ەكونوميكا • 18 قىركۇيەك, 2022

«سامۇرىق-قازىنا»: جاڭا دامۋ جولى

530 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىققا جولداۋىندا «سامۇرىق-قازىنا» قورى بويىنشا بىرقاتار ناقتى تاپسىرما بەردى. اتاپ ايتقاندا, ۇزدىك ينۆەستيتسيالىق كومپانيالارعا باعدارلانعان جۇمىستىڭ جاڭا مودەلىن ايقىنداۋدى تاپسىردى. وسى باعىتتا قور 2023-2032 جىلدارعا ارنالعان جاڭا دامۋ ستراتەگياسىنىڭ جوباسىن ازىرلەدى. بۇل تۋرالى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا «سامۇرىق-قازىنا» اق باسقارما توراعاسى الماسادام ساتقاليەۆ كەڭىنەن اڭگىمەلەدى.

«سامۇرىق-قازىنا»: جاڭا دامۋ جولى

اتالعان قور باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, حالىقارالىق كومپانيالار بويىنشا وندىرىستىك سالادا دا, الدىڭعى قاتارلى ينۆەستيتسيالىق حولدينگتەردە دە تەرەڭ تالداۋ جۇرگىزىلگەن.

«كومپانيانىڭ ميسسياسى – حالىق مۇددەسى ءۇشىن اكتيۆتەردىڭ سارالانعان پورتفەلى مەن بيزنەس پورتفەلىن ءتيىمدى باسقارۋ ارقىلى ەكونوميكانىڭ تۇراقتى دامۋىنا ىقپال ەتۋ. ءبىز بيزنەس ءۇشىن ەكوجۇيە قۇراتىنىمىزدى جاريالادىق. نەگىزگى باسىمدىقتار رەتىندە ورنىقتى دامۋ, اكتيۆتەر پورتفەلىن ءتيىمدى جانە بەلسەندى باسقارۋ نەگىزگە الىنادى. بۇل رەتتە «سامۇرىق-قازىنانىڭ» قازاقستان ەكونوميكاسىنداعى ۇلەسى 2032 جىلعا قاراي 5%-عا دەيىن تومەندەيدى, سونداي-اق اتموسفەراعا كومىرقىشقىل گاز شىعارىندىلارىن 10%-عا ازايتامىز», دەپ اتاپ ءوتتى ا.ساتقاليەۆ.

سونىمەن قاتار تازا اكتيۆتەردىڭ قۇنىن ارتتىرۋدىڭ نەگىزگى مىندەتتەرى بەلگىلەندى. سونىڭ ىشىندە ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ, جوعارى تەحنولوگيالىق وندىرىستەردى دامىتۋ, قارجىلىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ, اكتيۆتەردى جاڭعىرتۋ, پورتفەلدىك كومپانيا­لار باسشىلارىنىڭ دەربەس جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ  ايقىن ماقسات ەتىپ قويىلدى.

بۇعان قوسا, قور ستراتەگيالىق اكتيۆتەردەگى باقىلاۋ ۇلەستەرىن ساقتايدى. 2025 جىلعا دەيىن IPO-عا قمگ, AirAstana, SamrukGreenCo, QazaqGaz, قتج كومپانيالارىن شىعارۋ جوس­پارلانىپ وتىر.

«قور ەكونوميكانىڭ نەگىزگى سەكتورلارىن باقىلاۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى ماجوريتارلىق پاكەتكە يە ينۆەستورعا اينالادى دەپ جاريالاندى. بۇل رەتتە كومپانيالاردى اۋقىمدى جەكەشەلەندىرۋ جۇرگىزىلەدى. ءبىز ۇكىمەت بەكىت­كەن, جەتكىلىكتى دەڭگەيدە تەڭدەستىرىلگەن باعدارلاما ازىرلەدىك. ناتيجەسىندە, باسەكەلەس ورتاعا بەرىلەتىن كومپانيالاردىڭ كولەمى 105-تەن 254-كە دەيىن ۇلعايتىلدى. دالىرەك ايتساق, «قازمۇنايگاز» كومپانياسىندا جەرگىلىكتى بيرجالارداعى IPO ءۇشىن جەتكىلىكتى تۇردە بەلسەندى دايىندىق جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. قىركۇيەكتىڭ ەكىنشى جارتىسىنان باستاپ قازاقستان قالالارىندا حالىقتىڭ ءبىراز بولىگىن قامتاماسىز ەتۋ جانە تارتۋ ءۇشىن رودشوۋ وتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. AirAstana كومپانياسى IPO-عا دايىن, حالىقارالىق IPO-نى تارگەتتەۋ كوزدەلگەن. حالىقارالىق نارىقتار قالپىنا كەلتىرىلگەننەن كەيىن قاجەتتى قاراجاتتى تارتۋ ءۇشىن وسى كومپانيامەن شىعۋعا دايىن بولامىز. «سامۇرىق-ەنەرگو» ەكىگە بولىنەدى. ءبىرىنشىسى – SamrukGreenCo-دا بارلىق «جاسىل» اكتسيا شوعىرلانادى. بۇل – جەك, گەس وبەكتىلەرى. ەكىنشى كومپانيادا ەلەكتر ەنەر­گياسىن ءوندىرۋ ءۇشىن تابيعي قازبالاردى پايدا­لانۋعا بايلانىستى بارلىق اكتيۆ توپتاستى­رىلادى. SamrukGreenCo كومپانياسى IPO-دا قازاقستانداعى باسقا دا اكتيۆتەردى جيناق­تايدى دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز», دەدى سپيكەر.

بۇعان قوسا, KEGOC بويىنشا ۇكىمەتپەن باسەكەلەس ورتاعا بەرىلەتىن اكتسيالار كولەمىن ۇلعايتۋ كەلىسىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا IPO-عا دايىندىق, مامىلە قۇرىلىمىن قالىپتاستىرۋ جانە زاڭنامالىق وزگەرىستەر پىسىقتالىپ جاتىر. QazaqGaz كومپانياسى بويىنشا كومپانيانى IPO-عا شىعارۋ جونىندەگى جول كارتاسى ءتۇزىلدى. QazaqAir قارجىلىق تۇراقتىلىقتى قالپىنا كەلتىرۋ, قارىزداردى قايتا قۇرىلىمداۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر. جالپى, ينۆەستورلارعا ارنالعان كومپانيالار تۋرالى تولىق اقپارات ipo.sk.kz سايتىندا جاريالانعان.

سونداي-اق «قازاقستان تەمىر جولى» كومپانياسى تولىققاندى لوگيستيكالىق كورپوراتسيا بولىپ قايتا قۇرىلادى. ا.ساتقاليەۆ­تىڭ ايتۋىنشا, فۋنكتسيونالدىقتى وزگەرتۋ, قتج قۇزىرەتىن كۇشەيتۋ, ونىڭ گەوگرافياسىن كەڭەيتۋ جوسپارلانۋدا.

«قازاقستان تەمىر جولى» – نەگىزگى لوگيس­تيكالىق وڭىرلىك حاب. سوندىقتان ترانزيتتىك تاسىمالداردىڭ ءوسۋ قارقىنىن ساقتاپ, كولىكتىك قىزمەتتەردىڭ الەمدىك نارى­عىنداعى باسەكەگە قابى­لەتتىلىگىن ارتتىرىپ, سەرۆيس ساپاسىن جاق­سار­تىپ, ساراپتامالىق-ترانزيتتىك الەۋەتتى ىسكە اسى­رۋ قاجەت. وسى ماقساتتا قتج قۇزىرەتىن كۇشەي­تۋ ماڭىزدى. ونىڭ ىشىندە تالداۋ جۇ­مى­سىن جاق­سارتۋ, لوگيستيكا بويىنشا قۇزى­رەت­تەر ور­تا­لىقتارىن قۇرۋ, كومپانيانىڭ قاتى­سۋ گەو­­گرا­­فيا­سىن كەڭەيتۋ, ياعني شەتەلدە لوگيس­تي­كا­لىق قىز­مەتتەردى ىلگەرىلەتۋ, نەگىزگى تەر­مي­نال­داردىڭ جۇمىسىن كۇشەيتۋ, سەرىكتەس­تەر­مەن, كولىكتىڭ باسقا تۇرلەرىمەن – ياحتا­لار­مەن, اۆيا­­مەن, تەڭىز كولىگىمەن كوللا­بورا­تسيا جاساۋ, ينس­تي­تۋتتىق نەگىزدى دامىتۋ, قولدا­نىس­تاعى ۇيىمدىق قۇ­رى­لىمدى جانە بيزنەس پروتسەس­تەردى وز­گەر­تۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل رەتتە كوم­پا­نيا­نىڭ جەكەلەگەن قۇرىلىمدىق بولىمشەلەرىن جە­كە­شەلەندىرۋ قاراستىرىلعان», دەدى قور باسشىسى.

سونىمەن قاتار «سامۇرىق-قازىنا» قورى قازاقستانداعى 16 جاڭا باسىم ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ ءتىزىمىن ۇسىندى. قور 13 باسىم جوبانىڭ ءبىرىنشى پاكەتىن 2022 جىلدىڭ كوك­تەمىن­دە جاريالادى. وعان الماتى جەو-نى گاز­دان­دىرۋ, باتىس قازاقستاندى سۋمەن جاب­دىقتاۋ, جاڭا گاز قۇبىرلارى مەن تەمىر جولدار سالۋ سياق­تى باستامالار كىرگىزىلدى. ال 16 جوبانىڭ جاڭا تىزىمىندە – مۇناي-گاز حيمياسى, ۇلتتىق ەلەكتر جەلىسىن جاڭعىرتۋ, بازالىق قۋات كوزىن سالۋ, جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋ جوبا­لارى, 5G ينتەرنەت جەلىسىن ورناتۋ, جاڭا تەمىر­جول­داردى سالۋ جانە باسقا دا جوبالار قامتىلعان.

جوبالار قازاقستان حالقىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان. جۇمىس ورىندارىن اشۋعا بايلانىستى تىكەلەي اسەر ەتۋدەن باسقا, جوبالار جاناما ۇزاق مەرزىمدى اسەرلەرگە يە. ناقتى ايتقاندا, ولار – ەڭبەك جاعدايلارى مەن ەكولوگيالىق احۋالدى جاقسارتۋدىڭ, تىر­شى­لىك ەتۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋدىڭ, الەۋمەتتىك ينفرا­قۇرىلىمدى دامىتۋدىڭ, بيزنەستى ىلگەرى­لەتۋدى ىنتالاندىرۋدىڭ جيىنتىق ناتيجەسى.

رەفورمالار ناتيجەسىندە «سامۇرىق-قازىنا» پرەزيدەنت ايقىندايتىن اسا ماڭىزدى جوبالارعا عانا تەڭ ينۆەستور رەتىندە قاتىسادى.

بريفينگ بارىسىندا جۋرناليستەر ساۋالىنا جاۋاپ بەرگەن ا.ساتقاليەۆ ەلىمىزدە اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالۋ جوباسى اياسىنداعى جۇمىس باستالعانىن  مالىمدەدى.

«بولجامدى ەنەرگەتيكالىق تەڭگەرىم 2023 جىلعا قاراي قۋاتى 2 400 مەگاۆاتقا دەيىنگى اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالۋ قاجەتتىگىن كور­سەتتى. ءبىزدىڭ قور ۇكىمەتتىڭ باسشىلىعىمەن اتال­عان جوبانى ىسكە اسىرۋعا كىرىستى. بۇل باعىت­­تاعى جۇمىس تۋرالى مۇددەلى تۇلعالار, جۋر­­ناليستەر جانە جالپى قوعام الدىندا بايان­داپ وتىرامىز», دەدى سپيكەر.

سونداي-اق قور باسشىسى قايىرىمدىلىق باعىتتارى بويىنشا اتقارىلاتىن جۇمىستار جونىندە دە ايتىپ بەردى.

«مەملەكەت باسشىسى قور پايداسىنىڭ 7%-ى «قازاقستان حالقىنا» قورىنا جىبەرىلەتىنىن ايتتى. 2018 جىلدان باستاپ قور اكتسيالارىنىڭ مەملەكەتتىك پاكەتىندە ديۆيدەندتەر 13 ەسە ءوستى. بيىل اتالعان كورسەتكىش 170 ملرد تەڭگە بولادى. سونىمەن قاتار شامامەن 183 ملرد تەڭگە قايىرىمدىلىققا جانە اكتسيونەرلەر­دىڭ پايداسىنا, وزگە دە بولۋگە باعىتتالادى. قوردىڭ قايىرىمدىلىق باعدارلاماسى بار. بۇل جۇمىستى «سامۇرىق-قازىنا تراست» كومپانياسى جۇزەگە اسىرادى», دەدى ول.

سوڭعى جاڭالىقتار