­لا­رىنىڭ ەندوكرينولوگتەرى «بمسك دەڭگەيىندە 2 ءتيپتى قانت ديا­بەتى­نىڭ العاشقى پروفيلاكتيكاسى»، «جۇ­رەك-قان تامىرلارى پاتولو­گياسى جانە قانت ديابەتىنەن زارداپ شەگەتىن پاتسيەنتتەردى باقىلاۋدا ۇستاۋدىڭ پرواكتيۆتى ءتاسىلى»، «بۇي­رەك ءۇستى بەزىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگى»، «قال­­قانشا بەزىنىڭ گيپوفۋنكتسياسى جانە جۇكتىلىك»، «گيپەرتيرەوز جانە جۇك­تىلىك»، «وستەوپوروز: دياگنوستيكا مەن ەمدەۋدىڭ زاماناۋي تاسىلدەرى» سياق­تى تاقىرىپتاردى تالقىلادى.

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار

جاڭا باعىت

ساياسات • كەشە

ءورت: قاۋىپ پەن ساقتىق

توتەنشە جاعداي • كەشە

تۇلعا تۋرالى تۋىندى

ادەبيەت • كەشە

جولبارىس جىمى

ادەبيەت • كەشە

ەل سەنىمىن جالعاعان جوبا

ەكولوگيا • كەشە

جەلاياقتار استانادا جينالادى

جەڭىل اتلەتيكا • كەشە

جانىبەكتى جەكپە-جەككە شاقىردى

كاسىپقوي بوكس • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار