جىلدا مامىر ايىنىڭ ورتاسىندا باستالاتىن تۇششى سۋدىڭ تاپشىلىعىنا بايلانىستى اۋدان ورتالىعىنداعى كەي كوشەلەردە ءتىپتى ىشەتىن سۋ دا بولماي قالادى. سونداي-اق سىزدىقتاپ اعاتىن اۋىز سۋ قىسىمىنىڭ ازدىعى, ۋاقىتىنىڭ قىسقالىعى دا جۇرتقا قولايسىز.
– وتىز ءتۇتىنى بار پوحالەنكو كوشەسىندە تۇرىپ جاتقانىما ءتورت جىل بولدى. سودان بەرى مامىردىڭ ورتاسىنان تامىزدىڭ ورتاسىنا دەيىن جىلدا سۋ بولمايدى. بيىل اۋا رايى دا ەرەكشە اپتاپ بولدى. ىستىقتا شەلەگىمىزدى داڭعىرلاتىپ كوشە كەزىپ سارساڭعا تۇستىك. سۋ تاسىمالدايتىن كولىكتى دە كۇتە-كۇتە كۇدەرىمىز ۇزىلەدى. ول كولىكتىڭ ءوزى دە جانار-جاعارمايمەن ەمەس, حالىقتىڭ جانايقايىمەن قوزعالاتىنداي. بۇل مويىنقۇم اۋىلىنىڭ جىلدا كورەتىن ءۇش اي جازداعى بىتپەس جىرى. سەبەبى باقشا سۋاراتىن ۋاقىت وتسە عانا كوشەمىزگە سۋ كەلەدى. ونىڭ ءوزى سىزدىقتاپ اعادى. باۋ-باقشامىزدى ارىق سۋىمەن سۋارايىق دەسەك, كانالدا سۋ ءبىر كۇن بولسا, ءبىر اي بولماي قالاتىن كەزدەرى دە بولادى. اۋدان اكىمدىگىنەن ءتيىستى سالا باسشىلارى كوشەمىزدى كولىكپەن قاراپ كەتكەنىمەن, ماسەلەنىڭ مانىسىنە تەرەڭ ۇڭىلە بەرمەيدى. كەڭەس وكىمەتى كەزىندەگى ءار كوشەدە سارىلداپ اعىپ تۇراتىن تۇششى سۋدىڭ بۇگىندە قايدا كەتكەنىن ەشكىم بىلمەيدى. ءتيىستى سالا باسشىلارى بۇل ىسكە نەگە نەمقۇرايدى قارايدى؟ سونىڭ سالدارىنان اۋىلدان كوشىپ جاتقاندار قاتارى دا جىل ساناپ ارتىپ جاتىر. وسىنى ويلاسام قان قىسىمىم كوتەرىلەدى, – دەيدى اۋىل تۇرعىنى گاۋحار تالاسقىزى.
ال بالۋان شولاق كوشەسىنىڭ تۇرعىنى ماركيزات اليمبەتوۆا: ء«بىز جاز بويى سۋ تاسيتىن كولىكتى كۇتۋمەن الەك بولامىز. سەبەبىن سۇراساق, سۋدى جەتكىزەتىن ەكى ناسوستىڭ كۇشى جەتپەي تۇر, تاعى قوسىمشا ناسوستار الىپ جاتىرمىز دەيدى. الايدا ەش وزگەرىس جوق. كەلەسى جازدا سۋ بولا ما دەسەك, «بولىپ قالادى» دەپ جاۋاپتى باسشىلار ميىعىنان كۇلە قارايدى. ولاردىڭ جۇمىسقا دەگەن جاۋاپسىزدىعى جانىمىزدى جابىرقاتادى. اۋدان ورتالىعىنداعى ەڭ وزەكتى ماسەلەنى وسى ۋاقىتقا دەيىن ەشكىمنىڭ شەشە الماعانى ما؟ سۇراي-سۇراي شارشادىق», دەيدى.
ال بۇل ىسكە جاۋاپتى اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى جاقسىبەك يساقوۆ ماسەلەنىڭ ءمانىسىن بىلايشا تۇسىندىرەدى.
– اۋدان ورتالىعىنداعى اۋز سۋ ماسەلەسى كۇردەلى بولىپ تۇرعانى جاسىرىن ەمەس. جاز باستالعاندا سۋعا دەگەن سۇرانىس ەكى-ءۇش ەسە ارتىپ, سونىڭ سالدارىنان سۋ تاپشى بولادى. پوحالەنكو كوشەسىنە مۇلدە سۋ شىقپاي قالاتىنى دا سوندىقتان. مويىنقۇم اۋىلى بويىنشا اۋىز سۋ جۇيەسىنىڭ جالپى ۇزىندىعى – 67 شاقىرىم. ونىڭ ىشىندە 27 شاقىرىمى قۇمداعى سۋ سورۋ ۇڭعىماسىنان (سكۆاجينا) اۋىلعا دەيىنگى ارالىقتى قۇرايدى. اۋىل بويىنشا اۋىز سۋ جۇيەسىنىڭ سىزبا جوبالارى جاسالعان, جالپى ۇزىندىعى 40 شاقىرىم بولىپ ەسەپتەلەدى. مويىنقۇم اۋىلىنىڭ اۋىز سۋ جۇيەسىنە الداعى ۋاقىتتا قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدى جوسپارلاپ جاتىرمىز. بۇعان دەيىن دە بولىنگەن قاراجاتتارعا مويىنقۇم اۋىلىنىڭ كوشەلەرىنە اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. الايدا ونىمەن ماسەلە بىتەر ەمەس. سوندىقتان ورتالىقتاعى اۋىز سۋ جۇيەسىنە الداعى ەكى جىلدا قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزسەك, اۋدان ورتالىعى حالقىن تولىق كولەمدە سۋمەن جابدىقتاۋعا بولادى, – دەگەن اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى, وعان دەيىن اۋىز سۋدى تۇرعىندار دا ۇنەمدى پايدالانسا دەگەن ۇسىنىسىن ءبىلدىردى.
ءيا, ءبىر جۇتىم سۋدىڭ دا قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن جاقسى تۇسىنەتىن مويىنقۇمدىقتار, باسقا-باسقا اۋدان ورتالىعىندا اۋىز سۋدان تارشىلىق كورگىلەرى كەلمەيتىنىن, الايدا جوبا ازىرلەۋمەن عانا شەكتەلەتىن ءتيىستى باسشىلارعا دەگەن سەنىمدەرىنىڭ دە سەمىپ بارا جاتقانىن ايتىپ, ولاردىڭ ءوز ىسىنە سالعىرت قارايتىنىنا نارازى. قۇرعاق ۋادە, بوس ءسوز – شولدەگەننىڭ ءشولىن قاندىرماسى انىق.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2025 جىلعا دەيىن اۋىل حالقىن ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارىن تولىق اياقتاۋدى تالاپ ەتكەنىن دە ەستەن شىعارماعانىمىز ابزال. بەرىلگەن ۋادە ورىندالۋى قاجەت, حالىق اۋىز سۋسىز وتىرماۋى كەرەك. تىرشىلىك كوزىنىڭ توقتاماۋىن تىلەيتىن مويىنقۇمدىقتاردىڭ بار ۋايىمى وسى.
ءۋاليحان جايلاۋ,
جۋرناليست
جامبىل وبلىسى
