1977 جىلى ول تەمىرجولعا جاستاي, ياعني 18 جاستاعى جىگىت بولىپ كەلىپ, جول ديستانتسياسىنىڭ مونتەرى بولدى. بۇعان دەيىن ونىڭ ءومىربايانىندا تەك تەحنيكالىق مەكتەپتە وقىعانى جانە الاڭسىز بالالىق شاعى عانا بولاتىن.
– مەن ومىرىمدە تەمىرجولدان باسقا ەشتەڭە كورگەن جوقپىن. جولدا تۋىپ-ءوستىم, ءومىر بويى رەلستەردىڭ اراسىندا ءجۇردىم. ماقتان تۇتامىن, ءوز ءىسىمدى جاقسى كورەمىن, ونى ۇساق-تۇيەگىنە دەيىن بىلەمىن. مەنىڭ تەمىرجول ماگيسترالىندە وتكىزگەن 45 جىلىم ءبىر كۇندەي وتە شىقتى. ماعان ءبىر بەلگىسىز اۆتوردىڭ سوزدەرى قاتتى ۇنايدى: «مەن تەرەزەلەردە تەك ورمان بولاتىن جەردە ءوستىم. بىراق اسپانعا دەيىن سوزىلىپ اۋانى تىلگەن سۋ قىسىمى سياقتى, رەلستەر ءبىر-ءبىرىنىڭ ىزدەرىن شاتاستىرادى», دەيدى «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى.
جولدىڭ مونتەرى رەتىندە شامامەن ءبىر جىل جۇمىس ىستەگەننەن كەيىن ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىز كەڭەس ارمياسىنىڭ قاتارىنا شاقىرىلىپ, اسكەري بورىشىن وتەگەننەن سوڭ قايتادان دەپوداعى تەمىرجولىنا ورالدى. 1980 جىلى ول ءوزىنىڭ تۋعان اۋىلىنداعى بەلگى بەرۋ جانە بايلانىس ديستانتسياسىندا بوب ەلەكترومونتەرى بولىپ جۇمىس ىستەدى. سودان كەيىن سارىوزەك – اينابۇلاق ۋچاسكەسىندە اعا ەلەكترومەحانيك بولىپ تاعايىندالدى.
– مەن دە كەرەمەت جۇبايىممەن تەمىرجولدا تانىستىم, ول ءومىر بويى وسىندا تاۋار كاسسيرى بولىپ جۇمىس ىستەدى. ءبىز ءۇش بالانى – ەكى قىز بەن ۇلدى تاربيەلەدىك. مەنىڭ اكەم, انام جانە بارلىق باۋىرلارىم, جيەندەرىم دە – تەمىرجولشىلار, – دەيدى ەرجان جەبەگەنوۆ.
ونىڭ ءار جۇمىس كۇنى تاڭەرتەڭ ناقتى جوسپارلاۋدان, العا مىندەتتەر قويۋدان باستالادى. سودان كەيىن ول ورىندالعان جۇمىستى مۇقيات تەكسەرىپ, كوبىنەسە قاراماعىنداعى تەمىرجولشىلارمەن بىرگە كۇردەلى جۇمىستاردى ءوزى ورىندايدى, جاستاردى بارلىق ماشىققا ۇيرەتەدى.
– بۇل مەنىڭ وردەنىم عانا ەمەس, بۇل ماراپات – بۇكىل ۇجىمىمىزدىڭ, باسشىلىعىمىزدىڭ ەڭبەگى. مەن تاعدىرعا وتە ريزامىن, ءبىزدىڭ جۇمىسىمىز وتە جوعارى باعالاندى. قازىر جۇمىستا تەحنيكالىق دايىندىقتى ۇيىمداستىرۋدىڭ ساپاسىنا باسا نازار اۋدارامىز, قىسقى جاعدايدا قۇرىلعىلاردىڭ قالىپتى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ تەحنولوگيالىق ادىستەرىن, كۇردەلى مەتەوجاعدايلارداعى جۇمىستىڭ بارلىق تۇيتكىلى مەن ەرەكشەلىگىن ۇنەمى پىسىقتايمىز. ويتكەنى قاشىقتىق ۋچاسكەسى گەوگرافيالىق قيىن جەرلەردەن وتەدى, كەيدە اۋا رايى كۇتپەگەن «توسىنسىيلار» تۋدىرىپ جاتادى, – دەيدى ول.
كەيىپكەرىمىز ءوز ءومىرىنىڭ ءاربىر كۇنىن تەمىرجولسىز ەلەستەتە المايدى. «ومىرىڭىزدە قانداي سۇيىكتى ىستەرىڭىز نەمەسە حوببيلارىڭىز بار؟» دەگەن سۇراققا ول «بارلىعى تەك تەمىرجولمەن بايلانىستى», دەپ جاۋاپ بەرەدى. ءاردايىم بەلگىلى ءبىر مىندەتتەردى ءساتتى شەشۋگە كومەكتەسەتىن كەيبىر ستاندارتتى ەمەس تاسىلدەردى ويلاپ تابۋعا جانە ەنگىزۋگە تىرىسادى. سونىمەن قاتار ەرجان تۇرالىن ۇلى وتە قاراپايىم ادام, ءوزىنىڭ جەتىستىكتەرى تۋرالى ەشقاشان ايتپايدى. ارىپتەستەرى عانا ونىڭ دانالىعى, مەيىرىمدىلىگى مەن كاسىبيلىگى تۋرالى ءسوز قوزعاپ جاتادى. مانساپتىق ءوسۋدىڭ ءار ساتىسىندا ەرجان تۇرالىن ۇلى سياقتى جۇمىسقا جانىنىڭ ءبىر بولشەگىن سالاتىن ادام عانا ناعىز تەمىرجولشى بولسا كەرەك.
دارىندى باسشى, تاجىريبەلى ۇيىمداستىرۋشى, ار-نامىسى جوعارى, تەمىرجولشىلاردىڭ اعا بۋىنىنىڭ دا, جاستاردىڭ دا قۇرمەتىنە يە. ونىڭ ايتۋىنشا, ۇشتوبە بايلانىسشىلارىنىڭ نەگىزگى مىندەتى – قىزمەت كورسەتىلەتىن ۋچاسكەدە پويىزدار قوزعالىسى قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, بوب قۇرىلعىلارىنىڭ, بايلانىستىڭ سەنىمدى جانە ۇزدىكسىز جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ. مۇندا جىل سايىن جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ جانە قولدانىستاعى قۇرىلعىلاردى جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. مۇنىڭ ءبارى تەمىرجولداعى قوزعالىس قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن قاجەت. بۇل رەتتە, ۇشتوبە بەلگى بەرۋ جانە بايلانىس ديستانتسياسى كوپتەگەن جىل بويى الماتى ءوڭىرىنىڭ ەڭ ۇزدىك كاسىپورىندارىنىڭ ءبىرى رەتىندە ءوز بەدەلىن ساقتاپ كەلەدى, ال وسى بولىمشە ماماندارى پويىزداردىڭ قاۋىپسىز ءارى ۇزدىكسىز قوزعالىسى ءۇشىن بار كۇش-جىگەرىن اياعان ەمەس.
اسەل شايحىنوۆا
