كەشە سەنات توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ءتوراعالىعىمەن «ءوڭىر» توبىنىڭ «ءبىلىم, عىلىم جانە كاسىپكەرلىكتىڭ سەرىكتەستىگى – ۇلتتىق يننوۆاتسيالىق جۇيەcىنىڭ جانە عىلىمعا نەگىزدەلگەن ەكونوميكانىڭ ستراتەگيالىق دامۋ جولى» تاقىرىبىنا ارنالعان كەڭەيتىلگەن وتىرىس بولىپ ءوتتى.
ۇكىمەت مۇشەلەرى, جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارى مەن عىلىمي مەكەمەلەردىڭ, دامۋ ينستيتۋتتارى مەن كاسىپكەرلىك سەكتورلارى سۋبەكتىلەرىنىڭ باسشىلارى قاتىسقان وتىرىستى ءسوز سويلەپ اشقان سەنات توراعاسى بۇگىنگى قازاقستان قوعامىنىڭ جاڭا قۇندى باعدارى – يننوۆاتسيا نەگىزىندە يندۋستريالاندىرۋ ەكەنىن ەرەكشە اتادى. يننوۆاتسيالىق جۇيەنىڭ قاعيدالىق تۇرعىداعى جاڭا نىساندارى – يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار پاركى مەن نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى قۇرىلىپ, قاجەتتى زاڭنامالىق بازا دا جاسالعاندىعىن تىلگە تيەك ەتكەن توراعا عىلىمعا نەگىزدەلگەن ەكونوميكا قۇرۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن قازاقستاندىق عىلىمنىڭ الەۋەتىن ۇلعايتۋ قاجەتتىگىن باسا ايتتى.
پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا عىلىمدى قارجىلاندىرۋ ۇلعايسا, بۇل ءوز كەزەگىندە ناقتى جاڭالىقتار مەن يننوۆاتسيالاردى, تەحنولوگيالار ترانسفەرتتەرى مەن شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردىڭ كەلۋىن ىنتالاندىرماق.
پارلامەنت بۇل رەتتە ۆەنچۋرلىك قارجىلاندىرۋ, زياتكەرلىك مەنشىكتى قورعاۋ, زەرتتەۋلەر مەن يننوۆاتسيالاردى قولداۋ, سونداي-اق, عىلىمي زەرتتەۋلەردى كوممەرتسيالاندىرۋ جونىندەگى زاڭنامانى جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان زاڭ جوبالارى توپتامالارىن قاراۋدى جوسپارلاپ وتىر.
توراعا ءوز سوزىندە «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا مەملەكەت باسشىسى يننوۆاتسيالىق دامۋدىڭ جاڭا ستراتەگياسىن ۇسىنعانىن جەتكىزدى. مۇنداي ستراتەگيا شەتەلدىك تەحنولوگيالار مەن ۇلتتىق عىلىمي-تەحنيكالىق رەسۋرستاردى وڭتايلى ۇيلەستىرۋدى قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس. قاسىم-جومارت كەمەل ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, شەتەلدىك تاجىريبە مەن تەحنولوگيالارعا نەگىزدەلگەن ۇلتتىق يننوۆاتسيالاردى قۇرۋ ستراتەگيالىق ماڭىزدى مىندەت بولىپ تابىلادى. مۇنداي جولمەن سينگاپۋر, مالايزيا, قىتاي, وڭتۇستىك كورەيا جانە گەرمانيا ءجۇرىپ وتكەن. سەنات توراعاسى بۇل رەتتە يننوۆاتسيا تاقىرىبىن بۇلعاققا سالماۋ قاجەتتىگىن دە ەسكەرتە كەتتى. بۇل جەردە اڭگىمە الدىڭعى قاتارلى تەحنولوگيالاردى يگەرۋدە بولىپ وتىر.
وسىندايدا, اسىرەسە, عىلىمنىڭ الار ورنى ەرەكشە. ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى يننوۆاتسياعا باعىتتالۋى ءتيىس. ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ماسەلەسىنىڭ كۇن تارتىبىندە تۇرعاندىعى دا سوندىقتان. بۇل تۇرعىدان كەلگەندە, بىلىكتى دە ءبىلىمدى ءارى باسەكەگە قابىلەتتى مامانداردى دايارلاۋ – ۋاقىت تالابى. يننوۆاتسيالى ەكونوميكانى قۇرۋعا شىعارماشىل كادرلار قاجەت-اق. ولاردى تاڭداۋ كوللەدجدەر مەن جوو-لاردا جاسالعانى ورىندى بولماق. مەملەكەت باسشىسى ۇنەمى تالاپ ەتىپ كەلە جاتقان جاڭا پىشىندەگى پەداگوگيكالىق كادرلاردى دايارلاۋدى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى قولعا الاتىن كەز جەتتى. بولجامدارعا قاراعاندا, جوعارى تەحنولوگيالىق ونىمدەر جاقىن 15-17 جىلدا (2030 جىلى) شيكىزات رەسۋرستارى رىنوگىنان شامامەن 9-10 ەسەگە ارتادى.
قازاقستاندا جوعارى تەحنولوگيالىق سەكتور اتوم ەنەرگەتيكاسىندا, گەندىك ينجەنەريادا, روبوتتى تەحنيكادا, نانو جانە عارىشتىق تەحنولوگيالاردا, موبيلدىك جانە مۋلتيمەديالىق, اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالاردا, ينجينيرينگتىك قىزمەتتە جانە گەولوگيالىق بارلاۋ سياقتى سالالاردا ۇلكەن الەۋەتكە يە. ق.توقاەۆ فينليانديانىڭ تاجىريبەسىن دە ۇتىمدى كەلتىرە كەتتى. بۇگىنگى تاڭدا اتالعان ەل عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىنا ءىجو-ءنىڭ 3,5 پايىزىنداي قارجى سالىپ كەلەدى. بۇل ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمى ەلدەرىنىڭ ىشىندە ەڭ ءبىر قوماقتى قارجى سانالادى. وسى قارجىنىڭ 70 پايىزى كاسىپورىنداردان تۇسسە, قالعان 30 پايىزىن مەملەكەت بەرەدى ەكەن.
ال قازاقستانداعى عىلىمي قىزمەتكەرلەر سانى 24 مىڭعا جاقىنداپ قالعاندىعىن جەتكىزگەن پرەمەر-مينيستردىڭ ورىنباسارى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا «عىلىم تۋرالى» زاڭدا عىلىمدى باسقارۋدىڭ جاڭا مودەلى مەن قارجىلاندىرۋدىڭ جاڭا ۇلگىسى الدىڭعى قاتارلى حالىقارالىق ءتاجىريبەگە بارىنشا بەيىمدەلگەندىگىن العا تارتتى. ۆيتسە-پرەمەر عىلىمدى قارجىلاندىرۋ 2013 جىلى 53 ميلليارد تەڭگەگە دەيىن, ياعني شامامەن 2,5 ەسەگە دەيىن ارتقاندىعىمەن ءبولىستى. بۇل كورسەتكىشتى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىنا سايكەس كەزەڭ-كەزەڭمەن ارتتىرۋ جولىمەن ءىجو-ءنىڭ 3 پايىزىنا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانۋدا.
مەملەكەت تاراپىنان عىلىمعا كورسەتىلىپ وتىرعان قامقورلىقتىڭ ءناتيجەسىندە كادرلاردى قامتاماسىز ەتۋدەگى تۇراقتىلىق بايقالادى ءارى عىلىمي قىزمەتكەرلەردىڭ سانى دا تۇراقتى ارتىپ كەلەدى, دەدى وسى ورايدا گ.ءابدىقالىقوۆا. ماسەلەن, 2009 جىلى 15,8 مىڭ عىلىمي قىزمەتكەر بولسا, قازىرگى ۋاقىتتا ولاردىڭ سانى 23,7 مىڭ ادامعا جەتىپتى. جاستاردىڭ دا عىلىمعا بەت بۇرۋى ارتىپ كەلەدى ەكەن. اتاپ ايتقاندا, 35 جاسقا دەيىنگى عالىمدار ۇلەسى 38 پايىزعا, 45 جاسقا دەيىنگى عالىمدار ۇلەسى 56 پايىزعا دەيىن كوبەيىپتى.
وتىرىس بارىسىندا جوعارى ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ قازىرگى جاعدايى, كاسىپكەرلىك سەكتور سۋبەكتىلەرىمەن ءوزارا ءىس-قيمىل, وتاندىق عىلىمي جاڭالىقتار مەن تەحنولوگيالار ترانسفەرتتەرىن ەنگىزۋ ماسەلەلەرى جان-جاقتى تالقىدان ءوتتى. اسىرەسە, زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرىن دامىتۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلىپ, ماماندار دايارلاۋ جانە عىلىمي ناتيجەلەردى ەنگىزۋ قاجەتتىگى ەرەكشە ايتىلدى. وتاندىق جوعارى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋداعى نەگىزگى باسىمدىق وسىعان بەرىلۋى تيىستىگى دە اتاپ كورسەتىلدى.
بۇل تۇرعىدان كەلگەندە «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى» دەربەس ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنىڭ پرەزيدەنتى شيگەو كاتسۋدىڭ ءوزى باسقارىپ وتىرعان ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگى قازىرگى زامانعى زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىن قۇرۋ جونىندەگى تاجىريبەسىمەن ءبولىسۋى اسەرلى شىقتى. اتالعان ۇلگى بويىنشا ەلىمىزدە باسقا دا زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرىن دامىتۋ جوسپارلانىپ وتىر ەكەن.
زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرىن ترانسفورماتسيالاۋ جونىندەگى جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستار بارىسىمەن ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى مەن س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورلارى بايانداپ بەردى. بۇدان باسقا, زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ مارتەبەسىن وزگەرتۋ, ولاردى مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى جانە ءبىلىم بەرۋ مەن عىلىم سالاسىنداعى قولدانىستاعى زاڭناماعا قاجەتتى وزگەرىستەردى جۇيەلەۋ, عىلىمي زەرتتەۋلەردى ۇدەتۋ جانە الدىڭعى قاتارلى شەتەلدىك تەحنولوگيالار بويىنشا جۇمىستاردى كۇشەيتۋ سياقتى كوپتەگەن ۇسىنىستار ورتاعا سالىندى.
نەگىزىنەن, عىلىمي-تەحنيكالىق ءجانە يننوۆاتسيالىق دامۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جونىندەگى ناقتى ۇسىنىستار ءازىرلەۋگە قۇرىلعان «ءوڭىر» دەپۋتاتتىق توبىنىڭ وتىرىسى ءساتتى ءوتتى. سونىڭ ءناتيجەسى بويىنشا قابىلدانعان ۇسىنىستار جۇمىسقا پايدالانۋ ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتىنە جىبەرىلدى.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».
ۇكىمەت مۇشەلەرى, جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارى مەن عىلىمي مەكەمەلەردىڭ, دامۋ ينستيتۋتتارى مەن كاسىپكەرلىك سەكتورلارى سۋبەكتىلەرىنىڭ باسشىلارى قاتىسقان وتىرىستى ءسوز سويلەپ اشقان سەنات توراعاسى بۇگىنگى قازاقستان قوعامىنىڭ جاڭا قۇندى باعدارى – يننوۆاتسيا نەگىزىندە يندۋستريالاندىرۋ ەكەنىن ەرەكشە اتادى. يننوۆاتسيالىق جۇيەنىڭ قاعيدالىق تۇرعىداعى جاڭا نىساندارى – يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار پاركى مەن نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى قۇرىلىپ, قاجەتتى زاڭنامالىق بازا دا جاسالعاندىعىن تىلگە تيەك ەتكەن توراعا عىلىمعا نەگىزدەلگەن ەكونوميكا قۇرۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن قازاقستاندىق عىلىمنىڭ الەۋەتىن ۇلعايتۋ قاجەتتىگىن باسا ايتتى.
پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا عىلىمدى قارجىلاندىرۋ ۇلعايسا, بۇل ءوز كەزەگىندە ناقتى جاڭالىقتار مەن يننوۆاتسيالاردى, تەحنولوگيالار ترانسفەرتتەرى مەن شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردىڭ كەلۋىن ىنتالاندىرماق.
پارلامەنت بۇل رەتتە ۆەنچۋرلىك قارجىلاندىرۋ, زياتكەرلىك مەنشىكتى قورعاۋ, زەرتتەۋلەر مەن يننوۆاتسيالاردى قولداۋ, سونداي-اق, عىلىمي زەرتتەۋلەردى كوممەرتسيالاندىرۋ جونىندەگى زاڭنامانى جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان زاڭ جوبالارى توپتامالارىن قاراۋدى جوسپارلاپ وتىر.
توراعا ءوز سوزىندە «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا مەملەكەت باسشىسى يننوۆاتسيالىق دامۋدىڭ جاڭا ستراتەگياسىن ۇسىنعانىن جەتكىزدى. مۇنداي ستراتەگيا شەتەلدىك تەحنولوگيالار مەن ۇلتتىق عىلىمي-تەحنيكالىق رەسۋرستاردى وڭتايلى ۇيلەستىرۋدى قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس. قاسىم-جومارت كەمەل ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, شەتەلدىك تاجىريبە مەن تەحنولوگيالارعا نەگىزدەلگەن ۇلتتىق يننوۆاتسيالاردى قۇرۋ ستراتەگيالىق ماڭىزدى مىندەت بولىپ تابىلادى. مۇنداي جولمەن سينگاپۋر, مالايزيا, قىتاي, وڭتۇستىك كورەيا جانە گەرمانيا ءجۇرىپ وتكەن. سەنات توراعاسى بۇل رەتتە يننوۆاتسيا تاقىرىبىن بۇلعاققا سالماۋ قاجەتتىگىن دە ەسكەرتە كەتتى. بۇل جەردە اڭگىمە الدىڭعى قاتارلى تەحنولوگيالاردى يگەرۋدە بولىپ وتىر.
وسىندايدا, اسىرەسە, عىلىمنىڭ الار ورنى ەرەكشە. ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى يننوۆاتسياعا باعىتتالۋى ءتيىس. ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ماسەلەسىنىڭ كۇن تارتىبىندە تۇرعاندىعى دا سوندىقتان. بۇل تۇرعىدان كەلگەندە, بىلىكتى دە ءبىلىمدى ءارى باسەكەگە قابىلەتتى مامانداردى دايارلاۋ – ۋاقىت تالابى. يننوۆاتسيالى ەكونوميكانى قۇرۋعا شىعارماشىل كادرلار قاجەت-اق. ولاردى تاڭداۋ كوللەدجدەر مەن جوو-لاردا جاسالعانى ورىندى بولماق. مەملەكەت باسشىسى ۇنەمى تالاپ ەتىپ كەلە جاتقان جاڭا پىشىندەگى پەداگوگيكالىق كادرلاردى دايارلاۋدى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى قولعا الاتىن كەز جەتتى. بولجامدارعا قاراعاندا, جوعارى تەحنولوگيالىق ونىمدەر جاقىن 15-17 جىلدا (2030 جىلى) شيكىزات رەسۋرستارى رىنوگىنان شامامەن 9-10 ەسەگە ارتادى.
قازاقستاندا جوعارى تەحنولوگيالىق سەكتور اتوم ەنەرگەتيكاسىندا, گەندىك ينجەنەريادا, روبوتتى تەحنيكادا, نانو جانە عارىشتىق تەحنولوگيالاردا, موبيلدىك جانە مۋلتيمەديالىق, اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالاردا, ينجينيرينگتىك قىزمەتتە جانە گەولوگيالىق بارلاۋ سياقتى سالالاردا ۇلكەن الەۋەتكە يە. ق.توقاەۆ فينليانديانىڭ تاجىريبەسىن دە ۇتىمدى كەلتىرە كەتتى. بۇگىنگى تاڭدا اتالعان ەل عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىنا ءىجو-ءنىڭ 3,5 پايىزىنداي قارجى سالىپ كەلەدى. بۇل ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمى ەلدەرىنىڭ ىشىندە ەڭ ءبىر قوماقتى قارجى سانالادى. وسى قارجىنىڭ 70 پايىزى كاسىپورىنداردان تۇسسە, قالعان 30 پايىزىن مەملەكەت بەرەدى ەكەن.
ال قازاقستانداعى عىلىمي قىزمەتكەرلەر سانى 24 مىڭعا جاقىنداپ قالعاندىعىن جەتكىزگەن پرەمەر-مينيستردىڭ ورىنباسارى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا «عىلىم تۋرالى» زاڭدا عىلىمدى باسقارۋدىڭ جاڭا مودەلى مەن قارجىلاندىرۋدىڭ جاڭا ۇلگىسى الدىڭعى قاتارلى حالىقارالىق ءتاجىريبەگە بارىنشا بەيىمدەلگەندىگىن العا تارتتى. ۆيتسە-پرەمەر عىلىمدى قارجىلاندىرۋ 2013 جىلى 53 ميلليارد تەڭگەگە دەيىن, ياعني شامامەن 2,5 ەسەگە دەيىن ارتقاندىعىمەن ءبولىستى. بۇل كورسەتكىشتى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىنا سايكەس كەزەڭ-كەزەڭمەن ارتتىرۋ جولىمەن ءىجو-ءنىڭ 3 پايىزىنا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانۋدا.
مەملەكەت تاراپىنان عىلىمعا كورسەتىلىپ وتىرعان قامقورلىقتىڭ ءناتيجەسىندە كادرلاردى قامتاماسىز ەتۋدەگى تۇراقتىلىق بايقالادى ءارى عىلىمي قىزمەتكەرلەردىڭ سانى دا تۇراقتى ارتىپ كەلەدى, دەدى وسى ورايدا گ.ءابدىقالىقوۆا. ماسەلەن, 2009 جىلى 15,8 مىڭ عىلىمي قىزمەتكەر بولسا, قازىرگى ۋاقىتتا ولاردىڭ سانى 23,7 مىڭ ادامعا جەتىپتى. جاستاردىڭ دا عىلىمعا بەت بۇرۋى ارتىپ كەلەدى ەكەن. اتاپ ايتقاندا, 35 جاسقا دەيىنگى عالىمدار ۇلەسى 38 پايىزعا, 45 جاسقا دەيىنگى عالىمدار ۇلەسى 56 پايىزعا دەيىن كوبەيىپتى.
وتىرىس بارىسىندا جوعارى ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ قازىرگى جاعدايى, كاسىپكەرلىك سەكتور سۋبەكتىلەرىمەن ءوزارا ءىس-قيمىل, وتاندىق عىلىمي جاڭالىقتار مەن تەحنولوگيالار ترانسفەرتتەرىن ەنگىزۋ ماسەلەلەرى جان-جاقتى تالقىدان ءوتتى. اسىرەسە, زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرىن دامىتۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلىپ, ماماندار دايارلاۋ جانە عىلىمي ناتيجەلەردى ەنگىزۋ قاجەتتىگى ەرەكشە ايتىلدى. وتاندىق جوعارى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋداعى نەگىزگى باسىمدىق وسىعان بەرىلۋى تيىستىگى دە اتاپ كورسەتىلدى.
بۇل تۇرعىدان كەلگەندە «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى» دەربەس ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنىڭ پرەزيدەنتى شيگەو كاتسۋدىڭ ءوزى باسقارىپ وتىرعان ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگى قازىرگى زامانعى زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىن قۇرۋ جونىندەگى تاجىريبەسىمەن ءبولىسۋى اسەرلى شىقتى. اتالعان ۇلگى بويىنشا ەلىمىزدە باسقا دا زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرىن دامىتۋ جوسپارلانىپ وتىر ەكەن.
زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرىن ترانسفورماتسيالاۋ جونىندەگى جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستار بارىسىمەن ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى مەن س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورلارى بايانداپ بەردى. بۇدان باسقا, زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ مارتەبەسىن وزگەرتۋ, ولاردى مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى جانە ءبىلىم بەرۋ مەن عىلىم سالاسىنداعى قولدانىستاعى زاڭناماعا قاجەتتى وزگەرىستەردى جۇيەلەۋ, عىلىمي زەرتتەۋلەردى ۇدەتۋ جانە الدىڭعى قاتارلى شەتەلدىك تەحنولوگيالار بويىنشا جۇمىستاردى كۇشەيتۋ سياقتى كوپتەگەن ۇسىنىستار ورتاعا سالىندى.
نەگىزىنەن, عىلىمي-تەحنيكالىق ءجانە يننوۆاتسيالىق دامۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جونىندەگى ناقتى ۇسىنىستار ءازىرلەۋگە قۇرىلعان «ءوڭىر» دەپۋتاتتىق توبىنىڭ وتىرىسى ءساتتى ءوتتى. سونىڭ ءناتيجەسى بويىنشا قابىلدانعان ۇسىنىستار جۇمىسقا پايدالانۋ ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتىنە جىبەرىلدى.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».
