پىكىر • 12 قىركۇيەك, 2022

بولاشاق جولىندا جۇمىلساق

192 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

«وراعىڭ وتكىر بولسا, قارىڭ تالمايدى, وتانىڭ بەرىك بولسا, جاۋىڭ المايدى». پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ حالىققا جولداۋىمەن تانىسىپ شىققاندا ويىما قازاقتىڭ وسى ماقالى ورالا كەتتى. بۇل ماڭىزدى قۇجاتتىڭ باستى يدەيا­سى – ەلدىڭ بەرىك بولاشاعى مەن حالقىنىڭ ءبىرتۇتاس ۇلت بولىپ قالىپتاسۋدىڭ قام-قاراكەتى. اسىرەسە جولداۋداعى ءۇشىنشى باعداردا بۇل قاعيدا تايعا تاڭبا باسقانداي ايقىن كورىنىس تاپقان.

بولاشاق جولىندا جۇمىلساق

ەلىمىزدىڭ باستى قۇندىلىعى – ادام جانە ونىڭ قۇقىعى ەكەنى اتا زاڭدا انىق كورسەتىلگەن. سوندىقتان ۇلتتىق بايلىقتى تەڭ ءبولۋ جانە بارشاعا بىردەي مۇمكىندىك بەرۋ – ادىلەتتى قازاق­ستاننىڭ باستى ماقساتى بولماق. حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى ويداعىداي جوعارى بولعاندا عانا قوعام ورنىقتى داميدى. بۇل – ەشبىر دالەلدى قاجەت ەتپەيتىن اكسيوما.

حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتى­رۋدىڭ نەگىزگى فاكتورى جالاقى­نىڭ وسۋىمەن تىكەلەي بايلا­نىستى. وسىعان وراي, پرەزيدەنتتىڭ ەڭ تو­مەنگى جالاقىنى 60-تان 70 مىڭ تەڭگەگە دەيىن كوتەرۋى ورىندى دەپ سانايمىن. بۇل جيىنتىق زەينەتاقىنى 2025 جىلعا دەيىن 27 پايىزعا كوتەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

ايتا كەتۋ كەرەك, پرەزيدەنت ءوز سوزىندە الەۋمەتتىك ماسەلەلەردىڭ ۇلكەن ءبىر بولىگىن كوتەردى. سونىڭ ءبىرى – سوڭعى جىلدارى كۇن تارتى­بىنەن تۇسپەي كەلە جاتقان ايەل­دەر­دىڭ زەينەتكە شىعۋ جاسى. ول 2028 جىلعا دەيىن 61 جاس بولىپ تىركەلمەك. بۇل شەكتەۋ قازىرگى ەر­لەر­دىڭ زەينەتكە شىعاتىن 63 جاسى­نان ەكى جاس كەم دەگەن ءسوز. ايەل­دەر­گە جاسالعان جاقسىلىق مۇنى­مەن شەكتەلمەيدى. 2023 جىلدىڭ 1 قاڭ­­­تارىنان باستاپ بالا كۇتىمى بو­يىن­شا تولەمدەر ءبىر جارىم جاسقا دەيىن ۇزارتىلدى. بۇل شىن مانىندە انالارعا سابيلەردىڭ ەڭ ماڭىزدى جاسىندا بالالارمەن بىرگە بولۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسى شارالار جاس وتباسىلارعا, اسىرەسە جاس انا مەن سابيگە جاسالعان مەملەكەتتىڭ قامقورلىعى دەپ ءبىلۋ كەرەك.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جولداۋىنداعى ەڭ ماڭىزدى ۇسىنىستاردىڭ ءبىرى – «ۇلتتىق قور – بالالارعا» جاڭا باعدارلاماسى. پرەزيدەنت بالالاردىڭ ارنايى جيناقتاۋشى شوتتارىنا ۇلتتىق قوردىڭ جىل سايىنعى ينۆەستيتسيالىق تابىسىنىڭ 50 پايىزىن مەرزىمىنەن بۇرىن الۋ قۇقىعىنسىز, 18 جاسقا تولعانعا دەيىن اۋدارۋدى ۇسىندى. كامەلەتكە تولعاننان كەيىن جيناقتالعان سوما تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋعا, ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. پرەزيدەنتتىڭ پىكىرىنشە, بۇل قاراجات وسكەلەڭ ۇرپاققا ەرەسەك ومىرگە ناقتى جولداما بەرەدى. ۇلتتىق بايلىقتان تۇسكەن پايدانى وسكەلەڭ ۇرپاق ءۇشىن كادەگە جاراتۋ – قازاق قوعامىنىڭ كوپتەن بەرى ايتىپ كەلە جاتقان ۇسىنىستارىنىڭ بىرەگەيى ەدى.

جولداۋمەن تانىسا وتىرىپ, ەل جاستارى مەن بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن جۇزەگە اساتىن يگى­لىكتى ءىس-شارالاردىڭ وسىمەن ءتامام بولمايتىنىنا نازار اۋداردىم. سونىڭ ءبىر ايعاعى پرەزيدەنتتىڭ ءبىلىم, عىلىم, جاس­تار تاربيەسىنە باسىمدىق بەرۋى. مىسالى, كەلەسى جىلى 100 مىڭ جاس جۇمىسپەن قامتىلادى جانە ولارعا جەڭىلدەتىلگەن تارتىپپەن جىلدىق ءوسىمى 2,5 پايىزدان اسپايتىن شاعىن نەسيە بەرىلەدى. بۇل باستامالار قوعامنىڭ بارىنشا ۇيلەسىمدى ءارى ادىلەتتى بولۋىنا ىقپال ەتەتىنى ءسوزسىز. جولداۋدا مەكتەپ جانە بالا باقشا ماسەلەسى دە پرەزيدەنت نازارىنان تىس قالمادى. «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى دا حالىق كوڭىلىنەن شىقتى دەپ باتىل ايتۋعا نەگىز بار.

جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋمدا قابىلدانعان كونستيتۋتسيالىق رەفورمالاردىڭ ناتيجەسىندە اتا زاڭعا سايكەس جەر مەن تابيعي رەسۋرستار حالىقتىڭ مەنشىگى بولادى. ءسويتىپ, مەملەكەت باسشىسى وتىز جىلدان بەرى ايتىلىپ, بىراق ورىندالماي جۇرگەن وسى تۇيتكىلدىڭ ءتۇيىنىن شەشتى. اتامەكەننىڭ قاسيەتتى جەرىنە ەندى ەشكىم زاڭسىز قول سۇقپايدى دەپ سەنگىمىز كەلەدى.

جولداۋدا پرەزيدەنت سونداي-اق, بۇكىل زەينەتاقى جۇيەسىن قايتا قاراۋ قاجەتتىگىنە باسا نازار اۋداردى. وسىلايشا, زەينەتاقىنىڭ ەڭ تومەنگى بازالىق مولشەرلەمەسى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 70 پايىزىنا دەيىن, ال ەڭ جوعارى مولشەرلەمەسى 120 پايىزعا دەيىن جەتكىزىلەتىنى ايتىلدى. حالىقتىڭ قامىن ويلاۋ, ولارعا قامقورلىق تانىتۋ, ساپالى ءبىلىم بەرۋ, مەديتسينالىق قىزمەتتەردى جاقسارتۋ, جاستار مەن پەداگوگتەردى قولداۋ سياقتى ماسەلەلەر – مەملەكەتتىڭ باستى نازارىندا بولۋعا ءتيىس.

سونىمەن بىرگە جولداۋدىڭ ماڭىزدى ۇستانىمى – ەلدىڭ تۇرمىسىن, الەۋمەتتىك جاعدايىن جاڭا كەزەڭ تالاپتارىنا ساي بەيىمدەۋ, ەلدىڭ تۇرمىس ساپاسىن كوتەرۋ, ازاماتتىق قوعامنىڭ بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋ. وسىنىڭ بارلىعى ەل يگىلىگىن جاڭا ساتىعا كوتەرۋ ءۇشىن اسا قاجەت.

جولداۋ ەلىمىزدىڭ ساياسي ءومىرىن جانداندىرىپ, ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرەتىن ۇلكەن جاڭالىقتارعا تولى بولدى. ەڭ باستىسى, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى ءاردايىم مەملەكەتتىڭ باستى نازارىندا قالا بەرمەك. جولداۋدا ايتىلعان جايتتاردىڭ تۇپكى ماقساتى – جۇرت­تىڭ تۇرمىسىن جاقسارتۋ, ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ. ساياسي ەكو­نو­­مي­كالىق رەفورمالاردىڭ, يگى باستامالاردىڭ ءبارى وسىعان باعىتتالعان.

سونىمەن قاتار جولداۋدا ساياسي سالانى ءارى قاراي دامىتۋ ماسەلەلەرى دە قامتىلدى. مەم­لەكەت باسشىسى كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋى جانە پار­لامەنت ءماجىلىسى مەن ءماسليحاتتار سايلاۋى تۋرالى جاريالادى. الداعى كەزەڭدەگى ەلەكتورالدى تسيكلدىڭ مەرزىمىن اشىق جاريالاۋ جاڭا ساياسي مادەنيەتتىڭ كورىنىسى ەكەنى ءسوزسىز. مۇنداي قادام قوعام مەن بيلىك اراسىنداعى سەنىمدى كۇشەيتە تۇسەدى.

جاڭارۋ, جاڭعىرۋ تابالدى­رىعىندا تۇرعان قازاقستاننىڭ گۇلدەنۋى – بارشامىزدىڭ باقۋات­تى تىرلىگىمىز. ەندەشە, پرەزيدەنت ايتقانداي, ء«بىر جاعادان باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعارا» وتىرىپ, جارقىن بولاشاق ءۇشىن جۇمىلا كۇرەسەيىك.

 

سانسىزباي ەسىلوۆ,

نۇر-سۇلتان قالالىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى

سوڭعى جاڭالىقتار