ماسەلەن, «قازاۆتوجول» ۇك» اق ءباسپاسوز قىزمەتى تاراتقان اقپاراتقا قاراعاندا, رەسپۋبليكالىق اۆتوجولدار جەلىسىن قايتا جاڭارتۋ جانە جوندەۋگە كەدەرگى كەلتىرەتىن بىرنەشە فاكتور بار. سونىڭ ءبىرى – بيتۋم تاپشىلىعى. ىشكى نارىقتى بيتۋممەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بىرنەشە رەت قۇزىرەتتى, بەيىندى ورگاندارمەن كەڭەس وتكىزىلگەن. رەسپۋبليكالىق جەلىدە اۆتوجول جوبالارىنىڭ قاجەتتىلىگى ءۇشىن بيتۋمدى ىرىكتەۋگە جاردەمدەسۋ باسىمدىعى اتاپ وتىلگەن. الايدا بۇگىندە جول كومپانيالارىنىڭ وتىنىمدەرىن راستاۋدا قيىندىقتار بار. مىسالى, بيىل رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جول قۇرىلىسىنا بيتۋم قاجەتتىلىگى 59 مىڭ توننانى قۇراپ وتىر. ال ءىس جۇزىندە 13 مىڭ توننا بيتۋممەن قامتاماسىز ەتىلگەن.
بيتۋمنىڭ تاپشىلىعى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ جولداۋىندا دا ايتىلدى. «مەن 2025 جىلعا دەيىن جەرگىلىكتى جولداردىڭ كەمىندە 95 پايىزىن جاقسارتۋ جونىندە تاپسىرما بەردىم. ۇكىمەت بۇل ماسەلەنى تىكەلەي باقىلاۋعا السىن. جول قۇرىلىسىنداعى زاڭسىزدىقتاردى انىقتاۋ قاجەت. بۇل جۇمىستان ناقتى ناتيجە شىعارۋ كەرەك. بىزدە ءالى كۇنگە دەيىن بيتۋم تاپشى. بۇل – ءىرى كولەمدە مۇناي وندىرەتىن ەل ءۇشىن, ءتىپتى ۇيات جاعداي», دەگەن ەدى مەملەكەت باسشىسى.
وسىعان وراي اتىراۋدا كوشپەلى كەڭەس وتكىزگەن «قازمۇنايگاز» ۇك» اق باسقارما توراعاسى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ بۇل سىندى ءادىل دەپ باعالاپ وتىر. كەڭەستە ىشكى نارىقتى جول بيتۋمىمەن قامتاماسىز ەتۋ, اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىندا مۇناي ونىمدەرىن ءوندىرۋ جانە جونەلتۋ, تەحنولوگيالىق كەشەندەردى جوندەۋ مەرزىمى تالقىلاندى. وعان «قازمۇنايگاز», اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى جانە Caspi Bitum اقتاۋ بيتۋم زاۋىتىنىڭ باسشىلىعى قاتىستى.
– مەملەكەت باسشىسى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا جول-قۇرىلىس جۇمىستارى ماۋسىمىندا ىشكى نارىقتا بيتۋم تاپشىلىعىنا قاتىستى ءادىل سىن ايتتى. سەرىكتەستەرمەن جانە مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ, قالىپتاسقان جاعدايدى وزگەرتۋ بويىنشا تۇبەگەيلى شارالار قابىلداۋ قاجەت, – دەيدى م.مىرزاعاليەۆ.
ەلىمىزدە بيتۋم ءوندىرىسى ەكى وڭىردە قولعا الىنعان. ونىڭ ءبىرى – اقتاۋداعى Caspi Bitum زاۋىتى. مۇندا جىلىنا 500 مىڭ توننا, ال پاۆلودار مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىندا 350 مىڭ توننا بيتۋم شىعارىلادى. «قازمۇنايگاز» يەلىگىندەگى بۇل زاۋىتتاردىڭ ەڭ جوعارى قۋاتى جىلىنا 800-850 مىڭ توننانى قۇراپ وتىر. اسىرەسە Caspi Bitum زاۋىتىنىڭ ولشەپ-ورالعان بيتۋمىنا سۇرانىس كوپ تۇسەدى. ويتكەنى مۇنداي بيتۋمدى كەز كەلگەن كليماتتىق جاعدايدا, ءتىپتى ۇزاق ۋاقىت پايدالانۋعا, ساقتاۋعا بولادى.
سالا ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندا بيتۋمعا سۇرانىس جاز مەزگىلىندە, اسىرەسە جول قۇرىلىسى جانداناتىن كەزدە ارتا تۇسەدى. وسىعان بايلانىستى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ «قازمۇنايگازدىڭ» جاۋاپتى قۇرىلىمدىق بولىمشەلەرىنە جول-قۇرىلىس مەكەمەلەرىن مەملەكەت تاراپىنان جىل بويى قارجىلاندىرۋ (اۆانس بەرۋ) مۇمكىندىگىن قاراستىرۋ قاجەتتىگىن جەتكىزدى. بۇل ماسەلەنى وڭ شەشۋ ءۇشىن ۇلتتىق كومپانيا ماماندارى ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە ءتيىس. بۇل جول-قۇرىلىس جۇمىستارى ماۋسىمىنىڭ باستالۋىنا بايلانىستى ىشكى نارىقتا بيتۋمنىڭ قاجەتتى قورىن جاساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
جول قۇرىلىسىنداعى بيتۋمعا سۇرانىستىڭ ارتۋىنا وراي سaspi Bitum زاۋىتىنىڭ قۋاتىن 1,5 ەسە ارتتىرۋ ماسەلەسى تۋىنداپ وتىر. بۇل جوعارى ساپالى بيتۋم ءوندىرىسىن جىلىنا 750 مىڭ تونناعا دەيىن ۇلعايتۋعا جول اشادى. سaspi Bitum جشس باسشىلارىنىڭ دەرەگىنە قاراعاندا, مۇناي وڭدەۋ كولەمىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بار. قازىر مۇنىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەسى ازىرلەنگەن. ماماندار جوبالاۋعا كىرىسىپ جاتىر.
ال اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ باس ديرەكتورى مۇرات دوسمۇراتوۆتىڭ ايتۋىنشا, كاسىپورىن تۇراقتى جۇمىس ىستەپ تۇر. جوسپارلانعان وندىرىستىك كورسەتكىشتەر ۋاقتىلى ورىندالىپ جاتىر. جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن زاۋىتتا مۇناي وڭدەۋ كولەمى 5 ملن توننادان اسادى.
– جانار-جاعارماي نارىعىنداعى جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ قىركۇيەككە جوسپارلانعان جوندەۋ جۇمىسىن كەيىنگە اۋىستىرۋ ماسەلەسىن پىسىقتاۋ قاجەت. ءبىز زاۋىتتىڭ اعىمداعى جوندەۋ جۇمىسىن كەيىنگە اۋىستىرامىز, – دەدى م.مىرزاعاليەۆ.
اتىراۋ وبلىسى
