پىكىر • 12 قىركۇيەك, 2022

باياندى ينۆەستيتسيا

400 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىندا ايتىلعان ماسەلەنىڭ كوبى قوعام ءۇشىن وزەكتى, شەشىمىن تاپپاي جۇرگەن پروبلەمالار ەكەندىگى راس. جولداۋدا قوعامداعى الەۋمەتتىك سالاداعى ءبىراز وزەكتى ماسەلە كوتەرىلگەن.

باياندى ينۆەستيتسيا

مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىندە شەشىم قابىلداۋدا ءبىر-بىرىنە سىلتەۋ, جاۋاپكەرشىلىكتەن قاشۋ ءجيى كەزدەسەدى. ءوزىنىڭ جولداۋىندا ق.توقاەۆ مەملەكەتتىك باسقارۋ ءىسىن قايتا جاڭعىرتۋ تۋرالى ايتتى. «ەكو­نوميكانى تۇبەگەيلى رەفورمالاۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيە­سىنە سەرپىلىس قاجەت. جۇرت بوس سوز­دەن, جارقىن بولاشاق تۋرالى جالىن­دى ۇرانداردان جالىقتى. حال­ىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ءوز ۋا­دەسىن قاعاز بەتىندە ەمەس, ءىس جۇزىن­دە ورىنداعانىن قالايدى», دەدى ول.

بيلىكتىڭ بارلىعىن ءبىر قولدا جيناماي, ونى تومەنگىلەرمەن ءبولىسۋ تۋرالى ويمەن كەلىسەمىن. جەرگى­لىكتى اكىمدەرگە قۇزىرەت پەن جاۋاپ­كەر­شىلىكتى بەرۋ ۇسى­نىسى ورىندى. مەملەكەتتىك قىزمەتكەر ەسەپ بەرۋ­مەن ەمەس, اۋىلدىڭ, قالا­نىڭ ماسەلەسىمەن ناقتى اينالىسۋعا ءتيىس. ونىڭ قولىندا قاراجاتى, ونى جۇم­ساي الاتىن قۇزىرەتى مەن مۇمكىندىگى بولماي, جاعداي وزگەرمەيدى.

قوعامدى قۋانتقانى, بالالار­دىڭ بولاشاعىنا قاتىستى ايتىلعان جاقسى ۇسىنىستار. بىلتىر ەلىمىزدە 446 مىڭنان استام ءسابي دۇنيەگە كەلگەن. ال بيىل, بۇيىرسا, ودان دا كوبىرەك بولادى. بۇل – قۋانىشتى.

بيىل مەكتەپ تابالدىرىعىن 400 مىڭداي بالا العاش رەت اتتاپ وتىر. جىل سايىن بۇل كورسەتكىش كوبەيە بەرمەك. ەلىمىزدە بيىل 80 جاڭا مەكتەپ اشىلعان. جالپى, ەلىمىزدە 18 جاسقا دەيىنگى جاس ازاماتتار سانى 6 ملن 300 مىڭنان استام. وسى بالالاردىڭ بولاشاعى قالاي بولادى ەكەن دەپ ويلايسىڭ.

بيىلعى بالالار جىلىندا جاقسى جاڭالىقتىڭ ءبىرى جولداۋدا جاريا ەتىلگەن «ۇلتتىق قور – بالالارعا» اتتى باعدارلامانىڭ 2024 جىلدان باستاپ ىسكە اسۋى بولماق. ۇلتتىق قور­دىڭ جىل سايىنعى ينۆەستيتسيالىق تابىسىنىڭ 50 پايىزى بالالاردىڭ ارناۋلى جيناقتاۋشى ەسەپشوتىنا اۋدارىلادى. بۇل قارجى ءار بالا 18 جاسقا تولعانعا دەيىن اۋدارىلىپ تۇرادى, ونى مەرزىمىنەن بۇرىن ەسەپشوتتان شىعارىپ الۋعا بولمايدى.

ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس, «ەQ»

ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس, «ەQ»

 

ەسەپشوتتاعى قاراجاتتى ەكى ماق­سا­تقا پايدالانۋعا بولادى: ءبىرىنشىسى – باسپانالى بولۋعا, ەكىنشىسى – ءبىلىم الۋعا.

دۇنيەگە كەلگەن ءار ءسابي ءوز نەسىبەسىمەن تۋادى عوي. بالانىڭ بولاشاعىن ەڭ الدىمەن اتا-اناسى ويلايدى. بالاعا لايىقتى جاعداي جاساۋ, دۇرىس تاربيە بەرۋ, ءبىلىم بەرىپ, وقىتۋ – اتا-اناسىنىڭ پارىزى. ال مەملەكەتتىڭ مىندەتى –  قولداۋ كورسەتۋ. 6 ملن 300 مىڭ بالا ۇلتتىق قوردان تابىس كورسە, «الەۋمەتتىك مەملەكەت» دەگەن وسى عوي. بۇل تۋرالى بۇرىننان اي­تى­لىپ كەلە جاتىر. دامىعان ەلدەر بولماسا, بۇنداي قادامعا بارعان ەل­دەر از. دامىعان ەلدەردىڭ ىشىندە قور­لارى­نان تابىس تولەيتىنى ودان دا از.

بۇل قادامنىڭ بالانى تولىق قامتا­ماسىز ەتپەسە دە پايدالى جاق­تارى كوپ. ماسەلەن, دەموگرافيالىق كورسەتكىشتى جاقسارتۋعا سەبەپشى بولادى, بالانىڭ وتانعا دەگەن سەزىمىن كۇشەي­تەدى. ياعني بالا مەملەكەتىنىڭ قام­­قور­لىعىن, ءوزىنىڭ كەرەك ەكەنىن سەزەد­ى. مەملەكەت ءۇشىن ونىڭ قايتا­رى­­مى مىندەتتى تۇردە بولادى. سون­داي-اق ونىڭ ادىلەتتىلىك جاعى دا بار. ءيا, ەلى­مىزدىڭ بايلىعى مول. ونى بارلىق ازا­مات­تاردىڭ پايدالانۋى ابدەن دۇرىس.

الەۋمەتتىك دەپ جاريالايتىن مەم­لەكەت ءۇشىن جاس ازاماتتار ال­دىن­­داعى جاۋاپكەرشىلىگى بولعانى دۇ­رىس. بالاعا جۇمسالعان ينۆەستيتسيا – ەڭ پايدالى دا باياندى ينۆەستيتسيا.

 

ەلدوس جۇماعۇلوۆ,

ساياساتتانۋشى

 

قاراعاندى

سوڭعى جاڭالىقتار