ماۋسىمدا رەسەيلىك وندىرۋشىلەر 13,4 مىڭ كولىك شىعارعان. بۇل 2021 جىلدىڭ ماۋسىمىمەن سالىستىرعاندا 90 پايىزعا تومەن كورسەتكىش. ءوز كەزەگىندە رەسەيدە ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا جاڭا جەڭىل كولىكتەردىڭ ساتىلىمى 55,6 پايىزعا تومەندەگەن.
«بيىل ناۋرىزدىڭ باسىندا ءىرى شەتەلدىك اۆتووندىرۋشىلەر رەسەيدەگى ءوز قىزمەتتەرىن ۋاقىتشا توقتاتقانىن جاريالاي باستادى. كومپانيالار رەسەيلىك زاۋىتتاردا كولىك شىعارۋدى توقتاتتى جانە رەسەيلىك ديلەرلەرگە جاڭا كولىكتەر جەتكىزۋدى دوعاردى. مىسالى, Volkswagen 3 ناۋرىزدان باستاپ ءوزىنىڭ ەكى زاۋىتىندا اۆتوموبيل ءوندىرىسىن توقتاتتى. Renault 28 اقپاننان باستاپ توقتاتتى, كەيىنىرەك ءوز ۇلەسىن «اۆتوۆاز»-عا بەرىپ, وڭىردەن كەتىپ قالدى. ناۋرىزدىڭ باسىندا سانكت-پەتەربۋرگتەگى ءۇش زاۋىتتىڭ جۇمىسى توقتادى – Toyota (Camry مەن RAV4 شىعاردى), Nissan (Qashqai, X-Trail, Murano) جانە Hyundai (Solaris, Creta جانە Kia Rio). بۇل رەتتە Toyota مەن Hyundai رەسەيدە قالۋى مۇمكىن, الايدا Nissan-نىڭ جاعدايى باسقاشا: كومپانيا رەسەي فەدەراتسياسىنداعى بيزنەسىن توقتاتۋعا دايىندالىپ جاتقان Renault-پەن اليانسقا كىرەدى», دەيدى Finprom ءوز دەرەگىندە.
20 اۆتوقۇراستىرۋ ءوندىرىسىنىڭ 3 زاۋىتى عانا رف-دا شەكتەۋلى رەجىمدە جۇمىس ىستەيدى, ولار – «اۆتوۆاز», «ۋاز» جانە Haval. رف-داعى ءىرى زاۋىتتاردىڭ ءبىرى سانالاتىن «اۆتوۆاز» 5 كۇندىك جۇمىس رەجىمىنە 15 تامىزدان باستاپ قانا ورالدى. زاۋىت ءوز جۇمىسىن مامىردا توقتاتىپ تاستاعان ەدى. قازىر بۇل زاۋىت ەكى مودەلدى شىعارۋمەن اينالىسادى, ولار – Lada Niva جانە Lada Granta.
«بۇعان دەيىن 20 جىل بويى رەسەيدە اۆتوموبيل ونەركاسىبى بەلسەندى دامىدى. بۇعان پايدالانىلعان شەتەلدىك اۆتوكولىكتەرگە قورعانىس باجدارىن بەلگىلەۋ, بيۋدجەت الدىنداعى قارىزداردى قايتا قۇرىلىمداۋ, سونداي-اق شەتەلدىك اۆتوكونتسەرندەردىڭ زاۋىتتارىن اشۋ ىقپال ەتتى. مىسالى, Ford زاۋىتىنىڭ قۋاتتىلىعى جىلىنا 25 مىڭ اۆتوموبيل بولسا, كەيىن 160 مىڭ اۆتوموبيلگە دەيىن ءوستى. سانكت-پەتەربۋرگتە Hyundai Motor Manufacturing Rus شەتەلدىك اۆتوكونتسەرنىنىڭ ەڭ ءىرى زاۋىتى اشىلدى, وندا Hyundai جانە Kia اۆتوكولىكتەرى شىعارىلدى. وعان دەيىن ول جەردە Ford, Toyota, General Motors جانە Nissan زاۋىتتارى اشىلعان-دى. رەسەيگە كەلگەندەر قاتارىندا Mersedes-Benz پەن Haval دا بار», دەيدى ساراپشىلار.
ارينە, رەسەيدە وندىرىلگەن جانە قۇراستىرىلعان كولىكتەر ورتالىق ازيا ەلدەرىنە, سونىڭ ىشىندە قازاقستانعا بەلسەندى ەكسپورتتالدى. ماسەلەن, 2019 جىلى قازاقستاننىڭ كولىك يمپورتىنداعى رف ۇلەسى 50 پايىزدى قۇرادى. 2021 جىلى بۇل كورسەتكىش 40 پايىزداي بولسا, 2022 جىلدىڭ قاڭتار-ءساۋىر ارالىعىندا كورسەتكىش 32,2 پايىزعا دەيىن تومەندەدى.
رەسەيدەن اۆتوكونتسەرندەردىڭ جاپپاي كەتۋى قازاقستاننىڭ اۆتونارىعىنا دا ەلەۋلى اسەرىن تيگىزەدى. 2022 جىلدىڭ قاڭتار-ماۋسىمىندا رەسەيدەن اكەلىنگەن جاڭا كولىكتەر سانى 5,4 مىڭعا جۋىق بولعان. بىلتىرمەن سالىستىرعاندا 2,4 ەسە از. Renault برەندىن يمپورتتاۋ ءبىر جىلدا – 7,6, Mazda – 2,8, Toyota – 2,6, Volkswagen – 2,1, Mitsubishi – 2,1 جانە Nissan 42,4 پايىزعا قىسقارعان. Skoda ماركالارى جىل باسىنان بەرى قازاقستانعا مۇلدە كىرگىزىلمەگەن. ازىرگە رف-دان قازاقستانعا اكەلۋ بويىنشا ءوسۋ قارقىنىن جوعالتپاي وتىرعان جالعىز برەند – Haval. وسى كولىكتى اكەلۋ بىلتىرمەن سالىستىرعاندا 37,4 پايىزعا ارتقان.
لوگيستيكالىق داعدارىس جانە قۇرامداس بولىكتەردىڭ تاپشىلىعىنا قاراماستان قازاقستاندا جاڭا اۆتوموبيلدەر ساتىلىمى نەبارى 8 پايىزعا قىسقاردى. قاڭتار-ماۋسىم ارالىعىندا 51,9 مىڭ جەڭىل اۆتوموبيل ساتىلعان. ساراپشىلار نارىقتاعى جىرتىقتى وتاندىق ءاۆتووندىرىس جاماپ تۇر دەيدى. جالپى ساتىلىمداعى وتاندىق اۆتوكولىكتەر (ياعني ەلىمىزدە قۇراستىرىلعان) ۇلەسى سوڭعى ءبىر جىلدا 62,7-دەن 75,9 پايىزعا كوتەرىلگەن.
«رەسەيدەن قازاقستانعا اۆتوكولىكتەردىڭ ءوزى عانا ەمەس, Lada, Kia, Hyundai, Renault سەكىلدى جەڭىل كولىكتەردىڭ, سونداي-اق GAZ, KAMAZ, URAL سەكىلدى كوممەرتسيالىق اۆتوموبيلدەردىڭ قۇرامداس بولىكتەرى يمپورتتالعان.
«رەسەيدەگى جاعدايدىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۆتوكولىك نارىعىنا قانشالىقتى زيان تيگىزەتىنىن جانە ءبىزدىڭ يمپورتتاۋشىلار مەن اۆتوكولىك وندىرۋشىلەردىڭ قانشالىقتى جاۋاپ قايتارا الاتىنىن باعالاۋ ءالى قيىن. قازىر رف-دا 2022 جىلى جاڭا اۆتوموبيلدەر ساتىلىمىنىڭ 54 پايىزعا (2021 جىلمەن سالىستىرعاندا) كۇرت قۇلدىراۋى كۇتىلىپ وتىر. پەسسيميستىك ستسەناري جاعدايىندا قۇلدىراۋ 67 پايىزعا دەيىن جەتۋى ىقتيمال. بولىپ جاتقان جاعدايلار كەزىندە قازاقستاننىڭ الدىنا تاعى ءبىر مىندەت شىعادى – جاڭا اۆتوموبيلدەردى رف-عا كىرگىزۋ جايى. رەسەيلىك باق-تاردا قازاقستاننان قالاي كولىك اكەلۋ ماسەلەسى ءجيى تالقىلانىپ جاتىر. قازىر بۇل ماسەلە بويىنشا قازاقستاندىق الىپساتارلار كومەك كورسەتۋدى باستاپ تا كەتتى. جول پوليتسياسىنىڭ 2021 جىلعا ارنالعان ەسەبىنە سايكەس, رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ پاركىندە 64 ملن اۆتوكولىك بار. جاڭا كولىكتەردىڭ جىلدىق ساتىلىمى شامامەن 1,5 ملن بىرلىكتى قۇرايدى. بۇل رەتتە قازاقستاننىڭ اۆتوپاركى نەبارى 4,5 ملن اۆتوكولىكتى قۇرايدى, ونىڭ 1 ملن-ى عانا – جاڭا كولىكتەر. قازىرگى جاعدايدا جاڭا كولىك پاركى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنان رەسەي فەدەراتسياسىنا جىلدام «كەتۋى» مۇمكىن. بىزدە ەسكى كولىكتەر قالادى, ولاردىڭ پاركى, كەرىسىنشە, باسقا مەملەكەتتەردەن اكەلىنگەن ۇستالعان كولىكتەرمەن تولىعادى», دەپ جازادى Finprom.
بۇل ءسوزدىڭ جانى بار سەكىلدى. وسىعان دەيىن كولىك تىزگىندەۋ ءۇشىن قازاقستاندىقتار رەسەيگە اعىلسا, ەندى بىرتىندەپ وسىناۋ پروتسەسس كەرى ورىندالا باستاماق. اناليتيكتەردىڭ ايتۋىنشا, رەسەيگە جاڭا كولىك ساتىلىمى 70 پايىزعا دەيىن قۇلدىراپ كەتكەن, ال باعا – قىمبات. «استانا» تەلەارناسى تاراتقان اقپارعا سۇيەنسەك, تاتارستان كەدەنشىلەرى جىل باسىنان بەرى 237 كولىكتىڭ قازاقستاننان اكەلىنگەنىن راستاعان. بىلتىر مۇنداي ءتورت دەرەك قانا تىركەلىپتى.
اۆتونارىقتى مونيتورينگتەۋ جانە تالداۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ارتۋر ميسكارياننىڭ ايتۋىنشا, بيىل ەكىنشى توقساندا قازاقستان رەسەيگە 500-دەن استام اۆتوكولىك جەتكىزگەن. بۇل – رەسەيگە جەتكىزىلگەن كولىكتەردىڭ ۇلەسىندە 2 پايىزدى قۇرايتىن كورسەتكىش. رف-عا كولىك تاسىمالداۋشى باستى مەملەكەتتەر – قىتاي, وڭتۇستىك كورەيا جانە جاپونيا. قازاقستان اۆتوموبيل بيزنەسى قاۋىمداستىعىنىڭ بولجامىنشا, 2022 جىلى وتاندىق نارىقتاعى اۆتوموبيل ساتىلىمىنىڭ ءوسىمى 10-15 پايىزدى قۇرايدى.
