قوعام • 02 قاراشا, 2022

قاراشا قازدار قايتقاندا

615 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

وڭىردە جىل قۇستارىنىڭ ساناعى ءجۇرىپ جاتىر. قازاقستان بيوالۋان­تۇرلىلىكتى ساقتاۋ قاۋىمداستىعى مەن LIFE ەۋروپالىق كوميسسياسىنىڭ «قاۋىپسىز ۇشۋ جولى» جوباسى اياسىندا اتقارىلىپ جاتقان مونيتورينگ شارالارى بارىسىندا ناۋىرزىم قورىعىن جازداي مەكەن ەتكەن قىزىل كىتاپقا ەنگەن قۇستاردىڭ 9 ءتۇرى انىقتالعان.

قاراشا قازدار قايتقاندا

ساناق نەگىزىنەن اڭشىلىق شارۋاشىلىقتاردىڭ اۋماعىندا ءجۇرىپ جاتىر. قبسق ماماندارى بۇل اۋماقتار ارقىلى شامامەن نەشە جىل قۇسى ۇشىپ وتەتىنىن انىقتاۋمەن قاتار, قو­رىقشىلارعا قاز­دار مەن قارا­شا قازداردىڭ سيرەك كەزدەسەتىن قان­داي تۇرلەرى بارىن, اۋلاۋعا رۇقسات ەتىلگەن قاز­دار­دان ولاردى قالاي اجىرتاۋعا بولا­تىنىن تۇسىندىرۋدە.

مونيتورينگ بارىسىندا قوس­تاناي وبلىسى قامىستى اۋدا­نىنداعى ءىرى سۋقويمالارىنا قونعان قاز تۇقىمداس قاناتتىلاردىڭ 45-47,5 پايىزى سيرەك كەزدەسەتىن قىزىلجەمساۋلى قاراشاقاز بەن شيقىلداق قازدار ەكەنى انىقتالعان. قورىقشىلار قىزىل كىتاپقا ەنگەن قۇستاردىڭ كوبەيۋى كۇزدە زاڭسىز جورتۋىلعا شى­عۋدى ادەت ەتكەن براكونەرلەردىڭ جيىلەپ كەتۋىنە اكەلۋى مۇمكىن دەپ قاۋىپتەنەدى. مامانداردىڭ بۇلايشا الاڭداۋى ابدەن ورىندى, ويتكەنى تاياۋ­دا عانا قى­زىلجەمساۋلى قارا­شاقاز اتۋعا شىق­قان بىرنەشە براكونەر ۇستالدى.

مامانداردىڭ ايتۋىنشا, جىل قۇستارىنىڭ جولىندا جاتقان سۋ قويمالارىنىڭ جاي-كۇيى دە ءماز ەمەس. بيىلعى جاز ىستىق, توپىراق قۇرامىندا ىلعال از بول­عان­دىقتان, قامىستى جانە ناۋىرزىم اۋدان­دا­رىن­داعى كولدەردىڭ سۋى تارتىلىپ كەتكەن. وسى­لايشا, جىل قۇستارى تايىز كولدەرگە, تۇبىنە كولشىك تۇنعان شاعىن شۇڭقىرلار مەن توعاندارعا قونۋعا ءماجبۇر بولعان.

– مۇنداي جاعدايدا ولار اسا قورعانسىز بولادى. كولدەردىڭ كە­بۋى قىستا قاردىڭ, جازدا جا­ۋىن-شا­شىن­نىڭ از مولشەردە تۇسۋى­مەن بايلانىس­تى. الايدا سۋ قوي­ما­لا­رىنىڭ قۇرعاي باستاۋىنا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ دا اسەر ەتۋى مۇمكىن. سوڭعى جىلدارى جەرگىلىكتى فەرمەرلەر ەگىندى شەكتەن تىس كوپ ەگە باستادى. ال ەگىن القاپتارى ەرى­گەن قار سۋىنىڭ قالىپتى اعىنىنا بوگەت جاسايدى. سول سەبەپتەن وسى اۋماقتاعى ءبىز باقىلاعان 14 سۋ قوي­­ماسىنىڭ سەگىزى قۇرعاپ كەتكەن. ولار­دىڭ كوبى حالىقارالىق ماڭى­زى بار نەگىزگى ورنيتولوگيالىق اۋماق بولىپ سانالادى, – دەيدى قازاق­ستان بيوالۋانتۇرلىلىكتى ساقتاۋ قاۋىم­داس­تىعىنىڭ ورنيتولوگ-مامانى الەك­سەي تيموشەنكو.

ساناق بارىسىندا قىزىل­جەم­ساۋلى قاراشا قازدان وزگە قوس­تاناي وبلىسى ارقىلى ۇشىپ وتەتىن جىل قۇستارىنىڭ 20 ءتۇرى انىق­تالعان. ولاردىڭ ىشىندە اقباس قاز, اققۋ, ۇيرەك, قاسقالداق سياقتى قاناتتىلار بار.

 

قوستاناي وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار