ءىس-شارا بارىسىندا گاز باعاسىن بەلگىلەۋ كۇن تارتىبىنە قويىلعان بولاتىن. اسىرەسە ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەردى شارىقتاپ تۇرعان كوگىلدىر وتىن قۇنىن ارزانداتۋ الاڭداتتى. بىراق جيىندا ءار ەلدىڭ جەكە ۇستانىمى بار ەكەنى بەلگىلى بولدى.
جالپى العاندا, ءسامميتتىڭ بەيرەسمي فورماتتا وتكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. سوندىقتان مۇندا جالپىلاما ۋاعدالاستىقتارعا قول جەتكىزىلۋگە ءتيىس ەدى. بىراق سونىڭ وزىندە ەۋروپالىقتاردىڭ ءالى دە ءبىر جاعادان باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعارا الماي تۇرعانى انىق كورىندى. ونىڭ ۇستىنە, رەسەيدىڭ ۋكرايناعا باسىپ كىرۋى دە گاز باعاسىنىڭ قىمباتتاۋىنا اسەر ەتىپ وتىر.
وتىرىسقا توراعالىق ەتكەن ەۋروپالىق كەڭەستىڭ پرەزيدەنتى چارلز ميشەل اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارعا ەكپىن بەرىپ, شەشىم قابىلداۋعا قىسىمسىز بەيرەسمي كەزدەسۋلەر وتكىزۋدى «پايدالى» دەپ اتادى. بۇل مەملەكەتتەر باسشىلارى ءتۇرلى پىكىردى ەسكەرۋگە, باسىم باعىتتاردى انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. «ورتاق كوزقاراس ءۇشىن ورتاق ەرىك كەرەك. بىزگە ەۋروپالىق وداقتىڭ بەرىك ىنتىماقتاستىعى قاجەت», دەدى ش.ميشەل.
كەيبىر مەملەكەتتەردىڭ باسشىلارى گاز باعاسىن بەلگىلى ءبىر سومادان اسقاندا تۇرعىندارعا تولەتۋ جولىن ۇسىندى. ەندى ءبىرى ۇيىمعا مۇشە ەلدەردىڭ گاز ساتىپ الۋ ءۇشىن تولەيتىن باعاسىن جاي عانا شەكتەۋدى كوزدەدى.
سونداي-اق تۇرعىنداردىڭ شىعىنىن جابۋ ءۇشىن ەۋروپالىق وداقتىڭ بىرلەسكەن قارىزىن كوتەرۋ ماسەلەسى دە قىزۋ تالقىلاندى. بىراق گەرمانيا كانتسلەرى ولاف شولتس ەۋروپالىق وداقتىڭ پاندەميادان قالپىنا كەلتىرۋگە ارنالعان قورىن وسى باعىتقا جۇمساۋعا بولادى دەپ ەسەپتەيدى.
بۋندەسكانتسلەردىڭ مۇنداي پىكىرى بەرليننىڭ ەنەرگەتيكاعا ارنالعان شوتتى قارجىلاندىرۋ ءۇشىن 200 ميلليارد ەۋرو قورىن اشۋ تۋرالى جوسپارىنا قارسىلىق بىلدىرگەندەردىڭ شامىنا تيگەن سىڭايلى. قارت قۇرلىقتىڭ بىرقاتار باسشىسى بۇل قادام ۇيىمنىڭ بىرىڭعاي نارىعىن تۇراقسىزداندىرادى دەپ ەسەپتەيدى. ءارى تابىسى تومەن ەلدەردى قىستا قيىندىققا دۋشار ەتۋى مۇمكىن.
ماسەلەن, ەۋروپالىق وداققا توراعالىق ەتىپ وتىرعان, كەزدەسۋدى وتكىزگەن چەحيانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى پەتر فيالا ەسكەرتۋ جاسادى. ء«بىز مەملەكەتتىك كومەك كورسەتۋ ەرەجەلەرىن ساقتاۋىمىز كەرەك. تەك ۇلتتىق شەشىمدەردى كوزدەۋ مۇمكىن ەمەس. بىزگە ەۋروپالىق شەشىمدەر قاجەت», دەدى ول.
ەۋروپالىق كوميسسيانىڭ پرەزيدەنتى ۋرسۋلا فون دەر لەيەن دە بۇل ماسەلەگە قاتىستى پىكىر ءبىلدىرىپ, «ورتاق نارىقتى بىرگە ۇستاپ, بولشەكتەنۋدەن اۋلاق بولۋىمىز كەرەك», دەدى.
سونداي-اق گەرمانيا مەن فرانتسيا اراسىندا پيرەنەي تۇبەگىندەگى گازدى فرانتسيا ارقىلى گەرمانياعا جانە ودان تىس جەرلەرگە جەتكىزۋگە كومەكتەسەتىن MidCat قۇبىرىنا قاتىستى قىزۋ پىكىرتالاس بولدى.
فرانتسيا تاراپى جوباعا قارسى شىعىپ, بۇل قازىرگى داعدارىستى جەڭىلدەتۋ ءۇشىن تىم كوپ ۋاقىت الاتىنىن, تەك قازبا وتىنىنا تاۋەلدىلىكتى جالعاستىراتىنىن العا تارتادى. گەرمانيا تاراپى مۇنىمەن مۇلدەم كەلىسپەيدى. سوندىقتان بۇل جوبا ەۋروپانىڭ ەنەرگەتيكالىق داعدارىسىن جاقسارتۋعا كومەكتەسەتىنىنە سەنىمدى.
ەۋروپالىق وداق ەلدەرىنىڭ الاڭداۋىنا نەگىز بار. قازىرگى تاڭدا رەسەيدىڭ باسقىنشى ارەكەتى سالدارىنان گاز باعاسى قىمباتتاپ كەتتى. ونىڭ ۇستىنە, كرەمل بيلىگى قارت قۇرلىققا بۇرىنعىداي كوگىلدىر وتىندى جەتكىزىپ جاتقان جوق. راس, ەۋروپالىق وداق ەلدەرىندەگى گاز قويماسى قازىر 90 پايىزعا تولى. بىراق ساراپشىلار 2023 جىلى بۇل جەتكىلىكسىز ەكەنىن ايتادى. ياعني كەلەر جىلى قارت قۇرلىق گاز تاپپاي قالۋى مۇمكىن.
«كەلەسى كوكتەمدە, قىستىڭ اياعىندا قويمالارىمىز تاۋسىلاتىن كەزدە, ءبىر-بىرىمىزبەن تالاسپاس ءۇشىن گازدى بىرلەسىپ ساتىپ الۋدىڭ ماڭىزى زور», دەدى فون دەر لەيەن.
ەۋروپالىق كەڭەستىڭ پرەزيدەنتى چارلز ميشەل ۇيىمنىڭ جازعى قوردى تولتىرۋ ماۋسىمىنا دەيىن بىرلەسكەن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ ۇيىمداستىرۋ قاجەت ەكەنىنە نازار اۋداردى.
وسىلايشا, پراگادا گاز ماسەلەسى شەشىلگەن جوق. ەندى 21-22 قازاندا ەۋروپالىق وداق باسشىلارى تاعى دا جينالادى. سول كەزدە كوگىلدىر وتىن قۇنى قىزۋ تالقىلاناتىنى انىق.
