كونفەرەنتسيا قاتىسۋشىلارىنىڭ الدىندا ءسوز سويلەگەن فيلوسوفيا, ساياساتتانۋ جانە ءدىنتانۋ ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى, اكادەميك سەرىك سەيدۋمانوۆ ەلىمىزدىڭ وتىز جىل مەرزىمدەگى دامۋ جەتىستىكتەرىنە توقتالدى. س.سەيدۋمانوۆ اتاپ وتكەندەي, بەلگىلى جاعدايلارعا بايلانىستى قازاقستاندا وبەكتيۆتى باعالاۋدى جانە ونى ىسكە اسىرۋ تەحنولوگيالارىن ازىرلەۋدى قاجەت ەتەتىن بىرقاتار «جاسىرىن پروتسەستەر» ساقتالىپ وتىر. «بۇل باعىتتا ادام قۇقىقتارى, الەۋمەتتىك تەڭسىزدىك, وليگوپوليا, حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىنىڭ توقىراۋى سياقتى پروبلەمالاردى شەشۋ – ەل ۇكىمەتى ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتەگى مىندەتتەر. مەملەكەتتىك مەنەدجمەنت بۇكىل قوعام ءۇشىن ترانسپارەنتتى جانە وڭتايلى شەشىمدەرگە فۋنكتسيونالدىق كوشۋدى جانداندىرۋ, مەملەكەتتى قوعامدىق باقىلاۋدىڭ جاڭا ينستيتۋتتارىن دەموكراتيالاندىرۋ مەن بەيىمدەۋ, «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» قۇرالدارىن ءىس جۇزىنە اسىرۋ, ونى بيۋروكراتياسىزداندىرۋ مەن شەشىمدەردىڭ ءفورماليزمىن ەڭسەرۋ جولىمەن جاڭعىرتىلۋعا ءتيىس. وسى مىندەتتەر شەڭبەرىندە رەسپۋبليكانىڭ قولدانىستاعى كونستيتۋتسياسىنىڭ نورمالارى بەلگىلەنگەن جوسپارلاردى ناتيجەلى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن بارلىق زاڭدى مۇمكىندىك پەن جەتكىلىكتى رەسۋرستارعا يە», دەدى اكادەميك.
كونفەرەنتسيانىڭ مودەراتورى – ساياسي زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ايدار امىرەباەۆ كونستيتۋتسيالىق جاڭعىرتۋدىڭ ۇدەرىستەرى مەن پەرسپەكتيۆالارىنا قاتىستى پىكىر الماسۋ جانە وعان قاتىستى كاسىبي ۇسىنىستاردىڭ بولۋى زاڭدىلىق ەكەنىن العا تارتتى. كونستيتۋتسيا تاريحىنا توقتالعان ساراپشى «قازاقستان حالقى وسى ماڭىزدى قۇجات نەگىزىندە ەكونوميكا مەن الەۋمەتتىك-ساياسي جۇيەنى جاڭعىرتۋدا, ەگەمەندىك پەن تاۋەلسىزدىكتى نىعايتۋدا ۇلكەن تاريحي جولداردى ەڭسەردى», دەپ اتاپ ءوتتى. «وسى جىلدار ىشىندە ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق ىرگەتاسى قالىپتاستى. قازاقستان پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتەگى كوشباسشىلاردىڭ ءبىرى, حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ بەدەلدى مۇشەسىنە اينالدى. دەسەك تە, بۇگىندە ەلىمىزدىڭ الدىندا كۇردەلى گەوساياسي جاعدايلار مەن تاۋەكەلدەرگە بايلانىستى جاڭا مىندەتتەر تۇر. بۇل جاعدايدا ەل پرەزيدەنتىنىڭ باستاماسى بويىنشا قابىلدانعان قولدانىستاعى كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلەتىن تۇزەتۋلەر شەشۋشى رولگە يە. ەلىمىزدىڭ جاڭارتىلعان كونستيتۋتسياسى كۇشتى پارلامەنتى بار پرەزيدەنتتىك باسقارۋعا جول اشۋعا ءتيىس. بۇل رەتتە وتاندىق ينتەلليگەنتسيا مەن عىلىمي-ساراپشىلىق قوعامداستىقتىڭ جەتەكشى وكىلدەرى باستالعان «جاڭا قازاقستان» جالپىۇلتتىق جوباسىن تابىستى ىسكە اسىرۋعا وزدەرىنىڭ زور كاسىبي ۇلەستەرىن قوسۋعا مۇددەلى», دەدى ورتالىق ديرەكتورى.
كونفەرەنتسيا بارىسىندا قوعامدىق دامۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ا.تەمەنوۆ, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, ەۋروپالىق قۇقىق جانە ادام قۇقىقتارى ساراپتامالىق ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى م.ءباشىموۆ, م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى س.انانەۆا, ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ عىلىمي جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى ش.تىلەۋباەۆ, «قوعامدىق كەلىسىم» رمم باس ساراپشىسى گ.ءبىلالوۆا, فسدي باس عىلىمي قىزمەتكەرى, پروفەسسور ر.قادىرجانوۆ كونستيتۋتسيالىق جاڭعىرتۋ ۇدەرىستەرىنىڭ تالدامالىق ءمانى مەن پەرسپەكتيۆالارىنا قاتىستى ۇسىنىستارىن ءبىلدىرىپ, ىشكى ساياسي پروتسەستەردى دامىتۋدىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە قاتىستى ويلارىمەن ءبولىستى.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, اشىق قوعامدا ءاربىر ازاماتتىڭ پىكىرى قۇندى. جاستاردىڭ ءوز قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنا كەپىل بولا الاتىن ەلدە ءومىر ءسۇرۋى ەلدىڭ كەلەشەكتەگى تابىستى دامۋىنا ىقپال ەتەتىنى ءسوزسىز. بۇل باعىتتا پرەزيدەنتتىڭ ءوزى ەسكىلىكتەن ارىلۋ قاجەتتىگىن العا تارتىپ وتىر. ەلدىڭ جاڭعىرۋى ونىڭ ازاماتتارىنىڭ ءبىلىمى, دەنساۋلىعى, قۇقىعى ەسكەرىلگەن تۇراقتى كونستيتۋتسيالىق ورتا قالىپتاسقاندا عانا ورىندالاتىنى انىق. ال مۇنداي قادام كاسىبي قوعامداستىقتىڭ قوعاممەن اشىق جۇمىس ىستەۋى, مەملەكەتتىك اپپاراتتىڭ حالىق ۇنىنە قۇلاق اسۋىمەن تىعىز بايلانىستى ەكەنىن قاپەردە ۇستاۋ قاجەت.
الماتى
