شاراينا
اقش پرەزيدەنتى باراك وباما نورمانديادا رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينمەن جەكە كەزدەسىپ, كەلىسسوز جۇرگىزۋدى جوسپارلاپ وتىرعان جوق. بۇل تۋرالى اق ءۇيدىڭ رەسمي وكىلى كەيتلين حەيدەن مالىمدەدى.
جالپى, پۋتين مەن وباما قىرىم رەسەيگە قوسىلعاننان كەيىن العاش رەت وداقتاستار اسكەرىنىڭ نورماندياعا دەسانت ءتۇسىرۋىنىڭ 70 جىلدىعىنا ارنالعان سالتاناتتى شارالار بارىسىندا 6 ماۋسىمدا توقايلاسادى دەپ كۇتىلۋدە. ال نورماندياعا پرەزيدەنتتەر, وزگە دە مەملەكەت باسشىلارىمەن بىرگە, ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس قۇرباندارىنا تاعزىم ەتۋ شارالارىنا قاتىسۋ ءۇشىن باراتىن بولادى.
بەيبىت حالىق قان قاقساپ قالدى نيگەريانىڭ سولتۇستىك-شىعىسىندا ورنالاسقان گامبورۋ قالاسىنا قارۋلى جاساقتىڭ شابۋىلى 200-دەن استام بەيبىت تۇرعىننىڭ ءومىرىن قيدى. جەرگىلىكتى باق-تاردىڭ دەرەكتەرىنە قاراعاندا, شابۋىلعا راديكالدى «بوكو حارام» يسلام توبى مۇشەلەرىنىڭ قاتىسى بار. قالاعا كىرمەس بۇرىن قارۋلى جاساق بروندالعان اۆتوموبيلدەرمەن جەرگىلىكتى بازارعا باسا-كوكتەپ كىرىپ, اتىس ۇيىمداستىرعان. سودان كەيىن ولار تىكەلەي قالا ورتالىعىنداعى ۇيلەر مەن دۇكەندەرگە قاراتا وق جاۋدىرعان. نيگەريا ۇكىمەتى وكىلدەرىنىڭ سوزدەرىنە قاراعاندا, شابۋىلداۋشىلار اسكەري ۋنيفورما كيىپ السا كەرەك. نيگەرياداعى قارۋلى قاقتىعىس 2009 جىلدان بەرى جالعاسىپ كەلەدى. «بوكو حارام» ەلدىڭ سولتۇستىك اۋداندارىندا شاريعات زاڭىنا نەگىزدەلگەن تاۋەلسىز مەملەكەتتى قۇرۋدى كوزدەيدى. «ءال-كايدا» سەركەسىنىڭ كوزى جويىلدى يەمەننىڭ ۇكىمەت كۇشتەرى «ءال-كايدا» تەررورلىق ۇيىمى يەمەندىك قاناتىنىڭ باسشىسى مۇحاممەد سايد ءال-ءشابۆانيدىڭ كوزىن جويعان. مۇنى يەمەن قاۋىپسىزدىك كۇشتەرى كوميتەتىنىڭ وكىلىنە سىلتەمە جاساي وتىرىپ, «فرانس-پرەسس» اگەنتتىگى حابارلادى. شابۆاني وتكەن جۇماعا قاراعان ءتۇنى ەل استاناسى – سانا قالاسىندا ءتارتىپ ساقشىلارىمەن اتىس كەزىندە اتىپ ولتىرىلگەن. ول «ءال-كايدانىڭ» اسا قاۋىپتى كوسەمدەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىن. مۇنى يەمەننىڭ قۇقىق قورعاۋ كۇشتەرىنىڭ جوعارى شەندى وكىلدەرىنىڭ ءبىرى ءمالىم ەتتى. ءشابۆانيدىڭ ادام ۇرلاۋ, پوليتسەيلەر مەن شەتەلدىك ازاماتتاردى ءولتىرۋ سياقتى قىلمىستارعا تىكەلەي قاتىسى بار كورىنەدى.قىسقا قايىرىپ ايتقاندا: *يتاليانىڭ بۇرىنعى پرەمەر-ءمينيسترى سيلۆيو بەرلۋسكوني كەشە ميلانداعى قارتتار ۇيىندە قوعامدىق جۇمىس اتقارۋعا كىرىستى. ول سوتتىڭ شەشىمى بويىنشا كەمىندە اپتاسىنا ءتورت ساعات ءبىر جىل بويى وسىندا جۇمىس ىستەيتىن بولادى. *اقش كونگرەسى وكىلدەر پالاتاسىنىڭ زاڭناما كوميتەتى امەريكالىقتاردىڭ تەلەفوندارىن جاپپاي تىڭداۋ جانە ارنايى قىزمەتتىڭ دەرەكتەر جيناۋىنا تىيىم سالۋ تۋرالى زاڭ جوباسىن ماقۇلدادى. زاڭ جوباسىن كوميتەت مۇشەلەرى ءبىراۋىزدان قولداپ داۋىس بەرگەن. *رەسەي پرەزيدەنتى ۆ.پۋتين قىزىل الاڭداعى ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىستىڭ 69 جىلدىعىنا ارنالعان پارادتان كەيىن 10 جاسار كريستينا كۋتەپوۆادان ەرەكشە سىيلىق الدى. ءبۇلدىرشىن قىز رەسەي باسشىسىنا ءوزىنىڭ قولىمەن سالعان ءپۋتيننىڭ پورترەتىن سىيعا تارتتى. *اقش پرەزيدەنتى ب.وباما كونگرەستىڭ قاراۋىنا ۆەتناممەن بەيبىت اتوم بويىنشا كەلىسىم جوباسىن جولدادى. بۇل قۇجات قابىلدانار بولسا, اقش-تىڭ ۆەتنامعا ەكسپورتىن 20 ميلليارد دوللارعا دەيىن ۇلعايتۋىنا جول اشىلادى. الايدا, يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ ۇستانىمى بۇل كەلىسىمگە كەدەرگى كەلتىرۋى دە مۇمكىن دەلىنىپ وتىر.
حومس قالاسى باشار اسادتىڭ قولىندا سيريا اسكەرلەرى 8 مامىر كۇنى حومس قالاسىنا ءوز باقىلاۋىن ورناتتى. سيريا پرەزيدەنتى باشار اسادتىڭ ارمياسى سوڭعى 3 جىلدا العاش رەت ب ۇلىكشىلەردى ەسكى قالادان تولىقتاي ىعىستىرىپ شىعارۋعا قول جەتكىزدى. مۇنى «رەيتەر» اگەنتتىگى حابارلادى. بۇعان دەيىن باشار اسادتىڭ پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا قاتىساتىنىن مالىمدەگەنى بەلگىلى. سايلاۋ 3 ماۋسىمعا جوسپارلانعان. سيريا وپپوزيتسياسى بۇل سايلاۋدى فارس دەپ ەسەپتەيدى. ال سيرياداعى ازامات سوعىسى 2011 جىلدىڭ كوكتەمىندە باستالعانى ءمالىم. ەلدەگى قارۋلى قاقتىعىس سالدارىنان كۇنى بۇگىنگە دەيىن 150 مىڭ ادام وپات بولسا, 2,5 ميلليون سيريالىق ەلدى تاستاپ شىعىپ, بوسقىن اتانۋعا ءماجبۇر بولىپ وتىر. رەسەي تاريحىنداعى ەڭ ۇزدىك قولباسشى الەكساندر سۋۆوروۆ ۇلتتىق كونكۋرس شەڭبەرىندە رەسەي تاريحىنداعى ەڭ ۇزدىك قولباسشى اتاعىنا قول جەتكىزدى. ازاماتتاردىڭ پىكىرلەرىنشە, رەسەي اسكەري تاريحىندا ەڭ ۇلكەن داڭققا اسا زور ۇلەس قوسقان ناق وسى قولباسشى بولىپ تابىلادى. بۇل جوبانى مادەنيەت مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن رەسەيدىڭ اسكەري-تاريحي قوعامى ۇيىمداستىرعان ەدى. وتكەن جىلدىڭ 9 مامىرىنان بەرى تاريح بىلگىرلەرى مەن اۋەسقويلارى رەسەيدەگى اسا كورنەكتى 100 قولباسشىنىڭ ءتىزىمىن تۇزگەن بولاتىن. ال بۇكىلحالىقتىق داۋىس بەرۋ وتكەن جىلدىڭ 4 قاراشاسىندا اشىلعان ەدى. وعان ميلليوننان استام ادام قاتىسىپتى. ەندى ەڭ ۇزدىك 10 قولباسشىعا كەلەتىن بولساق, ا.سۋۆوروۆتان كەيىنگىلەر مىنالار: ا.نەۆسكي, ف.ۋشاكوۆ, گ.جۋكوۆ. م.كۋتۋزوۆ, پ.ناحيموۆ, ك.روكوسسوۆسكي, د.دونسكوي, ا.ەرمولوۆ جانە م.سكوبەلەۆ. قاجىلار ءۇشىن جەكە اۋەجاي سالادى ساۋد ارابياسىنىڭ باتىسىنداعى تايف قالاسىندا مەككەگە قاجىلىققا باراتىندار ءۇشىن جاڭا حالىقارالىق اۋەجاي سالىنادى. اۋەجاي جىل سايىن قاجىلىققا جانە ۋمراعا (كىشى قاجىلىق) باراتىندارعا كەز كەلگەن ۋاقىتتا قىزمەت كورسەتەتىن بولادى.
اۋەجاي قۇرىلىسى تەندەرىنە حالىقارالىق جانە ساۋديالىق كومپانيالار قاتىسا الادى ەكەن. ال جىل سايىن مەككەگە 13 ميلليون مۇسىلمان باراتىنىن ەسكەرسەك, اۋەجاي كوپ ۇزاماي-اق ءوزىن-ءوزى اقتايتىنى اقيقات. قۇرىلىس كەلىسىمشارتى بويىنشا اۋەجايدى سالعان كومپانيا شىعىنىن وتەگەن سوڭ, ونى مەملەكەتكە وتكىزىپ بەرەدى. قازىر مەككەدەن 70 شاقىرىم جەردەگى تايفتە جۇمىس ىستەپ تۇرعان اۋەجاي نەگىزىنەن ىشكى رەيستەرگە قىزمەت كورسەتەدى. ال جاڭا اۋەجاي ىسكە قوسىلعاندا, قاجىلاردىڭ مەككەگە جەتۋى ايتارلىقتاي جەڭىلدەيدى.
ينتەرنەت ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەندى.
