بالالار جىلىندا كورسەتىلەر قامقورلىقتىڭ جاي-جاپسارى تارازى باسىنا تارتىلىپ, اتقارىلاتىن جۇمىس جەتى باعىتتا ءوربيتىن بولدى. ارينە, كەز كەلگەن ماڭىزدى ءىس-شارا قىرۋار قاراجاتتى قاجەت ەتەتىنى بەلگىلى. بۇل ورايداعى قاراستىرىلعان قاراجات كولەمى دە ايتارلىقتاي. مەجەلەنگەن جوسپاردى مۇلتىكسىز جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بارلىعى 16,6 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ وتىر. رەسپۋبليكالىق جانە وبلىستىق بيۋدجەتتەن بولىنگەن قارجى دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ, الەۋمەتتىك قورعاۋ, سپورت جانە مادەنيەت سالالارىنا جۇمسالماق. پرەزيدەنت پارمەنىنەن كەيىن ەرەكشە ەكپىنمەن قولعا الىنعان سان الۋان جۇمىستار لەگىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك ورگاندار جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ قاتىسۋىمەن وڭىرلىك شتاب قۇرىلىپ, بار جۇمىس جۇيەلەندى. اتاپ ايتقاندا, بيىل قاڭتار-ماۋسىم ايلارى ارالىعىندا ءارتۇرلى فورماتتاعى 1 608 اۋقىمدى ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلسا, بۇل جۇمىس بارىسىندا 485 مىڭنان اسا بالا قامتىلعان.
ەندى «جايلى مەكەن» باعىتى بويىنشا اتقارىلعان شارۋانى تالداپ كورەلىك. بالالىق شاقتىڭ الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ ماقساتىندا وبلىستا 25 ءبىلىم بەرۋ, 3 دەنساۋلىق ساقتاۋ, 4 دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ, بالالارعا ارنالعان 39 سپورت الاڭى جابدىقتالۋدا. قاڭتار ايىنان باستاپ وبلىس ورتالىعىندا ەلىمىزدىڭ بالالارىنا كەشەندى وڭالتۋ كومەگىن كورسەتەتىن ءىرى «قامقور» ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى ءوز جۇمىسىن باستادى. ورتالىق بالالاردى مەديتسينالىق, پسيحولوگيالىق جانە الەۋمەتتىك وڭالتۋ قىزمەتىمەن قامتيدى. جىل سايىن بۇل ورتالىق 650-گە جۋىق بالاعا كومەك كورسەتەدى. جىل باسىنان بەرى ستەپنوگور قالاسىندا 3 ايدان 3 جاسقا دەيىنگى ارالىقتى قامتيتىن «ەرتە ارالاسۋ ورتالىعى» قىزمەت كورسەتە باستادى. بۇل جەردە بالالار كەشەندى وڭالتۋ كومەگىن الادى. ەسەپتى كەزەڭ ىشىندە 5 جەكەمەنشىك مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى پايدالانۋعا بەرىلدى. 2022 جىلى زەرەندى اۋدانىنداعى «سۇڭقار» ساۋىقتىرۋ كەشەنى بالالاردىڭ دەمالىسى مەن ساۋىقتىرۋ باعدارلامالارى بويىنشا جۇمىس ىستەدى. بۇل مەكەمەنىڭ بۇرناعى جىلى «قازمۇنايگاز» اكتسيونەرلىك قوعامى مەنشىگىنەن الىنىپ, وبلىستىڭ كوممۋنالدىق مەنشىگىنە بەرىلگەنىن دە ايتا كەتەلىك. ورتالىقتىڭ جوبالىق قۋاتى – 200 ورىن. تابيعاتى تامىلجىعان وڭىردە ورنالاسقان ورتالىق 140 مىڭعا جۋىق بالانى تىنىقتىردى.
وقىتۋدىڭ زاماناۋي جاعدايلارىن جاقسارتۋ ءۇشىن بيىل التى ءبىلىم وشاعىن پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانۋدا. مەكتەپتەر وقۋشىلارعا ەسىكتەرىن ايقارا اشقان كەزدە ءۇش اۋىسىمدىق جانە ورىننىڭ تارلىعى ءتارىزدى وتكىر ماسەلەلەر ءسال دە بولسا سەيىلەدى. وڭىردەگى كەيبىر توزىعى جەتكەن ءبىلىم وشاقتارىن كۇردەلى جانە اعىمداعى جوندەۋدەن وتكىزۋ شەشىمىن كۇتكەن شارۋانىڭ ءبىرى ەدى. بۇل باعىتتا دا ايتا قالارلىقتاي جاقسىلىق شاراپاتى بار. ماسەلەن, رەسپۋبليكالىق جانە وبلىستىق بيۋدجەت ەسەبىنەن 63 ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىندا جالپى قۇنى 2,4 ملرد تەڭگە بولاتىن كۇردەلى جانە اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. وڭىردەگى 551 جالپى ءبىلىم بەرەتىن ءبىلىم وشاقتارىنىڭ بارلىعى جوعارى جىلدامدىقپەن جۇمىس ىستەيتىن كەڭجولاقتى ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلدى. كومپيۋتەرلىك تەحنيكامەن قامتاماسىز ەتۋ جايى دا جاقسارتۋدى قاجەت ەتەتىن. ماسەلەن, ءبىر كومپيۋتەردى ءۇش وقۋشى پايدالاناتىن. بولىنگەن قاراجاتتىڭ ەسەبىنەن بۇل ورايدا دا ىلگەرى جىلجۋ بار. وبلىستاعى ءبىلىم وشاقتارىندا 45 مىڭنان اسا كومپيۋتەرلىك تەحنيكا پايدالانىلۋدا. 205 ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىندا روبوتتەحنيكا كابينەتتەرى جابدىقتالعان. ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار 10 مىڭنان اسا بالانىڭ جايى ەسكەرىلدى. بۇل ساناتتاعى بالالاردى قولداۋ ماقساتىندا 28 ارنايى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى ۇتىمدى جۇمىس جۇرگىزۋدە. بيىل جاقسى اۋدانىنىڭ قيما ورتا مەكتەبىندە قولداۋ كابينەتى پايدالانۋعا بەرىلدى.
بالالاردىڭ دەنساۋلىعى – باستى نازاردا. بۇل ورايدا «دەنى ساۋ بالا» باعىتى بويىنشا بىرقاتار شارۋا قولعا الىنعان. «سالاماتتى ۇلت» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا پاتروناجدىق قىزمەتتىڭ امبەباپ پروگرەسسيۆتى مودەلىمەن 6 300-گە جۋىق نارەستە قامتىلعان. بۇل – بارلىق بالانىڭ 93,5 پايىزى. سونىمەن قاتار بيىل قاجەتتى مەديتسينالىق جابدىقتاردى ساتىپ الۋعا 339 ملن تەڭگە قاراجات قاراستىرىلدى. جاڭادان مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتار الىندى. جەتى اي ىشىندە پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋدەن 47 845 بالا وتكىزىلدى. جۇرگىزىلگەن جۇمىس ناتيجەسىندە دەنساۋلىعىندا اقاۋى بار 395 بالا ديسپانسەرلىك ەسەپكە الىندى. ورفاندىق ءدارى-دارمەكتى ساتىپ الۋعا 312 ملن تەڭگە قاراجات ءبولىندى.
«بالا قورعاۋ» باعىتى بويىنشا دا جۇيەلى جۇمىس قولعا الىنعان. بالالار مەن مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم وشاقتارىندا جۇمىس ىستەيتىن قىزمەتكەرلەردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا بارلىق ۇيىمدى بەينەباقىلاۋ جۇيەسىمەن جابدىقتاۋعا بيۋدجەتتەن قوماقتى قاراجات ءبولىندى. شالعايداعى شاعىن ەلدى مەكەندەردە تۇرىپ جاتقان مەكتەپ وقۋشىلارىن وزگە اۋىلداعى ءبىلىم وشاقتارىنا تاسىمالداۋ ءۇشىن جالپى قۇنى 366 ملن تەڭگە بولاتىن 65 كولىك ساتىپ الىندى. 207 ەلدى مەكەننىڭ 5,5 مىڭنان اسا وقۋشىسىن تاسىمالداۋ كەزىندە قيىندىق تۋمايدى. از قامتىلعان وتباسىلاردىڭ 15 مىڭنان استام مەكتەپ وقۋشىسىن الەۋمەتتىك قولداۋ ءۇشىن تەگىن مەكتەپ فورماسىمەن قامتاماسىز ەتۋ ۇيعارىلعان. بۇل ءىس-شارانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 692 ملن تەڭگە ءبولىندى. بۇگىنگى تاڭدا 1-سىنىپتىڭ 15 074 وقۋشىسى جانە حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتاماسىز ەتىلگەن وتباسىلاردىڭ 15 مىڭعا جۋىق بالاسى تەگىن ىستىق تاماقپەن قامتاماسىز ەتىلىپ وتىر. بۇل ماقساتقا 3,6 ملرد تەڭگە كولەمىندە قاراجات بولىنگەن.
وڭىردە 3 151 مۇگەدەكتىگى بار بالا قامقورلىق اياسىنان تىس قالعان جوق. وسى ساناتتاعى 388 بالا ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتپەن قامتىلعان, 204 بالا ءۇي جاعدايىندا ءبىلىم الۋدا. ۇيدە وقيتىن بالالاردى ماتەريالدىق جاعىنان قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىنا ارنايى قاراجات ءبولىنىپ وتىر. جىل باسىنان باستاپ بۋراباي, تسەلينوگراد اۋداندارى مەن قوسشى قالاسىندا الەۋمەتتىك وڭالتۋ ورتالىقتارى اشىلدى. كوكشەتاۋ قالاسىندا ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى.
جەرگىلىكتى وكىلەتتى ورگانداردىڭ شەشىمىنە وراي اي سايىن ايتۆ ينفەكتسياسى بار 13 بالاعا ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ ەسى ەسەلەنگەن مولشەرىندە الەۋمەتتىك كومەك كورسەتىلەدى. بۇگىنگە دەيىن 3,7 ملن تەڭگە تولەندى. قالالىق باعىتتاعى جولاۋشىلار كولىگىندەگى 1 371 كوپبالالى انا مەن كوپبالالى وتباسىلاردان شىققان بالالاردى جەڭىلدىكپەن جول ءجۇرۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 41,5 ملن تەڭگە ءبولىنىپ وتىر. ءاۋتيزمى بار بالالاردى الەۋمەتتىك بەيىمدەۋ جانە پسيحولوگيالىق, پەداگوگيكالىق سۇيەمەلدەۋ ءۇشىن دە وبلىستىق بيۋدجەتتەن 35,5 ملن تەڭگە باعىتتالعان. كامەلەتتىك جاسقا تولماعاندار اراسىندا قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان الەۋمەتتىك-قۇقىقتىق قىزمەتتەردى كورسەتۋ ءۇشىن 4,5 ملن تەڭگە قاراجات قاراستىرىلدى.
قيىن ومىرلىك جاعدايداعى بالالاردى الەۋمەتتىك-پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق سۇيەمەلدەۋدىڭ كەشەندى جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 3,9 ملن تەڭگە ءبولىنىپ وتىر. بالالاردىڭ قوسىمشا بىلىممەن قامتىلۋى دا – نازاردا. بۇل باستاما اياسىندا 12 مىڭعا جۋىق بالا شىعارماشىلىق ۇيىرمەلەرمەن جانە ارقيلى سەكتسيالارمەن قامتىلعان.
اۋداندار مەن قالالاردىڭ ورتالىق كوشەلەرىندە بالالار جىلىنىڭ لوگوتيپى بار 36 باننەر ورناتىلعان. كوز سالىپ قاراعان ادام ەل بولاشاعىن ەسكە الادى. بولاشاقتىڭ قۇنداعىن جاناشىرلىق لەبىمەن جىلىتىپ, ۇلى كوشتىڭ بويىنداعى ۇرپاقتىڭ جاز گ ۇلىندەي جايناپ وسۋىنە جاسالىپ جاتقان قىرۋار جۇمىستىڭ ءبىر پاراسى وسىنداي.
اقمولا وبلىسى