ميسسيا ورىندالدى!
وسىمەن التىنشى رەت وتكىزىلگەن, وتكىر پروبلەمالار جىپكە تىزىلگەن مەديا اپتالىق ءوز ميسسياسىن تولىق اتقاردى دەۋگە تولىق نەگىز بار. جاڭا تەحنولوگيالار قولدانىسقا ەنگەن سايىن, اقپارات ايدىنى جاڭاشىلدىققا تولعان سايىن وتاندىق باق-تىڭ وركەنيەت كوشىنەن قالماي, ساپالى ءونىم ۇسىنۋى ماڭىزدى. بۇل رەتتە, بيىلعى ءىس-شارا «جاڭا ءداۋىر – جاڭا مەديا» تۇجىرىمداماسىنا نەگىزدەلگەنىن اتاپ وتكەن ءجون. وتاندىق ماماندار ءۇشىن پايدالى ءارى ماعىنالى الاڭ بولۋ Astana Media Week-ءتىڭ باستى ماقساتىنا اينالدى. قىتاي, گەرمانيا, تۇركيا, شۆەيتساريا, پولشا, رەسەي, موڭعوليا, پورتۋگاليا, وزبەكستان, قىرعىزستان, تاجىكستان, بارلىعى 11 ەلدەن 150-گە جۋىق شەتەلدىك جانە وتاندىق سپيكەر, مەديا مەنەدجەرلەر, ەلىمىزدىڭ ءىرى مەديا قۇرالدارى, جۋرناليستەر, بلوگەرلەر, تاۋەلسىز ساراپشىلار, Meta, ءTىkTok, Nickelodeon, Coursera سەكىلدى شەتەلدىك ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى قاتىسقان ماڭىزدى باسقوسۋ باق-تىڭ باستى پروبلەمالارىن ايقىنداپ بەردى. قۇرعاق سوزبەن ايتىلىپ قانا قويعان جوق, ماسەلەنى شەشۋدىڭ جولدارى كورسەتىلدى.
«قازمەديا» ورتالىعىندا ۇيىمداستىرىلعان جيىنعا قاتىسقانداردىڭ ۇتارى كوپ بولدى. Meta – Astana Media Week-ءتىڭ جەكە تاقىرىبى رەتىندە قاراستىرىلدى. كومپانيا وكىلدەرى مەتا عالام تۋرالى جان-جاقتى اقپارات بەرىپ, الەۋمەتتىك جەلىدەگى ترەندتەر تاقىرىبىندا ءسوز قوزعادى. سول سەكىلدى TikTok كومپانياسىنىڭ ماماندارى مەديا اپتالىققا بەلسەنە قاتىسىپ, ءوز وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالىپ, پايدالى اقپارات ۇسىندى.
مەديا اپتالىقتىڭ ءبىرىنشى كۇنى, پانەلدىك سەسسيا اياسىندا قاتىسۋشىلار ازەربايجان, وزبەكستان جانە قىرعىزستان سياقتى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرىمەن ورتاق سىن-قاتەرلەرگە ورتاق جاۋاپتاردى قالاي تابۋعا بولاتىنىن تالقىلادى. ەكىنشى كۇن «قازاقستانداعى جارناما مەديا نارىعى: قازىرگى جاعدايى» تاقىرىبىنداعى پىكىرتالاس الاڭىنان باستالدى. قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرىنەن كەلگەن مەديا سالانىڭ وكىلدەرى وڭىرلىك باق فورۋمىندا جينالىپ, ايماقتاعى مەديا سالانىڭ ترەندتەرىن, پروبلەمالىق ماسەلەلەرىن جانە ولاردىڭ دامۋ جولدارىن ءسوز ەتتى. ءۇشىنشى كۇنى ءباسپاسوز حاتشىلارى ءۇشىن بولەك سەسسيا جۇمىسى قاراستىرىلدى. Media Week ءداستۇرلى تۇردە ءباسپاسوز, راديو, ينتەرنەت جۋرناليستيكا سالاسىنداعى ۇزدىك جەتىستىكتەرى ءۇشىن «ۇركەر» سىيلىعىنىڭ سالتاناتتى راسىمىمەن اياقتالدى.
تۇيتكىلدى تاقىرىپتار تارقاتىلدى
جالپى, اپتالىق اياسىندا «كريزيس كوممۋنيكاتسيالار جانە سەنىمدى نىعايتۋ», «قازاقستانداعى جارناما مەديا نارىعى: قازىرگى جاعدايى, پەرسپەكتيۆالار جانە دامۋ درايۆەرلەرى», «سەريال يندۋسترياسىنىڭ جاڭا كەزەڭى», «پودكاستار نارىقتى قالاي جاۋلاپ الىپ جاتىر؟», «تابىس فورمۋلالارى, جۋرناليستەردىڭ كاسىبي قۇزىرەتىنىڭ وزگەرۋى», ء«باسپاسوز باسىلىمدارىنىڭ ترانسفورماتسياسى», «قازىرگى راديوحابار تاراتۋدىڭ ماسەلەلەرى», «YouTube مۇمكىندىكتەرى مەن پەرسپەكتيۆالارى» جانە تاعى باسقا تاقىرىپتار توڭىرەگىندە وتكەن پانەلدىك سەسسيالاردا جۋرناليستيكانىڭ نەگىزگى ماسەلەلەرى جان-جاقتى تالقىلاندى.
باسەكەگە قابىلەتتى, كرەاتيۆتى مامانداردى دايىنداۋ ماسەلەسى دە نازاردان تىس قالماي, شەتەل تاجىريبەسىندە كەزدەسەتىن جاڭاشىل قادامدار – لونگريد, داتا جۋرناليستيكا ءبىزدىڭ ەلدە ءالى كەڭ ءورىس الماعانى ايتىلدى. سپيكەرلەر جاڭا مەديانىڭ پروبلەماسى مەن پەرسپەكتيۆاسىنا توقتالىپ, جاھاندانۋ جاعدايىندا جاڭالىق تاراتۋدىڭ ءتيىمدى جولى تسيفرلىق تەحنولوگيادا ەكەنىن دالەلدەپ باقتى. كينووندىرىستى يدەولوگيانىڭ قۇرالى ەتۋدى جاقتاعاندار دا بولدى.
قاتىسۋشىلار «وتاندىق جوعارى مەكتەپتەردە لونگريد دايىنداۋ تەحنولوگياسى ۇيرەتىلە مە؟», «فەيك اقپاراتتىڭ راس-وتىرىگىن اجىراتۋ جولدارى وقىتىلا ما؟» دەگەن ساۋالدارعا دا جاۋاپ ىزدەدى.
تسيفرلاندىرۋ سالاسى قارىشتاپ دامىعان سايىن جاڭا مەدياعا سۇرانىس ارتىپ, اقپارات تاراتۋدا مۋلتيمەديالىق ەلەمەنتتەر پايدا بولا باستاعانىنا كۋامىز. مۇنداي كەزدە وتاندىق باق-تىڭ نەگىزگى قۇندىلىقتارىن سارالاپ, مازمۇنى مەن ميسسياسىن ايقىنداۋ ماڭىزدى. اقپاراتتىق اگەنتتىكتەرگە ينتەرنەت رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانۋدىڭ تەتىكتەرى مول. ال گازەت-جۋرنالداردىڭ بۇل باعىتتاعى ء«جۇرىسى» باياۋ ەكەنى جاسىرىن ەمەس. قايتپەك كەرەك؟
«جاس قازاق» گازەتىنىڭ رەداكتورى سرايىل سمايىل قازاق ءباسپاسوزىنىڭ بولاشاعى ءۇشىن كۇرەسۋگە بولاتىنىن ايتادى. بىراق ول ءۇشىن زامان تالابىنا بەيىمدەلىپ, اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيا جەتىستىكتەرىن گازەت-جۋرنالدىڭ يگىلىگىنە يكەمدەۋگە ۇمتىلۋ كەرەك. وقىرمان اۋديتورياسىن ۇلعايتۋ ءۇشىن ءداستۇرلى باسىلىمدار ءوز سايتتارىن نەمەسە ەلەكتروندى نۇسقالارىن دامىتۋى قاجەت.
سپيكەرلەردىڭ سوزىنشە, گازەت-جۋرنالدار ءوز جۇمىسىن توقتاتپاۋى ءۇشىن مەرزىمدى باسىلىمدارعا ءداستۇرلى جازىلۋ مەن ونلاين جازىلۋ جۇمىستارىن توقتاتپاۋ ماڭىزدى. ەكىنشىدەن, گازەت رەداكتسيالارى ءوز وقىرماندارىن ساقتاپ قالۋ ءۇشىن قوعامداعى بارلىق وتكىر ماسەلەلەردى اشىق ءارى ساراپتاما تۇرىندە جازۋ كەرەك.
اپتالىق اياسىندا «باس رەداكتورلار كلۋبى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ مۇشەلەرى باس قوسىپ, ءداستۇرلى جانە جاڭا مەديانىڭ سەرىكتەستىگى مەن باسەكەلەستىگى, ايماقتىق باق-تىڭ بۇگىنى مەن بولاشاعىن, جۋرناليستەر اراسىنداعى مەديا ساۋاتتىلىق ماسەلەلەرىن تالقىلادى. «ەگەمەن قازاقستان» اق باس ديرەكتورى ديحان قامزابەك ۇلى كادر دايىنداۋ ماسەلەسىنە توقتالىپ, بىلىكتى ماماندار سالاعا سەرپىن اكەلەتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل تۇيتكىلدى ايماقتارداعى مەديا حولدينگتەردىڭ باسشىلارى دا قوستاپ, وڭىرلىك جوعارى وقۋ ورىندارىنداعى جۋرناليستيكا كافەدرالارى جابىلماۋ كەرەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «استانا اقشامى» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى ەركىن قىدىر مەديا سالانىڭ, سونىڭ ىشىندە ءباسپاسوز سالاسىنىڭ اۆتورلىق قالاماقىسىن قايتارۋ جانە جۋرناليست مارتەبەسى سەكىلدى وزەكتى ماسەلەلەرگە توقتالدى.
