كوللاجدى جاساعان امانگەلدى قياس, «ەQ»
– كاسىپكەرلەرگە قايتارىلاتىن قارىز 2022-2023 جىلدارعا ارنالعان باعانى تۇراقتاندىرۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بەرىلىپ وتىر. قازىر وڭىردە تۇراقتاندىرۋ قورى ارقىلى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ 18 ءتۇرى شەكتى جانە شەكتى رۇقسات ەتىلگەن بولشەك ساۋداداعى باعادان اسپايتىن, سونداي-اق نارىقتىق قۇنىنان ورتاشا العاندا 21%-عا تومەن باعامەن ساتىلىپ جاتىر. تۇراقتاندىرۋ قورىنا 3 041,4 توننا ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى, ونىڭ ىشىندە 1 953 توننا اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمى جەتكىزىلدى. بۇل وبلىس تۇتىنۋشىلارىن 2023 جىلدىڭ مامىر ايىنا دەيىن قامتاماسىز ەتۋگە جەتەدى. كارتوپ, پياز, ءسابىز, قىرىققابات سەكىلدى اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى اتىراۋ قالاسىنداعى ءتورت بازار مەن ءتورت ساۋدا پاۆيلونىندا ساتىلادى. ال كارتوپ «يارماركا» سۋپەرماركەتىنىڭ 11 ساۋدا جەلىسىندە ساتىلىمعا قويىلدى, – دەيدى دميتري ديۋ.
ونىڭ دەرەگىنە قاراعاندا, اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارى نارىقتاعى قۇنىنان ورتاشا 42%-عا تومەن باعامەن ساتىلىمعا شىعارىلعان. ال 481,9 توننا كولەمىندەگى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارىنىڭ 14 ءتۇرى «ليدەر» جانە «يدەال» سۋپەرماركەتتەرىنىڭ 38 نۇكتەسىندە تۇتىنۋشىعا ۇسىنىلعان.
– وڭىردە ءبىرىنشى سۇرىپتى ۇن, ودان دايىندالاتىن نان باعاسىن تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن ۇن تارتۋ كاسىپورنىمەن كەلىسىمشارت جاسالدى. ناۋبايحانالارعا 4 005 توننا ۇن ساتىلدى. ال قورداعى ۇن 606,5 توننانى قۇرايدى. ناننىڭ باعاسى 1 بولكە ءۇشىن – 80-82 تەڭگە. قانت تاپشىلىعىنا جول بەرمەۋ ماسەلەسى دە قولعا الىندى. وسى ماقساتتا وڭىرگە 400 توننا قانت جەتكىزىلدى. بۇل ءونىم «يدەال» جانە «ليدەر» سۋپەرماركەتتەرىنىڭ 39 نۇكتەسىندە نارىق باعاسىنان 13%-عا تومەن ساتىلادى. تۇراقتاندىرۋ قورىنداعى اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىنىڭ كولەمىن 5 مىڭ تونناعا دەيىن ۇلعايتۋ, اۋدانداردى قامتۋ شەڭبەرىندە كاسىپكەرلەرمەن قارىز بەرۋ شارتتارىن جاساسۋ جوسپارلانىپ وتىر, – دەپ ءمالىم ەتتى د.ديۋ.
دەگەنمەن, اتىراۋلىقتاردى جۇمىرتقانى ءبىر ادامعا 10 دانادان عانا ساتىلىپ جاتقانى الاڭداتىپ وتىر. ساۋدا جەلىسى تۇتىنۋشىلارعا وسىنداي شەكتەۋ بەلگىلەگەن. نەگە؟ مۇنى وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە تۋريزم باسقارماسىنىڭ باسشىسى نۇربول جاڭابەكوۆ جۇمىرتقا ساۋداسىنا قاتىستى الىپساتارلىق ارەكەت پەن تاپشىلىقتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن قولعا الىنعانىمەن تۇسىندىرەدى. ويتكەنى اتىراۋ وبلىسىندا جۇمىرتقا تۇتىنۋعا بايلانىستى ايلىق قاجەتتىلىك 7,9 ملن دانانى قۇرايدى.
– قازىر اتىراۋ وبلىسىندا جۇمىرتقا وندىرەتىن ەكى كاسىپورىن جۇمىس ىستەيدى. بۇلار – «المالى قۇس» جانە «باقاي قۇس» جشس. ەكى كاسىپورىننىڭ ءبىر ايداعى وندىرىستىك قۋاتتىلىعى – 2 ملن دانا جۇمىرتقا. دەمەك, ەكى كاسىپورىن تۇتىنۋشىلار قاجەتتىلىگىنىڭ تەك 30%-ىن قامتاماسىز ەتەدى. ءوڭىردىڭ قاجەتتىلىگىن تولىق قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قوستاناي, اقتوبە, پاۆلودار جانە باتىس قازاقستان وبلىستارىنان جۇمىرتقا ءونىمىن تاسىمالداۋ جۇزەگە اسىرىلىپ وتىر, – دەيدى ن.جاڭابەكوۆ.
باسقارما باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ءبىرىنشى ساناتتاعى جۇمىرتقا الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ تىزىمىنە كىرەدى. سول سەبەپتەن, مۇنداي ساناتتاعى جۇمىرتقا ءونىمى «اينالىم سحەماسى» ارقىلى «يدەال-ماركەت» ساۋدا جەلىسى ارقىلى 38 نۇكتەدە 35,6 تەڭگەدەن ساتىلادى.
– الىپساتارلىق ارەكەتتەر مەن جۇمىرتقا تاپشىلىعىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا «يدەال-ماركەت» ساۋدا جەلىسىندە ءبىر قولعا 10 جۇمىرتقادان اسپايتىن شەكتەۋ بەلگىلەندى. باسقا ساۋدا ورىندارىندا مۇنداي شەكتەۋ جوق, – دەپ ءمالىم ەتتى ن.جاڭابەكوۆ.
مۇنايلى وڭىردە دە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ باعاسىن قاداعالاۋ ءۇشىن call-ورتالىق ىسكە قوسىلدى. ماقسات – ءۇي جانىنداعى دۇكەندەردە, بازارلاردا, سۋپەرماركەتتەر مەن باسقا دا ساۋدا ورىندارىندا الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ قىمباتشىلىعىن باقىلاۋ.
– قوڭىراۋدى الدىمەن ساۋدا كوميتەتىنىڭ اتىراۋ وبلىستىق دەپارتامەنتىنە شالۋ قاجەت. ال call-ورتالىقتىڭ كەڭەسشىلەرى ءارى قاراي قانداي قادام جاساۋ قاجەتتىگىنە كەڭەس بەرەدى. بىراق كاسىپكەرلەر نەمەسە تۇرعىندار شاعىمدانعان جاعدايدا ساۋدا ورنىنىڭ اتاۋىن, مەكەنجايىن ناقتى ءبىلۋى, ساتىپ العان تاۋاردىڭ سۋرەتى مەن تۇبىرتەگى مىندەتتى تۇردە وزىندە بولۋى كەرەك. بۇل باعانى نەگىزسىز كوتەرۋدىڭ جولىن كەسەتىن بىردەن-ءبىر ءادىس بولماق. ازىرگە تۇرعىنداردان شاعىم تۇسكەن جوق, – دەدى وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە تۋريزم باسقارماسىنىڭ ءبولىم باسشىسى نۇرداۋلەت جۇماسەيىتوۆ.
اتىراۋ وبلىسى
