ەلىمىزدە وتباسىلىق زورلىق-زومبىلىق ماسەلەسى ۋشىعىپ تۇر. «وسىلار تابىسىپ كەتسە ەكەن» دەپ جاس وتباسىلاردىڭ تاعدىرىنا الاڭداۋشى ەدىك. قازىر ۇلگىلى بولار ءۇبىرلى-ءشۇبىرلى وتباسىلاردىڭ ءوزى ۇرىسپەن تاڭ اتىرىپ, ىدىسپەن اشۋ شاقىرىپ, شاڭىراقتارى شايقالىپ جاتىر. «وسىلارعا نە جەتپەيدى وسى؟» دەپ سىرتتان اقىل ايتۋ وڭاي. سول جەتپەگەننەن شىعىپ جاتقان جوق پا كيكىلجىڭنىڭ ءبارى. جالدامالى پاتەردىڭ اقشاسىن زورعا تولەپ, توبەگە قاراپ «توركىننىڭ قارىزىن قالاي قايتارامىن» دەپ ويلانىپ جاتقاندا, بانكتەن «ەرتەڭ تولەم كۇنى» دەگەن حابارلاما كەلەدى. مىنا جاقتان ۇل-قىزىنىڭ «انانىڭ اكەسى مىناداي اپەرىپتى» دەگەن ءسوزى جانىن جەگىدەي جەيدى. كەلىنشەگى دە نامىسقا تيەتىن سوزدەردى ايتىپ, ءوزى دە جانايىن دەپ تۇرعان اشۋ وتىن لاپىلداتا تۇسەدى. وتاعاسى كۇيىنىشتەن ىشەدى, ۇيىنە كەلىپ «كونتسەرت» قويادى. كوپ وتباسىندا ۇرىس-كەرىس شامامەن وسىلاي باستالادى. تۇرمىستىق جاعدايى جاقسى بولسا, جانجالداسىپ نەسى بار؟!
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «ادىلەتتى مەملەكەت. ءبىرتۇتاس ۇلت. بەرەكەلى قوعام» اتتى جولداۋىندا: «وتباسىلىق زورلىق-زومبىلىقتى قىلمىس ساناتىنا جاتقىزۋ مəسەلەسى قوعامدا كوپتەن بەرى تالقىلانىپ ءجۇر. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى بۇل ۇسىنىستىڭ دۇرىس ەكەنىنە كۇمəنمەن قارايدى. سەبەبى مۇنداي تۇرمىستىق جاعدايلاردى انىقتاۋ وڭاي ەمەس, ياعني وسىنداي وقيعالاردى تەرگەپ-تەكسەرۋ قيىنعا سوعادى. بۇل ءسوزدىڭ دە جانى بار. بىراق قالاي دەسەك تە, وتباسىلىق زورلىق-زومبىلىققا كوز جۇما قاراۋعا بولمايدى. وتباسىندا ويران سالاتىندار جازاعا تارتىلماسا, ولار ودان بەتەر باسىنىپ كەتەدى. ال جاپا شەككەندەر مۇلدەم قورعاۋسىز قالادى. مۇنداي ارەكەتتەر ءۇشىن جازانى كۇشەيتەتىن كەز كەلدى دەپ سانايمىن. زارداپ شەككەن جاندار ەلدىڭ سوزىنەن نەمەسە بىرەۋدىڭ قىسىم جاساۋىنان قورىقپاۋى قاجەت. سوندىقتان پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى ولارمەن وتە مۇقيات جۇمىس جۇرگىزىپ, ءتيىستى شارالار قولدانۋى كەرەك», دەگەن ەدى. پرەزيدەنتتىڭ ءوزى بۇل پروبلەماعا باسا نازار اۋدارۋى كوپ نارسەنى اڭعارتقانداي.
جوعارىدا مىسال كەلتىرگەنىمىزدەي, وتباسى, تۇرمىستىق قاتىناس سالاسىندا قۇقىقبۇزۋشىلىق جاساۋعا ىقپال ەتەتىن نەگىزگى فاكتور – قولايسىز الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايدىڭ اسەرى. اتاپ ايتقاندا, مۇنداي ماسەلە الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق تۇراقسىزدىق, جۇمىسسىزدىق, جالپى پسيحولوگيالىق تۇراقسىزدىق, وتباسىنىڭ ماتەريالدىق دەڭگەيىنىڭ تومەندىگى, ماسكۇنەمدىك, ادامي قۇندىلىقتىڭ قۇلدىراۋى جانە وتباسى ينستيتۋتىنىڭ جوعالۋى سالدارىنان ورىن الادى. بۇدان بولەك, ينتەرنەت پەن بۇقارالىق كوممۋنيكاتسيالارداعى الكوگولدىك ىشىمدىكتىڭ, قاتىگەزدىكتىڭ, زورلىق-زومبىلىقتىڭ, پورنوگرافيانىڭ ناسيحاتتالۋى اسەر ەتەدى, دەيدى ماماندار.
وتباسىلىق زورلىق-زومبىلىقتى ايەلدى ۇرۋ دەپ تۇسىنەتىندەر كوپ. شىن مانىندە, بالاعاتتاۋ, قورلاۋ, سوگۋ, بالالاردىڭ جەكە ومىرىنە قول سۇعۋ, وتباسىن تاستاپ كەتەمىن دەپ قورقىتۋ, ءوز-وزىنە قول جۇمساۋعا يتەرمەلەۋ, بالالاردى اناسىنا قارسى قويۋ, ايەلىن ءوز بالالارىن ەشقاشان كورسەتپەيتىندىگىمەن قورقىتۋ سياقتى جايتتار دا زورلىق-زومبىلىققا جاتادى.
ايەلدەر جاعى جاۋاپتى ورگانداردىڭ ادامنىڭ مىنەز-قۇلقىن پسيحولوگيالىق تۇزەتۋ بويىنشا زارداپ شەگۋشىلەرمەن, جانجالقويلارمەن جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلمەيتىنىنە قاپالى. مۇنداي ازاماتتاردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ, تۇرمىستىق جانە مەديتسينالىق ماسەلەلەردى شەشۋ – ولار ءتيىستى ۇيىمدارعا ءوز بەتىنشە جۇگىنگەن جاعدايدا عانا جۇرگىزىلەدى. بۇل رەتتە پوليتسەيلەردىڭ زارداپ شەگۋشىلەرمەن قارىم-قاتىناس جاساۋعا تىيىم سالۋ شارالارىن قولدانۋى, اسىرەسە قاماققا الۋ – ەرلى-زايىپتىلار اراسىنداعى شيەلەنىستى ودان ءارى ۋشىقتىراتىنى ءجيى ايتىلىپ ءجۇر.
جازالاۋمەن ماسەلە شەشىلە قويماس. مۇمكىن يدەولوگيالىق جۇمىستاردى جۇيەلى قولعا الىپ, وتباسىلىق ينستيتۋتتى دامىتۋدىڭ تىڭ تەتىگىن ويلاپ تابۋ كەرەك شىعار...
