پرەزيدەنت باستى قۇجاتتا ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە ساياسي-قۇقىقتىق دامۋى تۇرعىسىندا مەملەكەتتىڭ كەلەشەك باعىتىن بەلگىلەپ, باعدارىن ايقىنداپ بەردى. سونىڭ ىشىندە ماقالامىزدىڭ نەگىزگى قوزعايتىن تاقىرىبى بولعان ءبىلىم سالاسىنا دا ايرىقشا توقتالدى. ول جونىندە قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى: «كەلەسى ماڭىزدى ماسەلە – ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى تۋرالى. بۇل سالا ۇلت ساپاسىن جاقسارتۋ ىسىندە اسا ماڭىزدى ءرول اتقارادى. قازاقتا «ەل بولامىن دەسەڭ, بەسىگىڭدى تۇزە» دەگەن ءسوز بار. سوندىقتان, مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە جۇمىسى باستى نازاردا بولۋى كەرەك.
الايدا بىزدە ەكىدەن التى جاسقا دەيىنگى بالالاردىڭ جارتىسىنان كوبى بالاباقشاعا بارادى. مۇنداي ولقىلىققا جول بەرۋگە بولمايدى. بالالاردى بالاباقشامەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىن تۇپكىلىكتى شەشۋ قاجەت. وعان قوسا, تاربيەشىلەردىڭ الەۋمەتتىك مارتەبەسىن ارتتىرىپ, جالاقىسىن كوبەيتۋ كەرەك. وسى سالاداعى ماماندارعا قويىلاتىن ناقتى تالاپتار بەكىتىلۋگە ءتيىس. ولاردىڭ جۇمىس جۇكتەمەسىن دە بىرتىندەپ ازايتقان ءجون. ءوز ىسىنە ادال ۇستازدار ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسادى. سوندىقتان, بالاباقشانى ەمەس, تاربيەشىنى اتتەستاتسيالاۋ قاجەت. ورتا ءبىلىمنىڭ ساپاسى – تابىستى ۇلت بولۋدىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى شارتى. ءاربىر وقۋشىنىڭ ءبىلىم الىپ, جان-جاقتى دامۋى ءۇشىن قولايلى جاعداي جاسالۋعا ءتيىس. سول ءۇشىن «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى قولعا الىندى. ءبىز 2025 جىلعا دەيىن 800 مىڭ بالانىڭ زاماناۋي مەكتەپتە وقۋىنا جاعداي جاسايمىز. وسىلايشا, اپاتتى جاعدايداعى جانە ءۇش اۋىسىممەن وقيتىن مەكتەپ ماسەلەسىن تولىق شەشەمىز. بۇل اۋىل جانە قالا مەكتەپتەرىنىڭ ايىرماشىلىعىن ەداۋىر ازايتادى. جالپى, مەكتەپ سالۋ ۇكىمەت جانە اكىمدىكتەر ءۇشىن باستى مىندەتتىڭ ءبىرى بولۋى كەرەك. جەمقورلار سوتتالعاندا, ولاردىڭ زاڭسىز تاپقان قارجىسى مەملەكەتكە ءوتىپ, تۇگەلدەي مەكتەپ قۇرىلىسىنا جۇمسالۋعا ءتيىس. ۇكىمەت وسى باستامانى زاڭ تۇرعىسىنان راسىمدەۋ تۋرالى شەشىم قابىلداۋى كەرەك», دەپ تۇجىرىم جاساعان ەدى.
ەندەشە بۇل سالادا شىمكەنت قالاسىندا قانداي جۇمىستار اتقارىلۋدا؟ جولداۋدا ايتىلعانداي, ساپالىق كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزۋدەگى ناتيجەلەر قانداي؟ وسى ساۋالدارعا جاۋاپ الۋ ءۇشىن مەگاپوليستىڭ ءبىلىم سالاسى ماماندارىمەن تىلدەسە وتىرىپ سارالاپ, شاما-شارقىنشا تەرەڭىنە بويلاپ كوردىك.
رەسمي دەرەك بويىنشا, بۇگىندە ۇستازدار جالاقىسى 75 پايىزعا ءوسىپ وتىر. 2023 جىلى تاعى 25 پايىزعا وسەدى. ناتيجەسىندە, 2019 جىلمەن سالىستىرعاندا ەكى ەسەگە ارتادى. ءبىلىم سالاسىنا ءبولىنىپ جاتقان قاراجاتقا كەلسەك, جىل سايىن مەملەكەت جالپى قارجىنى ۇلعايتىپ جاتىر. مىسالى, سالىستىرمالى تۇردە ايتار بولساق, وسىدان ءتورت جىل بۇرىن شىمكەنت قالاسىنىڭ بيۋدجەتى 146 ملرد تەڭگە بولاتىن. بۇل قاراجات شىمكەنتتىڭ جالپى الەۋمەتتىك سالاسىن, سونىڭ ىشىندە ءبىلىمدى دە قامتيتىن ەدى. مىنە, سودان بەرى 4 جىل ۋاقىت ءوتتى. بۇگىندە تەك قانا ءبىلىم سالاسىنا 176 ملرد تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ وتىر.
ءۇش جىل بويى جەرگىلىكتى اكىمدىك تەك مەكتەپتەر سالۋمەن ەمەس, ءبىلىمنىڭ ساپاسىن كوتەرۋمەن, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاراقتاندىرۋ ماسەلەسىن جاقسارتۋمەن ايرىقشا اينالىسىپ جاتىر. اسىرەسە مەكتەپتەردىڭ كوپشىلىگىندە جاڭارتىلعان جانە ينتەراكتيۆتى كابينەتتەر جاساقتالدى. سونىڭ ناتيجەسىندە بۇل بويىنشا كورسەتكىش 32 پايىزدان 72 پايىزعا ۇلعايدى. وسىلايشا, از ۋاقىت ىشىندە بۇل باعىتتا قىرۋار جۇمىس اتقارىلدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس 2025 جىلعا دەيىن ەلىمىزدە مىڭ مەكتەپ سالىنۋعا ءتيىس. سونىڭ ىشىندە 101 مەكتەپ شىمكەنت قالاسىندا بوي كوتەرۋى قاجەت. سوڭعى ەكى جىلدا مەگاپوليستە 51 ءبىلىم وشاعى سالىندى. تاپسىرما 50 پايىزعا ورىندالدى. ەندىگى جەردە قالا بيلىگى قالعان مەكتەپتى 2025 جىلعا دەيىن سالىپ ءبىتىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇگىنگە دەيىن اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە 15 ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتىڭ 10-ى قىسقارىپ, تەك بەسەۋى قالدى. 2023 جىلعى ماقسات پەن مىندەتتەمەلەرگە سايكەس ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپ ماسەلەسى شىمكەنتتە تولىعىمەن شەشىلىپ, ال ەكى اۋىسىمدىق مەكتەپتەر ءبىر اۋىسىمعا اۋىستىرىلادى. وسى باعىتتا اكىمدىك تاراپىنان ۇلكەن جوسپارلار قۇرىلۋدا.
بۇگىنگى تاڭدا شىمكەنتتە 221 ءبىلىم وشاعى بولسا, سونىڭ ىشىندە ءبىر اۋىسىمدا ءبىلىم بەرەتىنى – 41 مەكتەپ. بيىلدان باستاپ مەكتەپتەر 5 كۇندىك وقۋ جۇيەسىنە كوشسە, تەك ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەردەگى وقۋشىلار عانا 6 كۇن بويى وقيتىن بولادى.
بىلتىر قازان قالاسىندا بولعان وقيعاعا بايلانىستى مەملەكەت باسشىسى مەكتەپتەردە قاۋىپسىزدىكتى كۇشەيتۋ بويىنشا تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. وسىعان سايكەس شىمكەنت قالاسىندا مەكتەپتەر ءجۇز پايىز بەينەباقىلاۋمەن, تۋرنيكەتتەرمەن قامتاماسىز ەتىلدى. ال ارنايى دابىل نۇكتەسى جەرگىلىكتى پوليتسيا دەپارتامەنتىنە تىكەلەي قوسىلدى. بۇعان قوسىمشا ءار ءبىلىم وشاعىنا مامانداندىرىلعان كۇزەت مەكەمەسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى كەزەكشىلىككە قويىلدى. بۇل جۇمىستار ءارى قاراي دا جالعاسىپ, ءاربىر اشىلعان مەكتەپكە وسى قاۋىپسىزدىك ستاندارتتارى ەنگىزىلەدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن 2022 جىل بالالار جىلى بولىپ جاريالانعانى بەلگىلى. وسىعان وراي شىمكەنتتە باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارىنا ءبىر رەتتىك ىستىق تاماق بەرۋ ءۇردىسى باستالىپ كەتتى. بۇل اۋقىمدى باستاما 1-4 سىنىپ ارالىعىندا وقيتىن 103 مىڭ بالانى قامتيدى. بۇدان بولەك شىمكەنتتە جاڭادان بىرنەشە ءبىلىم وشاقتارى, بالالار وينايتىن سپورت الاڭشالارى, ساز مەكتەبى سالىندى. ەڭ باستىسى, وتكەن جىلى مەگاپوليستە اپاتتى مەكتەپتەر ماسەلەسى تولىقتاي شەشىلدى. سپورت الاڭشالارىنىڭ دا ماسەلەسى 100 پايىزعا جۋىق شەشىمىن تاپتى. ەندىگى جەردە ەسكىرگەن بىرەن-ساران سپورت الاڭشالارىن قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى عانا قالىپ وتىر.
ءبىلىم سالاسىندا شىمكەنتتىڭ ماقتانارلىق تۇسى جەتەرلىك. ايتار بولساق, وقۋشىلار رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق دەڭگەيدەگى پاندىك سايىستاردان 10 التىن, 17 كۇمىس, 33 قولا مەدال جەڭىپ الدى. بۇدان بولەك ەكى جۇزدەن استام وقۋشى جۇلدەلى ورىنداردى يەلەندى. بۇل البەتتە, ءبىرىنشى كەزەكتە ۇستازداردىڭ ەڭبەگى بولسا, ەكىنشىدەن, وقۋشىلاردىڭ دا بىلىمگە دەگەن تالپىنىسى مەن ىزدەنىسىنىڭ ارقاسى. ءبىلىم باسقارماسى ەندىگى رەتتە بۇل دەڭگەيدەن تۇسپەۋگە, كەرىسىنشە الداعى مەجەنى بۇدان ەكى ەسەگە كوتەرۋگە بەكىنىپ وتىر.
سونىمەن بىرگە قالادا مەكتەپكە دەيىنگى بالا تاربيەسى مەن ەرەكشە قامقورلىقتى قاجەت ەتەتىن بالالاردى قولداۋ, قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ, سالالىق وقۋ ورتالىقتارىنىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ جانە ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ كابينەتتەرىن اشۋ بويىنشا قىرۋار جۇمىس اتقارىلۋدا. بىلتىر وسىنداي 4 كابينەت اشىلسا, بيىل تاعى بىرەۋى پايدالانۋعا بەرىلمەك. سوندىقتان دەنى ساۋ جاس بۋىنعا ءبىلىم بەرۋمەن قاتار دامۋىندا ەرەكشەلىكتەرى بار بالالاردىڭ دا وقۋ ساپاسىنا ءمان بەرىلىپ, مۇگەدەكتىگى بار بالالاردى ءبىلىم نارىمەن سۋسىنداتۋعا ۇلكەن كوڭىل بولىنەتىن بولادى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدى مەگاپوليستىڭ ءتيىستى سالا باسشىلىعى ايرىقشا نازارىنا الادى.
وسى رەتتە شىمكەنت قالاسىنىڭ اكىمدىگى اتالعان ماەلەنىڭ ءتۇيىنىن تارقاتۋدا مەملەكەتپەن قاتار كاسىپكەرلەردىڭ دە اتسالىسقانى ابزال دەپ سانايدى. قوعامدا پايدالى يگى باستامانى ىسكە اسىرۋدا ىسكەر ازاماتتار بۇگىن شەت قالماۋعا ءتيىس. بيىل 50 مىڭنان استام وقۋشىعا مەملەكەت ەسەبىنەن وقۋ قۇرالدارىن, مەكتەپ فورماسىن ساتىپ الۋعا قارجىلاي كومەك بەرىلدى. اسىرەسە وعان اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الاتىن جانە كوپبالالى وتباسىندا تاربيەلەنىپ جاتقان وقۋشىلار كوبىرەك قامتىلدى. بۇعان قوسىمشا 12 مىڭنان استام وقۋشىعا قازاقستان حالقىنا قورىنان جانە 4 مىڭداي بالاعا قالانىڭ جومارت كاسىپكەرلەرىنەن ءتيىستى جاردەم كورسەتىلدى.
قالاداعى 38 كوللەدج ستۋدەنتتەرىن جۇمىسقا تارتۋ جانە قاجەتتى ءىس-تاجىريبە جنياقتاۋعا كومەك بەرۋ ءۇشىن 117 كاسىپورىنمەن ارنايى كەلىسىمگە قول قويىلدى. سونىڭ ىشىندە 15 كوللەدج دۋالدى وقىتۋ جۇيەسىنە كوشتى. بيىل كاسىپتىك ءبىلىم الۋعا مەملەكەتتىك تاپسىرىس نەگىزىندە 11 704 ورىن ءبولىندى. مەملەكەتتىك تاپسىرىستىڭ ياعني گرانتتىڭ 87 پايىزى تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ سالالارىنىڭ ۇلەسىنە ءتيىپ وتىر.
ءبىلىمدى ۇلت ساپالى ءبىلىم بەرۋ ۇلتتىق جوباسىن ناتيجەلى تۇردە ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا قالادا بۇدان باسقا دا كوپتەگەن يگى ءىس اتقارىلۋدا. ۇلتتىق جوبا اياسىندا قولعا الىناتىن مىندەتتەمەلەر مەن ماقساتتارعا توقتالساق, بالالاردى مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن ساپالى بىلىممەن قامتۋ ۇلەسىن 76 پايىزدان 90 پايىزعا جەتكىزۋ, بالالاردى قوسىمشا بىلىممەن قامتۋ كورسەتكىشىن 77 پايىزدان اسىرۋ, جاڭا موديفيكاتسيالانعان كابينەتتەر سانىن 72-دەن 80 پايىزعا شىعارۋ, دامۋ مۇمكىندىگى شەكتەلگەن بالالاردى پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق قولداۋ جانە ەرتە تۇزەتۋمەن قامتۋ ۇلەسىن 50-دەن 65 پايىزعا دەيىن ۇلعايتۋ, جاستاردى كوللەدجدەردە تەگىن وقىتۋدى 80 پايىزعا ارتتىرۋ, وقۋ ۇدەرىسىنە WorldSkills باعالاۋ جۇيەسىن ەنگىزگەن كوللەدجدەردى 40-تان 60 پايىزعا اسىرۋ كوزدەلۋدە.
شىمكەنت قالالىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى جانات تاجيەۆانىڭ ايتۋىنشا, بيىلعى وقۋ جىلىندا 386 300 وقۋشى جانە بالاباقشالاردا 78 300 بالدىرعان ءبىلىم مەن تاربيەنىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتپەك. ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا قاتىستى 862 مەكەمەدەن 577 بالاباقشانى, 263 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتى, 38 كاسىپتىك جانە تەحنيكالىق كوللەدجدى, 12 مەكتەپتەن تىس ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىن ءبولىپ قاراستىرۋعا بولادى. بيىل اتالعان ءبىلىم مەكەمەلەرى جاڭا وقۋ جىلىنا تاس ءتۇيىن دايىندىقپەن كەلىپ وتىر. سونىڭ ىشىندە مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋدە بىرنەشە ينديكاتورلىق كورسەتكىش بەلگىلەنگەن. وسىعان سايكەس 2-6 جاستى قامتيتىن مەجەنى بيىل 89,1 پايىزبەن ورىنداپ وتىرمىز. وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا كورسەتكىش 13,8 پايىزعا ارتىعىمەن ورىندالعان. ال 3-6 جاس ارالىعىنداعى بالالاردى بالاباقشامەن قامتۋ ۇلەسى جەكەمەنشىك بالاباقشالار ەسەبىنەن ءجۇز پايىزعا جەتتى. ەندىگى رەتتە مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ باستى تالاپقا اينالدى. وسىعان بايلانىستى قالالىق ءبىلىم بەرۋ باسقارماسىنىڭ جانىنان الداعى ۋاقىتتا ارنايى دامىتۋ ورتالىعى اشىلماق. ورتالىق تاراپىنان مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ جۇمىسى جەكە-جەكە سارالانىپ, جۇيەلەنەتىن بولادى. سونىمەن قاتار پەداگوگتەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ, ءبىلىمدى ۇستازدار دارەجەسىن ودان سايىن جوعارىلاتۋ باسقارما الدىندا تۇرعان باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى.
بۇعان دەيىن بالاباقشالاردا باستاۋىش سىنىپ ماماندارى ءبىلىم بەرسە, ەندىگى تالاپ بويىنشا مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ماماندىعى نەگىزىندە وقىتىلعان ماماندار عانا بالا تاربيەلەيدى.
باسقارما تاراپىنان «اجەمنىڭ ەرتەگىسى» جوباسى قولعا الىنىپ, جەرگىلىكتى تەلەارنالاردا كورسەتىلدى. بالالار باعدارلامانى تاماشالاپ قانا قويماي, تىكەلەي ەفير ارقىلى بايلانىس جاساۋعا مۇمكىندىك الدى.
جاس باسىنا قارجىلاندىرۋ باعدارلاماسى بويىنشا 2022 جىلى ءتيىستى قاراجات تولىق قارالدى. بۇگىنگى تاڭدا بالاباقشالاردىڭ 32 پايىزى ماتەريالدىق-تەحنيكالىق تۇرعىدان تولىعىمەن جاراقتالدى. جوسپارعا سايكەس بۇل مەجەنى 2025 جىلعا قاراي 100 پايىزعا جەتكىزۋ ماقساتى تۇر. سونىمەن بىرگە 56 بالاباقشانىڭ جانىنداعى ويىن الاڭشالارىن جاڭارتۋ بويىنشا تالاپتاردى ورىنداۋ بيىلعى وقۋ جىلىنان باستاپ قولعا الىنباق. بالالاردىڭ تاماقتانۋ رەجىمىن باقىلاۋ ماقساتىندا ەلەكتروندى جۇيە ىسكە قوسىلدى. ودان بولەك قارجىلىق پروتسەستەردىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمداردا ارنايى مودۋل ەنگىزىلىپ وتىر.
ورتا بىلىمگە توقتالساق, بۇگىنگى تاڭدا باسقارما تاراپىنان الىنعان مالىمەتكە سايكەس مەگاپوليستىڭ ءبىلىم ساپاسى 56,2 پايىزعا جەتتى. ارينە, اكىمدىك بۇل مەجەنى الداعى ۋاقىتتا ءارى قاراي دا كوتەرۋ جولىندا جۇمىستى جانداندىراتىن بولادى. وسىعان سايكەس باسقارما جانىنان ەرەكشە بىلىمگە قاجەتتىلىگى بار بالالاردى قولداۋ ورتالىعى اشىلادى.
ەرەكشە اتاپ وتەرلىگى, ءبىلىم سالاسىندا بيىل ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا جۇمىسقا قابىلداۋ مەن مەكتەپ ديرەكتورلارىن روتاتسيالاۋ جۇمىستارى جۇيەلى اتقارىلدى. جوسپار بويىنشا 116 مەكتەپ ديرەكتورىن باسقا ءبىلىم ۇيىمدارىنا باسشىلىق جاساۋعا اۋىستىرۋ كوزدەلسە, بۇگىندە 110 ديرەكتور روتاتسيالانىپ ۇلگەردى. ەڭبەك دەمالىسىنا بايلانىستى قالعان 6 باسشىنىڭ ديرەكتورلىق قىزمەتىن باسقا مەكتەپتە جالعاستىرۋ جونىندەگى ءىس الداعى ۋاقىتتا تولىق جۇزەگە اسىرىلادى. سونداي-اق قالا مەكتەپتەرىندە مۇعالىمدەردى جۇمىسقا قابىلداۋ ءىسى تولىعىمەن تسيفرلاندىرىلدى. ونىڭ ىشىندە 1 198 پەداگوگ وتكەن جىلدىڭ وقۋ جىلىندا جۇمىسقا الىنسا, ولاردىڭ 585-ءى ۇزدىك ديپلوممەن, 515-ءى ماگيسترمەن, 32-ءسى شەتەلدەردە ءبىلىم العان ساپالى كادر رەتىندە ىرىكتەلىپ جۇمىسقا قابىلداندى. ءبىلىم ساپاسىن كوتەرۋ ماقساتىندا كادر ساياساتىن ىسكە اسىرۋ ارقىلى باسقارما ۇلكەن جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزىپ وتىر. الداعى جوسپار بويىنشا مەكتەپتەگى ۇستازدار ۇجىمىن جاس ماماندارمەن تولىقتىرۋ, جاڭا وقۋ جىلىنداعى مەجەگە ساي 250 جاس ماماندى جۇمىسقا تارتۋ جوسپارى تۇر.
بۇدان بولەك اعارتۋشىلىق سالادا سىبايلاس جەمقورلىقتى بولدىرماۋ جانە الدىن الۋ باعىتىندا ارنايى جوسپارلار قۇرىلدى. وسىنىڭ نەگىزىندە باسقارما تاراپىنان بۇگىنگە دەيىن ءبىرشاما جۇمىس اتقارىلدى. ماسەلەن, ءبىلىم سالاسىنداعى ادام فاكتورىن ازايتۋ جولىندا 32 قىزمەتتىڭ 30-ى ەلەكتروندى فورماتقا كوشتى. ايتالىق, ءبىرىنشى باسشىلاردى, پەداگوگتەردى جۇمىسقا قابىلداۋ ءىسى اۆتوماتتاندىرىلدى. مۇعالىمدەردى اتتەستاتتاۋ ءىسى دە بيىل تولىعىمەن تسيفرلاندىرىلدى. ياعني بىلىكتىلىگىن ارتتىرامىن, ساناتىن كوتەرەمىن دەگەن ۇستاز ارنايى ەلەكتروندى فورماتتا قۇجاتتارىن وتكىزەدى. سول بويىنشا الداعى ۋاقىتتا ساناتتارى بەلگىلەنەدى. مەكەمە باسشىلارىن سايلاۋ ىسىندە دە قوعام بەلسەندىلەرىنەن, ارداگەر ۇستازداردان, زاڭ ورگانى قىزمەتكەرلەرىنەن جانە قاراپايىم مۇعالىمدەردەن قۇرالعان ارنايى جۇمىس توبى, ياعني كوميسسيا اشىق تۇردە بەلسەندى جۇمىس اتقارادى. مۇنىمەن قوسا مەكتەپ ديرەكتورلارىنىڭ جۇمىس كابينەتتەرى بۇتىندەي ءبىرىنشى قاباتقا اۋىستىرىلدى. ارنايى «وپەن سپەيس» قابىلداۋ بولمەسى دە مەكتەپتىڭ ءبىرىنشى قاباتىنان اشىلدى.
ءبىلىم وليمپيادالارىن دا اۆتوماتتى جۇيەدە جۇرگىزۋ قولعا الىندى. بۇدان باسقا پەداگوگتەرگە قاجەتتى كەڭسە تاۋارلارىنا, ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ وزگە دە شارۋاشىلىق زاتتارىنا, كۇردەلى ەمەس جوندەۋ جۇمىستارىنا بيىل ەكىنشى جىل قاتارىنان جەرگىلىكتى اكىمدىكتىڭ نۇسقاۋىمەن ءتيىستى قارجىلار ءبولىنىپ كەلەدى. اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ءار اپتا سايىن قالانىڭ باس پەداگوگى جانات تاجيەۆا جەرگىلىكتى تەلەارنالاردا تىكەلەي ەفيرگە شىعىپ, حالىقتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ساۋالدارىنا جاۋاپ بەرەدى. وسى ورايدا باسقارما تاراپىنان قابىلدانعان شارالار ارقىلى مەكتەپ ديرەكتورلارىنىڭ قۇزىرەتتىلىگىن ارتتىرۋ, ۇستاز ماماندىعىنا قىزىعۋشىلىقتى ءوسىرۋ جانە ۇزدىك مۇعالىمدەر اراسىندا مانساپتىق ءوسۋدى جۇزەگە اسىرۋ باعىتىنداعى جۇمىستار بيىل وقۋ جىلىنىڭ باستى جاڭالىعى مەن نەگىزگى مىندەتىنە اينالىپ وتىر. سونىمەن بىرگە مەكتەپكە دەيىنگى وقىتۋدىڭ دا جاڭا مودەلى قالىپتاستى. ءبىلىمدى ۇلت ساپالى ءبىلىم بەرۋ ۇلتتىق جوباسى اياسىندا باسقارما الدىندا 14 ينديكاتوردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا تالاپتار قويىلىپ وتىر.
– «ادامنىڭ كوڭىلى شىن مەيىرلەنسە, ءبىلىم-عىلىمنىڭ ءوزى دە ادامعا مەيىرلەنىپ, تەزىرەك قولعا تۇسەدى» دەگەن ەكەن حاكىم اباي. ۇرپاعى ءبىلىمدى حالىقتىڭ بولاشاعى ب ۇلىڭعىر بولمايدى. سوندىقتان وقۋشىلاردىڭ بىلىمگە دەگەن ىنتا-ىقىلاسىن وياتىپ, شابىتتاندىرىپ, ءبىلىمنىڭ جاڭا بەلەستەرىن باعىندىرۋ جولىندا تالماي ەڭبەك ەتە بەرەمىز. بۇل – ۇستازداردىڭ موينىنا ارتىلعان مىندەت. مەملەكەت سانالى ۇرپاق تاربيەلەپ, ءبىلىم ساپاسىن كوتەرۋ جولىندا ۇلكەن جۇمىس اتقارىپ جاتىر. سونىڭ ناتيجەسىندە ءبىلىم سالاسىنا قولداۋ كۇشەيدى. پەداگوگتەردىڭ مارتەبەسى كوتەرىلىپ, ۇستازعا دەگەن قۇرمەت پەن بۇل ماماندىققا قىزىعۋشىلىق قوعام ىشىندە اسىرەسە, وسكەلەڭ ۇرپاق اراسىندا وسە ءتۇستى. ەندىگى ماقسات – مەملەكەت سەنىمىن اقتاپ, سانالى ۇرپاق تاربيەسىندەگى جۇمىستى ابىروي بيىگىنەن تۇسپەي اتقارا بەرۋ, – دەدى قالانىڭ باس ۇستازى ج.تاجيەۆا.
«كۇندەلىك kz» جوباسىنىڭ باس ديرەكتورى ءارى قۇرىلتايشىسى مۇحتار ءىلياسوۆتىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى ەكى جىلدا شىمكەنت قالاسى ءتورت رەت «التىن تۇيمەمەن» ماراپاتتالدى. ول نەنى بىلدىرەدى؟ ياعني شىمكەنتتىك ۇستازدار «كۇندەلىك kz»-ءتى ساپالى تولتىرعان, كۇنتىزبەلىك جوسپارلاردى ورىنداعان, اتا-انالارمەن اراداعى قارىم-قاتىناس جوعارى دەڭگەيدە بولعان دەگەن ءسوز. مىنە, وسى كورسەتكىشتەر بويىنشا شىمكەنت بىرنەشە جىل قاتارىنان رەسپۋبليكاداعى وڭىرلەر اراسىندا الدىڭعى ورىنداردان كورىنىپ كەلەدى. جوبا جەتەكشىسىنىڭ مالىمدەۋىنشە, بۇل ءبىرىنشى كەزەكتە قاراپايىم مۇعالىمدەر مەن مەكتەپ ديرەكتورلارىنىڭ جانە ءبىلىم باسقارماسىنىڭ ەڭبەگى دەپ ەسەپتەيدى. ويتكەنى اعارتۋشىلىق سالاداعى وسىنداي جۇيەلى جۇمىستار مەن ءوزارا بايلانىستار بولماعاندا مۇنداي ناتيجەلى كورسەتكىشكە قول جەتكىزە الماعان بولار ەدى.
ايتا كەتۋ كەرەك, «كۇندەلىك kz» دەگەنىمىز – ينتەرنەت-پلاتفورما. ونىمەن بۇگىنگى تاڭدا قازاقستاننىڭ بۇكىل مەكتەبى جۇمىس ىستەيدى. بۇرىن قاعاز تۇرىندەگى جۋرنال, كۇندەلىك بولاتىن. بارلىق ەسەپ قاعاز نۇسقاسىندا ىسكە اسىرىلاتىن. قازىرگى زامان تەحنولوگياسى بويىنشا مۇنىڭ بارلىعى 2016 جىلدان باستاپ ەلەكتروندى فورماتقا كوشكەن. وسى تسيفرلىق الاڭ ارقىلى مەكتەپ جۇمىسى قاعازباستىلىقتان ارىلسا, ەكىنشى ءبىر جاقسىلىعى, مۇعالىمدەردىڭ جۇمىسى جەڭىلدەي ءتۇستى. بۇل اتا-اناعا دا, ۇستازدارعا دا بىردەي ىڭعايلى قۇرالعا اينالدى. سەبەبى اتا-انا قاي جەردە جۇرسە دە بالاسىنىڭ ۇلگەرىمىن ينتەرنەت ارقىلى كورە السا, مۇعالىم ءۇي تاپسىرماسىن تەكسەرىپ, ونىڭ ناتيجەسىن ەلەكتروندى جۋرنالعا ۇيىندە وتىرىپ-اق جۇكتەۋگە مۇمكىندىك الدى.
شىمكەنت
